Tin tức Logistics tuần 27: Đầu tư cảng biển, logistics xanh và giá cước cùng tăng tốc
Tuần 27 ghi nhận hàng loạt diễn biến đáng chú ý trên thị trường logistics và vận tải biển toàn cầu khi các tập đoàn hàng hải đồng loạt mở rộng đầu tư vào cảng biển, đội tàu và dịch vụ logistics tích hợp. Cùng lúc đó, giá cước container tiếp tục tăng mạnh dưới tác động của tắc nghẽn cảng, nhu cầu vận chuyển mùa cao điểm và những bất ổn địa chính trị.
Bên cạnh xu hướng mở rộng năng lực hạ tầng, quá trình chuyển đổi xanh cũng tăng tốc với sự xuất hiện của các tàu sử dụng LNG, methanol, điện và công nghệ hỗ trợ đẩy bằng năng lượng gió. Những diễn biến trong tuần phản ánh nỗ lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu theo hướng linh hoạt hơn, bền vững hơn và tích hợp sâu hơn.
Đầu tư cảng biển tăng tốc: Cuộc đua kiểm soát chuỗi cung ứng bước sang giai đoạn mới
Tuần qua chứng kiến làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng cảng biển tại nhiều khu vực chiến lược trên thế giới.
Tại Việt Nam, PSA chính thức đầu tư vào Công ty Cổ phần Đầu tư Cảng Lạch Huyện nhằm cùng phát triển bốn bến container nước sâu với tổng công suất thiết kế khoảng 4,5 triệu TEU mỗi năm. Dự án không chỉ mở rộng năng lực cửa ngõ container phía Bắc mà còn được tích hợp với mạng lưới logistics nội địa theo chiến lược “Node to Network”, kết nối cảng biển với cảng cạn và hệ thống logistics phía sau cảng.
Ở Ấn Độ, MSC thông qua TiL chi 1,4 tỷ USD để mua 49% cổ phần cảng trung chuyển Vizhinjam. Khoản đầu tư này đi kèm cam kết mở rộng công suất cảng từ 1,6 triệu TEU lên 5,7 triệu TEU, củng cố vị thế của Vizhinjam trong mạng lưới trung chuyển khu vực.
Tại châu Âu, Hapag-Lloyd tiếp tục mở rộng danh mục khai thác cảng khi ký thỏa thuận mua 20% cổ phần Eurogate Container Terminal Hamburg. Trong khi đó, CMA CGM cùng Asyad Group công bố kế hoạch đầu tư khoảng 400 triệu USD xây dựng bến logistics đa năng tại Sohar (Oman), hướng tới nâng cao năng lực logistics tích hợp tại khu vực Vùng Vịnh.
Điểm chung của các thương vụ là các hãng tàu không còn chỉ cạnh tranh ở vận tải biển mà đang mở rộng quyền kiểm soát sang hệ thống cảng và logistics phía sau cảng. Xu hướng tích hợp theo chiều dọc tiếp tục được đẩy mạnh nhằm gia tăng khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào bên thứ ba và nâng cao chất lượng dịch vụ đầu cuối.
Chuyển đổi xanh tăng tốc: Đội tàu thế hệ mới bước vào giai đoạn triển khai thực tế
Chuyển đổi năng lượng tiếp tục là chủ đề nổi bật của ngành vận tải biển.
CMA CGM đưa vào khai thác tàu LNG lớn nhất mang cờ Pháp, OOCL đưa tàu container sử dụng động cơ nhiên liệu kép methanol đầu tiên vào hoạt động sau khi tiếp nhiên liệu methanol xanh, trong khi ONE tiếp tục mở rộng đội tàu S-Series được thiết kế sẵn sàng chuyển đổi sang methanol hoặc amoniac trong tương lai.
Yang Ming cũng bổ sung tàu LNG YM Wayfinder vào tuyến châu Á – Bắc Âu, tiếp tục mở rộng đội tàu sử dụng nhiên liệu thay thế nhằm giảm cường độ phát thải carbon.
Bên cạnh nhiên liệu thay thế, nhiều công nghệ mới bắt đầu được thử nghiệm trên quy mô thương mại. Oceanbird hoàn tất lắp đặt cánh buồm cứng Wing 560 trên tàu chở ô tô Tirranna, đánh dấu lần đầu công nghệ hỗ trợ đẩy bằng năng lượng gió được áp dụng cho phân khúc tàu này. Theo doanh nghiệp, hệ thống có thể cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng khoảng 10% và là bước tiến hướng tới thương mại hóa công nghệ đẩy bằng gió.
Ở lĩnh vực vận tải nội địa, Trung Quốc đưa vào khai thác tuyến vận tải đường sông – đường biển phát thải bằng 0 đầu tiên, kết nối tàu điện nội địa với tàu container chạy pin. Đây được xem là bước phát triển mới trong việc xây dựng chuỗi logistics phát thải thấp từ vận tải nội địa đến vận tải biển.
Song song với đó, SCCT tại Ai Cập trở thành cảng container đầu tiên của nước này sử dụng 100% điện từ nguồn năng lượng tái tạo, góp phần giảm khoảng 30.000 tấn CO₂ mỗi năm.
Các diễn biến cho thấy quá trình chuyển đổi xanh đang mở rộng từ đội tàu sang cảng biển, hạ tầng năng lượng và toàn bộ chuỗi logistics, thay vì chỉ tập trung vào việc thay đổi loại nhiên liệu sử dụng.
Giá cước tiếp tục leo thang khi cung – cầu mất cân bằng và tắc nghẽn cảng kéo dài
Thị trường vận tải container tiếp tục duy trì xu hướng tăng giá.
