Thị trường logistics toàn cầu tuần qua ghi nhận nhiều tín hiệu cho thấy áp lực vận tải đang quay trở lại trên diện rộng. Giá cước container tiếp tục tăng mạnh trước mùa cao điểm, trong khi nguy cơ tắc nghẽn tại kênh đào Panama cùng các sự cố hàng hải tại Nigeria, Canada và Iceland tiếp tục làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng.
Song song với đó, các hãng tàu lớn đang tăng tốc tái cấu trúc mạng lưới vận tải, mở rộng đội tàu và đầu tư vào công nghệ hàng hải thế hệ mới như tàu tự hành hay tàu sử dụng năng lượng hạt nhân.
Ở chiều ngược lại, các biện pháp trừng phạt và điều tra chống độc quyền từ Mỹ cho thấy yếu tố địa chính trị đang tác động ngày càng sâu tới hoạt động logistics quốc tế.
Bản tin tổng hợp những diễn biến đáng chú ý nhất của ngành vận tải biển, container, cảng biển và logistics toàn cầu trong tuần 21/2026.
Giá cước container tăng tốc khi thị trường bước vào chu kỳ tăng mới
Thị trường vận tải container toàn cầu tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng giá rõ nét khi nhu cầu hàng hóa phục hồi sớm hơn dự kiến, trong lúc năng lực khai thác vẫn được các hãng tàu kiểm soát chặt.
Theo Drewry, chỉ số WCI tăng thêm 6%, đưa giá cước vận chuyển container 40 feet lên 2.712 USD. Tuyến châu Á – châu Âu tiếp tục dẫn đầu đà tăng khi nguồn cung chỗ tàu bị thu hẹp và các hãng tàu đồng loạt nâng giá FAK.
Các tuyến từ Thượng Hải đi Rotterdam và Genoa đều ghi nhận mức tăng hai chữ số. CMA CGM cũng thông báo áp dụng biểu giá mới từ đầu tháng 6 với mức cước lên tới 5.700 USD/container trên một số tuyến Địa Trung Hải.
Tại tuyến xuyên Thái Bình Dương, mặt bằng giá cũng bắt đầu nhích lên trở lại. Các hãng tàu đồng thời triển khai thêm phụ phí mùa cao điểm (PSS) nhằm bảo vệ mặt bằng cước trong giai đoạn nhu cầu phục hồi.
Diễn biến này cho thấy thị trường container đang hình thành chu kỳ tăng cước mới sau giai đoạn giảm sâu kéo dài từ năm 2025.
Tuy nhiên, kết quả kinh doanh quý I của ZIM cho thấy áp lực lợi nhuận vẫn chưa biến mất. Hãng tàu Israel ghi nhận khoản lỗ ròng 86 triệu USD do giá cước bình quân giảm mạnh và nhu cầu vận tải suy yếu trong quý đầu năm.
Dù vậy, doanh nghiệp cho biết thị trường xuyên Thái Bình Dương đang xuất hiện tín hiệu cải thiện rõ hơn trong quý II khi nhu cầu vận chuyển và giá cước cùng phục hồi.
Ở phân khúc hàng không, thị trường lại có diễn biến trái chiều. Chỉ số Baltic Air Freight Index giảm gần 5% sau giai đoạn tăng nóng vì căng thẳng Trung Đông. Dù vậy, giá cước hàng không toàn cầu hiện vẫn cao hơn hơn 30% so với cùng kỳ năm trước do chi phí nhiên liệu bay và rủi ro vận hành vẫn ở mức cao.
Trong khi đó, áp lực mới đang hình thành tại kênh đào Panama. Kế hoạch bảo trì hệ thống âu tàu Gatun trong tháng 6 sẽ khiến số chuyến quá cảnh mỗi ngày giảm mạnh đúng thời điểm lưu lượng tàu chờ đang tăng nhanh.
Nhiều tổ chức phân tích cảnh báo nguy cơ ùn tắc mới tại Panama có thể kéo dài thời gian vận chuyển, làm giảm hiệu quả khai thác đội tàu và tiếp tục hỗ trợ đà tăng của thị trường cước container cũng như LPG trong thời gian tới.
Sự cố hàng hải và đình công tiếp tục đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu
Chuỗi logistics toàn cầu tuần qua tiếp tục chịu áp lực từ hàng loạt sự cố vận hành tại các tuyến hàng hải và cảng biển quan trọng.
