Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez sẽ tăng phụ phí quá cảnh đối với hầu hết nhóm tàu từ ngày 15/7, khi lưu lượng tàu đang dần phục hồi nhưng rủi ro an ninh tại Biển Đỏ vẫn ở mức cao.
Việc Kênh đào Suez tăng mạnh phụ phí quá cảnh cho thấy cơ quan quản lý tuyến hàng hải chiến lược này đang tìm cách cân bằng giữa mục tiêu phục hồi lưu lượng tàu và áp lực tài chính phát sinh từ các rủi ro an ninh kéo dài tại Biển Đỏ. Dù nhiều hãng tàu đã bắt đầu quay trở lại tuyến Suez trong thời gian gần đây, chi phí vận hành vẫn ở mức cao, buộc SCA phải điều chỉnh chính sách thu phí để duy trì nguồn thu và đầu tư cho hoạt động khai thác.
Động thái này có thể làm gia tăng chi phí vận tải biển trên các tuyến Á – Âu và Địa Trung Hải trong ngắn hạn, đặc biệt đối với nhóm tàu dầu, tàu hàng rời và tàu container chịu mức phụ phí cao hơn. Tuy nhiên, mức tăng hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí phát sinh khi phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, do đó khó làm thay đổi xu hướng các hãng tàu tiếp tục quay lại Kênh đào Suez nếu tình hình an ninh khu vực được cải thiện.
Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez (SCA) sẽ áp dụng biểu phụ phí quá cảnh mới từ ngày 15/7, đánh dấu đợt điều chỉnh diện rộng đầu tiên trong vòng ba năm đối với các khoản phụ phí tạm thời áp dụng ngoài mức phí cơ bản.
Theo các thông tư hàng hải mới được ban hành, hầu hết các nhóm tàu hoạt động qua Kênh đào Suez sẽ phải chịu mức phụ phí cao hơn. Tàu khách là nhóm phương tiện duy nhất không bị ảnh hưởng bởi đợt điều chỉnh lần này.
Nhóm tàu chở dầu thô và tàu chở sản phẩm dầu mỏ ghi nhận mức tăng mạnh nhất. Đối với tàu có hàng, phụ phí được nâng từ 25% lên 37% mức phí cơ bản. Đối với tàu chạy rỗng không chở hàng (ballast), phụ phí tăng từ 15% lên 27%.
Các tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và tàu chở hóa chất sẽ áp dụng mức phụ phí 32%, tăng từ 20% trước đây. Trong khi đó, tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) sẽ chịu phụ phí 19%, tăng từ mức 7%.
Đối với nhóm tàu hàng rời khô (bulk carrier), phụ phí tăng từ 10% lên 22%. Các tàu container sẽ áp dụng mức phụ phí 12%, trong khi cơ chế tính phí theo từng cấp hiện hành vẫn được giữ nguyên.
Ngoài ra, các tàu hàng tổng hợp, tàu vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng (heavy-lift), tàu ro-ro và một số nhóm tàu khác sẽ chịu phụ phí 26%, tăng từ mức 14%.
Đối với tàu vận chuyển ô tô, phụ phí được áp dụng ở mức 26% đối với hành trình hướng Bắc và 12% đối với hành trình hướng Nam.
SCA cho biết các khoản phụ phí trên là biện pháp tạm thời, được xây dựng dựa trên đánh giá về điều kiện thị trường vận tải biển hiện tại và có thể được điều chỉnh hoặc hủy bỏ tùy theo diễn biến trong tương lai. Trong khi đó, biểu phí cơ bản của Kênh đào Suez không thay đổi kể từ năm 2024.
Đợt điều chỉnh diễn ra trong bối cảnh SCA tiếp tục triển khai nhiều hoạt động nhằm thu hút thêm tàu quay trở lại tuyến hàng hải chiến lược nối Địa Trung Hải với Biển Đỏ.
Phát biểu trong lễ đón chuyến quá cảnh của tàu container siêu lớn CMA CGM Vendome, Chủ tịch SCA Osama Rabie cho biết cơ quan này đã nâng cao chất lượng các dịch vụ hàng hải nhằm gia tăng sức hấp dẫn đối với các hãng vận tải biển. Ông cũng thừa nhận những biến động địa chính trị trong khu vực đang tạo ra các thách thức mới cho thị trường vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, SCA tiếp tục nhấn mạnh lợi thế về thời gian hành trình và chi phí khai thác khi đi qua Kênh đào Suez so với lựa chọn vòng qua Mũi Hảo Vọng.
Ngày 9/6, Kênh đào Suez ghi nhận chuyến quá cảnh đầu tiên theo hướng Nam của tàu container siêu lớn CMA CGM Vendome. Con tàu được hoàn thiện trong năm 2025, đăng ký tại Singapore, có trọng tải toàn phần 220.553 DWT và sức chở hơn 24.000 TEU.
Con tàu dài 399 mét tham gia đoàn tàu quá cảnh hướng Nam trên hành trình từ Pháp tới châu Á.
Theo SCA, đây là chuyến quá cảnh hướng Nam đầu tiên trên tuyến dịch vụ FAL 3 của CMA CGM kể từ tháng 1/2026. Hãng tàu Pháp hiện là một trong số ít doanh nghiệp vẫn duy trì việc đưa một phần đội tàu container cỡ lớn đi qua Kênh đào Suez trong bối cảnh nhiều hãng vận tải biển lớn tiếp tục tránh khu vực Biển Đỏ.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, CMA CGM đã thực hiện 104 lượt quá cảnh qua Kênh đào Suez, vận chuyển khoảng 12,5 triệu tấn hàng hóa.
Tuy nhiên, triển vọng phục hồi lưu lượng tàu qua tuyến hàng hải này vẫn đối mặt với nhiều rủi ro an ninh từ khu vực Biển Đỏ và Trung Đông.
Ngày 8/6, lực lượng Houthi tuyên bố sẽ mở rộng phạm vi các hoạt động quân sự và cảnh báo tất cả các tàu có liên quan đến Israel không được đi qua Biển Đỏ. Cùng thời điểm, lực lượng này cũng tuyên bố đã phóng thêm tên lửa nhằm vào Israel trong bối cảnh căng thẳng giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang.
Theo đánh giá của ngành vận tải biển, Biển Đỏ hiện đóng vai trò là tuyến vận tải thay thế quan trọng đối với các tàu dầu nhận hàng tại các cảng phía Tây Saudi Arabia. Đồng thời, một số hãng vận tải cũng đang sử dụng Kênh đào Suez kết hợp với các cảng của Saudi Arabia như một phần trong mô hình vận tải cầu đất liền nhằm đưa hàng hóa vào các quốc gia vùng Vịnh.
