Tuần 24 chứng kiến nhiều tín hiệu cho thấy thị trường logistics toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng tốc sớm hơn dự kiến. Hoạt động nhập khẩu tại Mỹ gia tăng mạnh, sản lượng container toàn cầu tiếp tục tăng trưởng và cước vận tải nội Á lập mức cao kỷ lục mới. Trong khi đó, các hãng tàu lớn tiếp tục mở rộng quy mô đội tàu và hệ sinh thái logistics, còn các tuyến hàng hải chiến lược như Panama và Suez lại đối mặt với những áp lực mới từ khí hậu và địa chính trị.
Song song với những tín hiệu tích cực về nhu cầu hàng hóa, thị trường cũng ghi nhận hàng loạt rủi ro đáng chú ý liên quan đến an toàn hàng hải, chi phí vận tải và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng. Những diễn biến này đang tạo nên bức tranh logistics toàn cầu nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức trong nửa cuối năm 2026.
MÙA CAO ĐIỂM ĐẾN SỚM: NHẬP KHẨU MỸ TĂNG MẠNH, CƯỚC CONTAINER TIẾP TỤC LEO THANG
Một trong những diễn biến nổi bật nhất tuần qua là sự gia tăng mạnh mẽ của nhu cầu vận tải hàng hóa, đặc biệt tại thị trường Mỹ.
Tại Bờ Tây nước Mỹ, Cảng Long Beach ghi nhận tháng 5 có sản lượng cao thứ ba trong lịch sử với hơn 842.000 TEU, tăng hơn 31% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính đến từ làn sóng nhập khẩu sớm của các doanh nghiệp nhằm giảm thiểu rủi ro trước những biến động về thuế quan, chi phí vận tải và giá nhiên liệu trong các tháng tới.
Xu hướng này cũng được củng cố bởi dự báo mới nhất của Liên đoàn Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF). Theo đó, nhiều nhà bán lẻ đang đẩy nhanh kế hoạch nhập hàng trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 thay vì chờ đến mùa cao điểm truyền thống vào quý III. Điều này khiến khối lượng container nhập khẩu duy trì ở mức trên 2 triệu TEU mỗi tháng và làm thay đổi đáng kể mô hình vận tải thường thấy của thị trường Mỹ.
Ở quy mô toàn cầu, thương mại container vẫn duy trì đà tăng trưởng bất chấp căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Sản lượng vận chuyển container toàn cầu trong tháng 4 tăng 4% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 5% trong lũy kế từ đầu năm. Điều này cho thấy khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng quốc tế khi các dòng hàng tiếp tục được chuyển hướng sang những hành lang vận tải thay thế.
Sự gia tăng nhu cầu vận tải nhanh chóng phản ánh trực tiếp lên mặt bằng giá cước. Chỉ số vận tải container nội Á của Drewry tiếp tục tăng tuần thứ 11 trong 12 tuần gần nhất, đạt mức kỷ lục 1.114 USD/container 40 feet. Nhiều tuyến vận tải kết nối Trung Quốc với Đông Nam Á và Ấn Độ ghi nhận mức tăng hai chữ số, cho thấy mùa cao điểm năm nay đang hình thành sớm hơn thông lệ.
Diễn biến này cho thấy thị trường vận tải container đang bước vào giai đoạn cầu tăng nhanh hơn cung, trong khi tắc nghẽn cảng, chi phí nhiên liệu và các yếu tố địa chính trị tiếp tục làm gia tăng áp lực lên giá cước.
CUỘC ĐUA QUY MÔ TĂNG TỐC: MSC VÀ CMA CGM MỞ RỘNG ẢNH HƯỞNG TOÀN CẦU
Trong khi nhu cầu vận tải gia tăng, các hãng tàu lớn cũng tiếp tục đẩy mạnh chiến lược mở rộng quy mô và kiểm soát chuỗi logistics.
Tâm điểm tuần qua thuộc về MSC khi hãng lần đầu tiên vượt mốc 21,5% thị phần vận tải container toàn cầu. Với đội tàu hơn 7,3 triệu TEU, MSC hiện nắm giữ tỷ trọng công suất lớn nhất từng được ghi nhận đối với một hãng tàu container đơn lẻ trong lịch sử ngành.