Theo các chỉ số thị trường, giá cước container giao ngay tăng mạnh trên cả tuyến xuyên Thái Bình Dương và châu Á – châu Âu khi nhu cầu mùa cao điểm duy trì ở mức cao trong khi năng lực vận chuyển tiếp tục được điều tiết chặt.
Đáng chú ý, tình trạng tắc nghẽn tại các cảng container toàn cầu đã lên mức cao nhất trong bốn năm với gần 3,7 triệu TEU chờ cầu bến, tương đương khoảng 11% tổng sức chở đội tàu container thế giới. Đông Bắc Á, Bắc Âu và Đông Nam Á tiếp tục là những khu vực chịu ảnh hưởng lớn nhất.
Nguồn cung sức chở tăng chậm hơn nhu cầu vận tải, trong khi nhiều chuyến tàu tiếp tục bị hủy theo lịch khai thác (blank sailing), tạo điều kiện để các hãng tàu triển khai thêm các đợt tăng giá cước và phụ phí mùa cao điểm.
Bên cạnh yếu tố cung – cầu, thị trường còn chịu tác động từ nguy cơ Mỹ áp dụng các chính sách thuế nhập khẩu mới. Lo ngại về thay đổi thuế quan khiến nhiều doanh nghiệp đẩy sớm kế hoạch nhập khẩu, qua đó tiếp tục hỗ trợ nhu cầu vận chuyển container trong ngắn hạn.
Diễn biến tích cực của thị trường cũng khiến Maersk nâng mạnh dự báo kết quả kinh doanh năm 2026, đồng thời nâng dự báo tăng trưởng sản lượng vận tải container toàn cầu lên khoảng 4%.
Các hãng tàu tái cấu trúc mạng lưới vận tải để thích ứng với rủi ro địa chính trị
Những biến động địa chính trị tiếp tục thúc đẩy quá trình điều chỉnh mạng lưới vận tải container.
Theo Sea-Intelligence, các hãng tàu đang từng bước giảm phụ thuộc vào các cảng trung chuyển quy mô lớn như Singapore, Port Klang hay Tanjung Pelepas để mở rộng hoạt động sang các cảng khu vực gần trung tâm sản xuất. Xu hướng này giúp nâng cao tính linh hoạt của mạng lưới và hỗ trợ chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng.
Hải Phòng là một trong những cảng hưởng lợi rõ nét khi chỉ số kết nối vận tải container tiếp tục tăng nhờ dòng dịch chuyển sản xuất theo chiến lược China+1.
Trong khi đó, tại Trung Đông, CMA CGM xác nhận tàu CMA CGM Galapagos đã quá cảnh an toàn qua eo biển Hormuz sau thời gian mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, nhiều tàu thương mại vẫn còn ở lại khu vực và các rủi ro an ninh hàng hải vẫn hiện hữu, cho thấy tuyến vận tải này chưa thực sự trở lại trạng thái ổn định.
Tại Nam Mỹ, Tòa án Peru xác định cảng Chancay là cảng công cộng và trao quyền giám sát cho cơ quan quản lý nhà nước. Quyết định này không chỉ tác động đến mô hình quản lý cảng mà còn tiếp tục thu hút sự chú ý trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc đối với các hạ tầng logistics chiến lược.
Logistics tích hợp tiếp tục mở rộng, trong khi các quy định ngành được rà soát
Ở lĩnh vực logistics, CMA CGM công bố thương vụ mua FedEx Supply Chain với giá trị doanh nghiệp khoảng 1,4 tỷ USD. Sau khi hoàn tất, CEVA Logistics sẽ gần như tăng gấp ba quy mô hoạt động logistics theo hợp đồng tại Bắc Mỹ, tiếp tục hiện thực hóa chiến lược phát triển dịch vụ logistics tích hợp từ vận tải biển, cảng biển đến kho bãi và phân phối.
Trong khi đó, FIATA đề nghị IATA lùi thời điểm áp dụng các sửa đổi đối với khuôn khổ Vận đơn hàng không trực tiếp (DAWB) nhằm có thêm thời gian rà soát các trách nhiệm pháp lý liên quan giữa doanh nghiệp giao nhận và hãng hàng không. Động thái này phản ánh sự thận trọng của ngành trước những thay đổi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm và rủi ro pháp lý của các bên tham gia chuỗi vận tải hàng không.
Nhận định
Diễn biến trong tuần cho thấy ngành logistics toàn cầu đang vận động theo ba xu hướng lớn.
Thứ nhất, các tập đoàn vận tải biển tiếp tục mở rộng đầu tư vào cảng biển, logistics tích hợp và hạ tầng chiến lược nhằm nâng cao quyền kiểm soát chuỗi cung ứng thay vì chỉ cạnh tranh ở năng lực vận tải.
Thứ hai, chuyển đổi xanh bước sang giai đoạn triển khai thực tế với sự xuất hiện đồng thời của nhiều giải pháp như LNG, methanol, điện, năng lượng gió và điện tái tạo tại cả đội tàu lẫn cảng biển.
Thứ ba, thị trường vận tải container vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu cao, nguồn cung được điều tiết và các yếu tố địa chính trị, khiến mặt bằng giá cước duy trì ở mức cao hơn kỳ vọng.
Trong tuần tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến giá cước container, mức độ tắc nghẽn tại các cảng lớn, các chính sách thuế nhập khẩu của Hoa Kỳ cũng như tình hình an ninh hàng hải tại Trung Đông. Đây sẽ tiếp tục là những yếu tố có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực vận tải, chi phí logistics và tốc độ điều chỉnh của chuỗi cung ứng toàn cầu.