Tại Nigeria, vụ va chạm giữa tàu container Maersk Valparaiso và tàu dầu Lady Martina đã khiến luồng vào cụm cảng Onne – Port Harcourt bị phong tỏa hoàn toàn. Hai tàu mắc cạn giữa Bonny Channel khiến hoạt động logistics dầu khí và container tại khu vực bị đình trệ, đồng thời làm gia tăng tình trạng ùn tàu tại khu neo.
Ở Canada, chiến dịch cứu hộ tàu MSC Baltic III chính thức bước sang giai đoạn cắt xác tàu sau hơn một năm mắc cạn tại Newfoundland. Đây được xem là một trong những chiến dịch salvage phức tạp nhất khu vực Bắc Mỹ thời gian gần đây khi thân tàu đã hư hỏng nghiêm trọng do bão mùa đông kéo dài.
Giới chức Canada cho biết xác tàu sẽ được cắt thành nhiều phần nhỏ để kéo lên bờ tái chế. Toàn bộ chiến dịch có thể kéo dài đến năm 2027 do điều kiện thời tiết và địa hình thi công phức tạp.
Trong khi đó tại Mỹ, vụ kiện dân sự liên quan tàu Dali làm sập cầu Baltimore tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng hình sự đối với đơn vị khai thác tàu.
Chủ tàu Grace Ocean và Synergy Marine đã đề nghị hoãn phiên xét xử dân sự vì lo ngại ảnh hưởng tới quá trình chuẩn bị hồ sơ pháp lý cũng như khả năng tham gia của nhân chứng liên quan.
Tại Bắc Âu, hãng tàu Eimskip đang đối mặt nguy cơ đình công diện rộng tại Iceland. Nếu xảy ra, hoạt động đình công có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lịch trình tàu kết nối Iceland – châu Âu, gây tồn đọng hàng hóa tại cảng Reykjavík và làm suy giảm năng lực khai thác khu vực Bắc Đại Tây Dương.
Những diễn biến trên cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn dễ tổn thương trước các rủi ro vận hành vật lý, bao gồm tai nạn hàng hải, tắc nghẽn luồng tàu, thời tiết cực đoan và tranh chấp lao động.
Các hãng tàu tăng tốc mở rộng đội tàu và tái cấu trúc mạng lưới vận tải
Dù thị trường vận tải vẫn biến động mạnh trong ngắn hạn, nhiều doanh nghiệp lớn tiếp tục duy trì chiến lược đầu tư dài hạn nhằm mở rộng năng lực khai thác và củng cố vị thế thị trường.
Cosco Shipping Lines công bố kế hoạch nâng cấp toàn diện 14 tuyến vận tải trực tiếp từ Viễn Đông sang bờ Tây Hoa Kỳ từ năm 2026. Mạng lưới mới tập trung rút ngắn thời gian vận chuyển xuống còn 12–14 ngày, đồng thời tăng cường khai thác song thương hiệu với OOCL để cải thiện độ ổn định dịch vụ.
Tại Trung Quốc, Sinolines cũng ký hợp đồng đóng mới 12 tàu container tích hợp công nghệ vận hành thông minh. Các tàu sẽ được trang bị hệ thống giám sát tiêu hao nhiên liệu, quản lý hiệu suất khai thác và tối ưu vận hành nhằm nâng sức cạnh tranh dài hạn.
Ở Đông Nam Á, AIIB đã phê duyệt khoản vay 300 triệu USD cho ICTSI nhằm mở rộng ba cảng container lớn tại Philippines. Dự án không chỉ tăng công suất khai thác mà còn thúc đẩy chuyển đổi xanh thông qua điện hóa thiết bị cảng và sử dụng cẩu bờ chạy điện hoàn toàn.
Trong khi đó, hãng tàu Nga FESCO tiếp tục mở rộng hiện diện tại châu Phi khi bổ sung cảng Dar es Salaam của Tanzania vào mạng lưới vận tải container Nga – châu Phi.
Động thái này phản ánh xu hướng các doanh nghiệp Nga đang tăng cường kết nối logistics với các thị trường mới ngoài châu Âu trong bối cảnh chịu sức ép trừng phạt kéo dài.