Thành công này là kết quả của chiến lược mở rộng đội tàu kéo dài nhiều năm thông qua cả hoạt động mua tàu cũ lẫn đặt đóng mới. Song song với đó, MSC tiếp tục mở rộng hiện diện trong các lĩnh vực khai thác cảng, logistics nội địa và thậm chí cả vận tải hàng không.
Đáng chú ý, tập đoàn này được cho là đang được mời tham gia liên danh cùng quỹ đầu tư Castlelake trong kế hoạch thâu tóm hãng hàng không giá rẻ EasyJet. Nếu thương vụ được triển khai, đây sẽ là bước tiến tiếp theo trong quá trình mở rộng hệ sinh thái logistics đa phương thức của MSC.
Ở chiều cạnh khác, CMA CGM cũng tiếp tục khẳng định tham vọng tăng trưởng khi được cho là đã đặt đóng thêm 8 tàu container mới tại Trung Quốc. Với hơn 150 tàu đang nằm trong sổ đơn hàng, CMA CGM hiện sở hữu chương trình đóng mới lớn nhất trong ngành container.
Những động thái này cho thấy quá trình tập trung hóa của ngành vận tải biển vẫn đang diễn ra mạnh mẽ. Các hãng tàu lớn ngày càng mở rộng phạm vi hoạt động vượt ra ngoài vận tải biển truyền thống, hướng tới kiểm soát nhiều mắt xích hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
PANAMA VÀ SUEZ ĐỒNG LOẠT CHỊU ÁP LỰC: CHI PHÍ VẬN TẢI ĐỨNG TRƯỚC NGUY CƠ TĂNG MỚI
Hai tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất thế giới tiếp tục trở thành tâm điểm theo dõi của thị trường.
Tại Panama, NOAA chính thức xác nhận El Niño đã hình thành và có khả năng trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận. Trước nguy cơ lượng mưa suy giảm, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama đã bắt đầu giảm mớn nước tối đa đối với tàu Neopanamax từ đầu tháng 7.
Dù các hạn chế hiện nay chưa nghiêm trọng như giai đoạn hạn hán lịch sử 2023–2024, việc Panama phải sớm kích hoạt các biện pháp phòng ngừa cho thấy rủi ro nguồn nước đang quay trở lại đúng thời điểm lưu lượng tàu qua kênh đào phục hồi mạnh.
Trong khi đó, Kênh đào Suez công bố tăng đáng kể các khoản phụ phí quá cảnh từ giữa tháng 7 đối với hầu hết các nhóm tàu. Mức tăng mạnh nhất thuộc về tàu dầu, tàu LNG và LPG.
Động thái này diễn ra khi cơ quan quản lý Suez vẫn đang nỗ lực kéo tàu quay trở lại tuyến hàng hải này sau thời gian dài chịu ảnh hưởng bởi căng thẳng tại Biển Đỏ. Tuy nhiên, những diễn biến mới liên quan đến xung đột khu vực đang khiến triển vọng phục hồi hoàn toàn của tuyến vận tải này tiếp tục đối mặt nhiều bất định.
Sự kết hợp giữa rủi ro khí hậu tại Panama và áp lực an ninh tại Suez đang tạo thêm sức ép đối với chi phí logistics toàn cầu trong nửa cuối năm.
CẢNG BIỂN CHÂU Á TIẾP TỤC BỨT PHÁ, HẢI PHÒNG GHI DẤU ẤN TRÊN BẢN ĐỒ TOÀN CẦU
Báo cáo Chỉ số Hiệu suất Cảng Container (CPPI) 2025 tiếp tục phản ánh sự dịch chuyển lợi thế cạnh tranh về phía châu Á và Trung Đông.
Các cảng thuộc khu vực này tiếp tục thống trị nhóm dẫn đầu nhờ mức độ số hóa cao, hạ tầng hiện đại và khả năng điều phối khai thác hiệu quả. Trong khi đó, các cảng Bắc Mỹ vẫn gặp nhiều thách thức liên quan đến ùn tắc, nhân lực và kết nối hậu phương cảng.
Đối với Việt Nam, Hải Phòng được xếp vào nhóm các cảng có mức cải thiện đáng chú ý nhất trong giai đoạn 2020–2025. Kết quả này phản ánh những bước tiến đáng kể trong năng lực khai thác và vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong mạng lưới logistics khu vực.
Báo cáo cũng nhấn mạnh nguy cơ gia tăng của hiện tượng “tắc nghẽn bùng phát”, khi nhiều tàu bị dồn lịch cập cảng cùng thời điểm do tác động của thời tiết cực đoan, khủng hoảng địa chính trị hoặc gián đoạn trên các tuyến hàng hải lớn.
