Lưu lượng tàu qua Kênh Panama tăng trở lại, kéo theo giá quyền ưu tiên qua kênh trong các phiên đấu giá tăng tới 185% khi nhu cầu dồn mạnh trong bối cảnh các tuyến vận tải toàn cầu bị gián đoạn.
Giá quyền ưu tiên qua kênh trong các phiên đấu giá tăng đột biến cho thấy áp lực vận tải đang dịch chuyển về Kênh Panama khi các tuyến thay thế như Hormuz và Biển Đỏ gặp gián đoạn. Dù hệ thống chưa rơi vào tắc nghẽn nghiêm trọng, xu hướng này có thể tiếp tục đẩy chi phí vận tải tăng trong ngắn hạn nếu lưu lượng tiếp tục dồn về kênh.
Lưu lượng tàu qua Kênh Panama ghi nhận mức tăng trong bối cảnh các tuyến hàng hải toàn cầu biến động do xung đột Iran, eo biển Hormuz đóng cửa và xu hướng tránh khu vực Biển Đỏ. Cơ quan Quản lý Kênh Panama (ACP) cho biết tổng số tàu qua kênh trong 6 tháng đầu năm tài khóa (tháng 10 đến tháng 3) tăng 3,6%, trong khi sản lượng quy đổi theo dung tích tàu tăng khoảng 5%.
Số lượt tàu trung bình mỗi ngày tăng từ 34 lượt trong tháng 1 lên 37 lượt vào tháng 3, với các ngày cao điểm vượt 40 lượt. Phần lớn tàu sử dụng cơ chế đặt chỗ trước, ngoài ra ACP vẫn phân bổ thêm 3-5 slot đấu giá mỗi ngày.
Áp lực nhu cầu tăng đã đẩy giá quyền ưu tiên qua kênh lên cao trong tháng 4. Mức giá trung bình đạt 385.000 USD, so với khoảng 135.000–140.000 USD trong tháng 3, tương đương mức tăng 185%. Theo dữ liệu thị trường từ Argus, mức giá cao nhất ghi nhận lên tới 1,7 triệu USD cho tàu Panamax (tàu phù hợp kích thước kênh Panama cũ) và 4 triệu USD cho tàu tại âu Neopanamax (tàu cỡ lớn qua kênh mở rộng). ACP xác nhận có trường hợp tàu trả trên 1 triệu USD, đồng thời cho rằng đây là hiện tượng tạm thời do nhu cầu tăng cao.
So với giai đoạn hạn hán trong năm tài khóa 2023–2024, khi giá đấu giá slot tăng mạnh và tình trạng ùn tắc kéo dài, ACP cho biết hiện tại thời gian chờ vẫn được kiểm soát. Hệ thống theo dõi ghi nhận 24 tàu đang chờ (20 Panamax, 4 Neopanamax), trong đó một nửa chờ dưới 1 ngày. Tuy nhiên, thời gian chờ trung bình đã tăng lên 4,8 ngày đối với hướng Bắc và 3,8 ngày đối với hướng Nam, thời gian chờ dài nhất là 15 ngày.
Cơ cấu hàng hóa và đội tàu cũng có sự thay đổi. ACP cho biết mức tăng lớn nhất đến từ tàu container và tàu LPG (tàu chở khí hóa lỏng), trong khi nhóm hàng năng lượng ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lưu lượng qua kênh.
Về điều kiện vận hành, ACP cho biết mực nước hiện ở mức tối ưu nhờ lượng mưa lớn bất thường trong mùa khô, giúp duy trì dung tích các hồ chứa. Tuy nhiên, cơ quan này vẫn theo dõi nguy cơ từ hiện tượng El Niño dự báo mạnh vào cuối năm, đồng thời giữ kế hoạch duy trì mức lưu lượng hiện tại để đáp ứng nhu cầu vận tải.
Đại diện ACP khẳng định Kênh Panama vẫn hoạt động ổn định, đảm bảo khả năng phục vụ lưu lượng tàu gia tăng trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động.
(Theo Reuters)