Mỹ siết trừng phạt và điều tra chống độc quyền trong ngành logistics
Yếu tố địa chính trị tiếp tục là biến số lớn của ngành logistics toàn cầu trong tuần qua.
Sau sắc lệnh trừng phạt mới của Mỹ, hai hãng tàu lớn Hapag-Lloyd và CMA CGM đã đồng loạt dừng nhận booking hàng hóa đi và đến Cuba do lo ngại rủi ro tuân thủ pháp lý.
Theo giới phân tích, quyết định này có thể ảnh hưởng tới khoảng 60% lưu lượng container của Cuba, đặc biệt trên các tuyến kết nối với Trung Quốc.
Song song với đó, Bộ Tư pháp Mỹ cũng truy tố bốn nhà sản xuất container lớn của Trung Quốc với cáo buộc thao túng sản lượng và giá container trong giai đoạn COVID-19.
Các doanh nghiệp bị cáo buộc phối hợp cắt giảm công suất nhằm đẩy giá container tăng mạnh trong giai đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu khủng hoảng nghiêm trọng.
Vụ việc cho thấy Mỹ đang mở rộng phạm vi giám sát từ hãng tàu sang toàn bộ chuỗi cung ứng container, bao gồm cả lĩnh vực sản xuất thiết bị vận tải.
Xu hướng này đồng thời phản ánh sự dịch chuyển của ngành logistics toàn cầu từ mô hình tối ưu chi phí sang ưu tiên an toàn pháp lý và tính ổn định chuỗi cung ứng.
IMO và HD Hyundai thúc đẩy cuộc đua tàu tự hành – tàu hạt nhân
Tuần qua cũng ghi nhận nhiều bước tiến đáng chú ý liên quan tới công nghệ hàng hải thế hệ mới.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã chính thức thông qua MASS Code — bộ quy tắc đầu tiên dành cho tàu tự hành trong vận tải biển quốc tế. Dù chưa mang tính bắt buộc, MASS Code được xem là nền móng pháp lý toàn cầu cho quá trình thương mại hóa tàu không người lái từ sau năm 2028.
Bộ quy tắc tập trung vào các yêu cầu an toàn điều hướng, nhận thức tình huống hàng hải và vận hành khẩn cấp đối với tàu tự hành, cho thấy ngành vận tải biển đang từng bước dịch chuyển sang mô hình khai thác tự động hóa sâu hơn.
Song song với đó, HD Hyundai tiếp tục mở rộng tham vọng phát triển tàu hạt nhân khi ký thỏa thuận với TerraPower của Mỹ để tham gia chuỗi cung ứng lò phản ứng Natrium thế hệ IV.
Tập đoàn Hàn Quốc hiện đang đầu tư mạnh vào các nền tảng tàu sử dụng lò phản ứng module nhỏ (SMR), sà lan hạt nhân nổi và tàu container phát thải thấp.
Đây được xem là một trong những hướng đi chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu giảm phát thải carbon của ngành vận tải biển trong dài hạn.
Nhận định
Diễn biến tuần 21 cho thấy thị trường logistics toàn cầu đang bước vào giai đoạn áp lực mới khi nhu cầu vận tải phục hồi nhanh hơn dự kiến trong lúc năng lực khai thác tiếp tục chịu tác động từ biến động địa chính trị, tắc nghẽn hàng hải và rủi ro vận hành.
Giá cước container đang có xu hướng tăng trở lại trên nhiều tuyến Đông – Tây, đặc biệt khi các hãng tàu tiếp tục điều tiết nguồn cung tải và triển khai thêm phụ phí mùa cao điểm.
Trong khi đó, nguy cơ ùn tắc tại Panama và bất ổn tại Trung Đông vẫn là hai yếu tố cần theo dõi sát trong ngắn hạn.
Song song với áp lực thị trường, ngành vận tải biển cũng đang tăng tốc tái cấu trúc dài hạn thông qua mở rộng đội tàu, đầu tư hạ tầng cảng và phát triển công nghệ hàng hải thế hệ mới như tàu tự hành và tàu hạt nhân.
Trong tuần này, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục tập trung vào:
- Diễn biến giá cước container xuyên Thái Bình Dương,
- Tình trạng lưu lượng tàu tại Panama,
- Tác động từ căng thẳng Trung Đông,
- Cùng xu hướng kiểm soát công suất của các liên minh hãng tàu lớn.