Điều này cho thấy hiệu quả khai thác cảng sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt trong khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng toàn cầu.
AN TOÀN HÀNG HẢI TRỞ THÀNH ĐIỂM NÓNG MỚI CỦA NGÀNH VẬN TẢI BIỂN
Tuần qua cũng ghi nhận liên tiếp các sự cố hàng hải đáng chú ý tại nhiều khu vực trên thế giới.
Tại cảng Antwerp, bốn container từ tàu COSCO Hope bất ngờ rơi xuống và va trúng tàu tiếp nhiên liệu Mati trong quá trình xếp dỡ. Dù không gây thương vong, sự cố cho thấy những rủi ro vận hành vẫn hiện hữu ngay cả tại các cảng container hiện đại hàng đầu thế giới.
Ở Ấn Độ, báo cáo sơ bộ về vụ chìm tàu MSC Elsa 3 chỉ ra hàng loạt vấn đề liên quan đến kỹ thuật, bảo trì, kết cấu thân tàu và công tác đào tạo thuyền viên. Những phát hiện này một lần nữa nhấn mạnh vai trò của quản trị an toàn trong hoạt động vận tải biển.
Cùng thời điểm, tàu container feeder Golden Star 1 cũng bị chìm tại vùng biển Indonesia thuộc eo biển Singapore chỉ vài giờ sau khi rời cảng. Toàn bộ thuyền viên được cứu an toàn, song vụ việc tiếp tục làm dấy lên các lo ngại liên quan đến tình trạng kỹ thuật của đội tàu già đang hoạt động trong khu vực.
Chuỗi sự cố liên tiếp cho thấy cùng với áp lực tăng trưởng sản lượng vận tải, ngành hàng hải toàn cầu đang phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về an toàn khai thác và quản lý rủi ro.
THỊ TRƯỜNG TÀU DẦU BƯỚC VÀO CHU KỲ ĐẦU TƯ MỚI
Một diễn biến đáng chú ý khác là làn sóng đặt đóng mới tàu dầu đang tăng tốc mạnh mẽ.
Số lượng tàu chở dầu thô siêu trọng tải (VLCC) được đặt đóng trên toàn cầu đã đạt 262 chiếc, vượt cả mức đỉnh từng ghi nhận trong giai đoạn bùng nổ năm 2008.
Xu hướng này được thúc đẩy bởi giá cước vận tải dầu tăng cao, giá tàu cũ leo thang và nhu cầu trẻ hóa đội tàu khi tuổi bình quân của đội tàu VLCC toàn cầu đang ở mức cao nhất trong gần ba thập kỷ.
Điều này cho thấy giới chủ tàu đang đặt cược vào triển vọng dài hạn của thị trường vận tải năng lượng, bất chấp những bất ổn hiện hữu liên quan đến địa chính trị và nhu cầu tiêu thụ dầu trong tương lai.
Nhận định
Tổng thể, tuần 24 phản ánh một bức tranh logistics toàn cầu với hai xu hướng song hành. Một mặt, nhu cầu vận tải và thương mại hàng hóa tiếp tục duy trì tích cực, thể hiện qua sản lượng container tăng trưởng, hoạt động nhập khẩu sớm tại Mỹ và đà tăng của cước vận tải. Mặt khác, những rủi ro về địa chính trị, khí hậu và an toàn hàng hải đang tạo thêm áp lực đối với chi phí vận tải và tính ổn định của chuỗi cung ứng.
Thị trường hiện đang phản ánh kỳ vọng về một mùa cao điểm đến sớm hơn thông lệ, đồng thời cho thấy các doanh nghiệp đang chủ động phòng ngừa rủi ro bằng cách điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu và vận chuyển hàng hóa.
Trong tuần tới, các diễn biến liên quan đến El Niño tại Panama, tình hình an ninh tại Biển Đỏ, xu hướng giá cước container và hoạt động nhập khẩu của Mỹ sẽ tiếp tục là những yếu tố cần theo dõi sát.
Nếu các điều kiện hiện tại duy trì, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục chứng kiến áp lực tăng chi phí logistics trong ngắn hạn, trong khi hoạt động vận tải container và đầu tư đội tàu vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng trong nửa cuối năm 2026.
