Số lượng tàu chở dầu thô siêu trọng tải (VLCC) được đặt đóng trên toàn cầu đã đạt 262 chiếc, vượt mức đỉnh năm 2008 và cao nhất trong nhiều năm qua.
Sự bùng nổ đơn đặt đóng mới tàu chở dầu VLCC cho thấy các chủ tàu đang đặt cược vào triển vọng dài hạn của thị trường vận tải dầu thô toàn cầu. Dù ngành năng lượng đang trong quá trình chuyển đổi, nhu cầu vận chuyển dầu vẫn duy trì ở mức cao, trong khi đội tàu hiện hữu ngày càng già hóa và các quy định môi trường mới buộc nhiều hãng tàu phải đầu tư thay thế đội tàu bằng những mẫu tàu hiện đại, tiết kiệm nhiên liệu hơn.
Việc số lượng đơn đặt hàng vượt qua cả mức đỉnh của chu kỳ năm 2008 phản ánh niềm tin mạnh mẽ của giới chủ tàu vào khả năng duy trì nhu cầu vận tải dầu trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, làn sóng đóng mới quy mô lớn cũng làm gia tăng nguy cơ dư cung vận tải sau năm 2027–2028 nếu tăng trưởng nhu cầu dầu thô không theo kịp tốc độ bổ sung công suất đội tàu.
Làn sóng đặt đóng mới tàu chở dầu thô siêu trọng tải (VLCC) đang đạt quy mô lớn nhất trong lịch sử ngành vận tải dầu.
Theo dữ liệu từ Clarkson Research Services Ltd., đơn vị nghiên cứu thuộc một trong những công ty môi giới tàu biển lớn nhất thế giới, hiện có 262 tàu VLCC đang được đặt đóng tại các nhà máy đóng tàu trên toàn cầu. Con số này đã vượt mức đỉnh được thiết lập vào tháng 10/2008.
Với quy mô hiện tại, số tàu đang được đặt đóng đủ năng lực vận chuyển tương đương toàn bộ chương trình xuất khẩu dầu thô của Mỹ.
Xu hướng gia tăng đơn hàng đóng mới trở thành chủ đề được thảo luận nhiều tại Posidonia, triển lãm và hội nghị hàng hải quốc tế tổ chức hai năm một lần tại Athens, Hy Lạp.
Thị trường vận tải dầu thời gian qua được hưởng lợi từ những biến động liên quan đến xung đột tại Iran. Giá cước vận tải dầu thô đã tăng gấp đôi so với giai đoạn trước khi xảy ra xung đột. Có thời điểm, giá thuê tàu tăng lên mức cao kỷ lục, đạt hàng trăm nghìn USD mỗi ngày do các hoạt động vận chuyển bị gián đoạn.
Tuy nhiên, việc eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ xuất khẩu từ khu vực Trung Đông – tiếp tục bị phong tỏa đã làm giảm lưu lượng hàng hóa vận chuyển. Nếu tình trạng này kéo dài, hiệu quả khai thác đội tàu có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt trong trường hợp nhu cầu tiêu thụ dầu suy giảm trong dài hạn.
Ông George Economou, nhà sáng lập TMS Group, cho biết điều kiện thị trường hiện nay đang tích cực hơn so với giai đoạn bùng nổ từ năm 2004-2008. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, triển vọng đối với thị trường tàu chở dầu có thể trở nên bất lợi.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, tổng vốn hóa thị trường của 15 doanh nghiệp vận tải dầu niêm yết lớn nhất thế giới đã có thời điểm vượt 60 tỷ USD kể từ khi xung đột bùng phát. Mức này cao hơn đáng kể so với đầu năm, phản ánh đà tăng mạnh của nhóm doanh nghiệp vận tải dầu trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Một yếu tố khác thúc đẩy hoạt động đầu tư đội tàu đến từ thị trường mua bán tàu đã qua sử dụng.
Trong những tháng gần đây, Sinokor – doanh nghiệp vận tải biển Hàn Quốc được cho là nhận hỗ trợ từ MSC, hãng vận tải container lớn nhất thế giới – đã liên tục mua lại tàu chở dầu với mức giá cao.
Các thương vụ này giúp nhiều chủ tàu thu về lượng tiền mặt lớn sau khi bán tài sản. Một phần nguồn vốn thu được tiếp tục được tái đầu tư vào các đơn hàng đóng mới.
Dữ liệu của Clarkson cho thấy một tàu VLCC có tuổi đời khoảng 10 năm hiện được giao dịch ở mức khoảng 115 triệu USD, mức cao nhất kể từ năm 2008.
Nếu so sánh với quy mô đội tàu hiện hữu, số lượng tàu đang được đặt đóng tương đương hơn một phần tư tổng đội tàu VLCC toàn cầu. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2011, thời điểm ngành vận tải biển vẫn đang xử lý lượng tàu được đặt đóng trong giai đoạn bùng nổ trước đó.
Ông Halvor Ellefsen, Giám đốc Fearnleys Shipbrokers UK Ltd., đơn vị môi giới tàu biển quốc tế, cho biết quy mô tăng trưởng hiện tại của thị trường cùng tâm lý tích cực của giới chủ tàu tại Posidonia khiến ông liên tưởng đến giai đoạn năm 2008.
Một số chủ tàu cho rằng số lượng lớn tàu nằm trong diện bị áp đặt lệnh trừng phạt quốc tế đã làm giảm nguồn cung vận tải thực tế, khiến nhu cầu thay thế bằng tàu mới gia tăng.
Bên cạnh đó, tuổi bình quân của đội tàu VLCC toàn cầu hiện ở mức cao nhất kể từ năm 1998, làm gia tăng nhu cầu đổi mới đội tàu.
Không chỉ riêng phân khúc tàu dầu, hoạt động đặt đóng tàu trên toàn ngành vận tải biển cũng đang tăng mạnh. Tổng lượng đơn hàng đóng mới trên phạm vi toàn cầu hiện ở mức cao nhất trong vòng 14 năm.
Phát biểu tại Hội nghị Capital Link Maritime Leaders Summit, ông George Youroukos, Chủ tịch điều hành Global Ship Lease, cho rằng rủi ro lớn nhất của ngành vận tải biển hiện nay đến từ việc các chủ tàu đang sở hữu nguồn tiền mặt rất lớn trong bối cảnh thị trường tăng trưởng mạnh.
