Kênh đào Panama đối mặt nguy cơ tắc nghẽn mới trước đợt bảo trì tháng 6
Kênh đào Panama chuẩn bị giảm công suất quá cảnh để bảo trì âu tàu Gatun trong bối cảnh lưu lượng chờ tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chậm tàu và tăng chi phí logistics toàn cầu.
Việc giảm công suất quá cảnh tại kênh đào Panama trong thời gian bảo trì đang tạo thêm áp lực cho thị trường vận tải biển, đặc biệt với phân khúc LPG và đội tàu VLGC (tàu chở khí hóa lỏng cỡ lớn), trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển và rủi ro thời tiết cùng gia tăng.
Tình trạng ùn tắc tại kênh đào Panama đang gia tăng ngay trước thời điểm cơ quan quản lý triển khai kế hoạch bảo trì hệ thống âu tàu Gatun vào tháng 6, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ kéo dài thời gian vận chuyển và tăng chi phí logistics toàn cầu.
Theo Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama, hoạt động bảo trì khoang âu tàu khô tại làn phía đông của hệ thống âu tàu Gatun sẽ diễn ra từ ngày 9 đến 17/6. Trong thời gian này, số lượt tàu được phép quá cảnh mỗi ngày sẽ giảm xuống còn 16 chuyến.
Toàn bộ tàu sẽ phải di chuyển qua làn phía tây, khiến thời gian quá cảnh bị kéo dài so với thông thường.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh lưu lượng tàu chờ tại cả hai đầu kênh đào đang tăng lên do các tuyến thương mại quốc tế bị điều hướng liên quan đến căng thẳng tại eo biển Hormuz.
Ngân hàng đầu tư SEB của Scandinavia nhận định nguy cơ ùn tắc đang leo thang nhanh chóng. Theo dữ liệu của tổ chức này, thời gian chờ trung bình tại kênh đào Panama trong tháng hiện đã lên tới 47,9 giờ, cao hơn khoảng 60% so với mức trung bình của giai đoạn tháng 1-2 trước khi xung đột bùng phát.
SEB cho rằng giai đoạn bảo trì sắp tới có thể khiến tình trạng chậm trễ nghiêm trọng hơn, buộc nhiều tàu phải lựa chọn giữa tiếp tục neo chờ hoặc chuyển hướng hành trình qua Mũi Hảo Vọng.
Theo đánh giá của ngân hàng này, cả hai phương án đều làm giảm năng lực khai thác thực tế của đội tàu VLGC (Very Large Gas Carrier – tàu chở khí hóa lỏng cỡ lớn).
Điều này tiếp tục hỗ trợ đà tăng của thị trường cước vận tải LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng), trong bối cảnh mức cước từ khu vực Vịnh Mỹ hiện đã tiến sát ngưỡng kỷ lục khoảng 185.000 USD/ngày.
Ngoài áp lực về lưu lượng tàu, yếu tố thời tiết cũng đang tạo thêm rủi ro đối với hoạt động khai thác tại kênh đào Panama.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) hiện dự báo xác suất hiện tượng El Niño quay trở lại trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 lên tới 82%, đồng thời có khoảng 37% khả năng xuất hiện một đợt El Niño nghiêm trọng vào cuối năm nay.
Trong lịch sử, El Niño thường khiến lượng mưa tại khu vực Trung Mỹ suy giảm, kéo theo mực nước tại hồ Gatun – nguồn cung cấp nước ngọt chính cho kênh đào Panama – xuống thấp và buộc nhà chức trách phải áp dụng các biện pháp hạn chế lưu lượng tàu.
Tuy nhiên, phía cơ quan quản lý kênh đào cho biết hiện chưa có kế hoạch hạn chế lưu thông tàu trong phần còn lại của năm 2026.
Theo cơ quan này, các biện pháp tiết kiệm nước được triển khai từ năm ngoái đã giúp duy trì mực nước hồ Gatun ở mức tương đối cao so với dữ liệu lịch sử.
Nhà chức trách cũng khẳng định kênh đào Panama hiện vẫn duy trì năng lực xử lý khoảng 38 tàu/ngày dù nhu cầu vận chuyển tiếp tục tăng.
Dẫu vậy, áp lực đối với chuỗi vận tải qua tuyến hàng hải này đang ngày càng rõ rệt. Trước đó, đã có thông tin mức đấu giá quyền ưu tiên quá cảnh tại kênh đào Panama đã tăng lên mức kỷ lục 4 triệu USD cho mỗi tàu, vượt cả giai đoạn hạn hán nghiêm trọng trước đây.
(Theo Splash247)
