Trung Đông: Cảng biển dần ổn định, rủi ro vận hành còn hiện hữu

Cập nhật 14/4: phần lớn cảng Trung Đông hoạt động bình thường, nhưng ISPS, hạn chế hàng không và rủi ro GPS tiếp tục ảnh hưởng chuỗi cung ứng.

Gián đoạn hàng không và rủi ro an ninh hàng hải đang tác động trực tiếp đến vận hành logistics, khiến hoạt động cảng duy trì nhưng ở trạng thái kiểm soát. Điều này cho thấy chuỗi cung ứng khu vực chưa ổn định trong ngắn hạn.

Bức tranh tổng thể: Mở lại có kiểm soát

Tính đến ngày 14/4, phần lớn không phận khu vực Vùng Vịnh đã mở lại nhưng theo hình thức hạn chế, với tần suất chuyến bay giảm. Điều này khiến hoạt động thay thuyền viên (crew change – thay đổi nhân sự tàu biển) chỉ có thể triển khai tại một số điểm và phụ thuộc vào điều kiện từng quốc gia.

Hệ thống cảng biển trong khu vực vẫn duy trì hoạt động, tuy nhiên một số khu vực ghi nhận sản lượng khai thác thấp hơn trước xung đột và áp dụng các cấp độ an ninh theo ISPS (Bộ luật An ninh Tàu và Cảng quốc tế).

UAE: Hoạt động ổn định, cảnh báo nhiễu GPS và hạn chế STS

Các cảng chính tại UAE như Fujairah, Khor Fakkan, Jebel Ali, Hamriyah, Sharjah, Khalifa, Ruwais và Abu Dhabi đang vận hành bình thường. Hoạt động tại các khu bến dầu khí, container và hàng tổng hợp được duy trì liên tục, không gián đoạn.

Tại Fujairah và Khor Fakkan:

• FOTT vẫn hoạt động phần lớn, tuy nhiên cầu bến số 6 đang ngừng khai thác để bảo trì, trong khi cầu bến số 4 và 5 được bố trí cho tàu hàng rời (bulk carrier)
• Vopak Terminal và ADNOC SPM Terminal duy trì khai thác bình thường
• Hoạt động dỡ hàng container và hàng tổng hợp diễn ra theo kế hoạch

Cảnh báo hàng hải số 01/2026 ghi nhận hiện tượng giả mạo và gây nhiễu tín hiệu GPS (GPS spoofing /jamming) tại khu vực ngoài khơi Fujairah. Tình trạng này có thể gây sai lệch vị trí tàu và hiển thị bất thường trên ECDIS (hệ thống hiển thị bản đồ điện tử và thông tin hàng hải).

Hoạt động STS (ship-to-ship – chuyển tải giữa hai tàu):

• Đã được nối lại tại khu neo (anchorage) vùng nước Dubai với hỗ trợ tàu lai dắt
• Mỗi ca khai thác được đánh giá riêng
• Chưa cho phép STS khi tàu đang hành trình (underway STS) cho đến khi có thông báo mới

Ngoài ra, UAE áp dụng cơ chế tạm thời cho phép vận chuyển container bằng đường bộ từ Fujairah/Khor Fakkan đến Jebel Ali hoặc Abu Dhabi mà không cần tuân thủ đầy đủ quy trình thông quan truyền thống.

Oman: Siết chặt kiểm soát hàng nguy hiểm

Toàn bộ cảng tại Oman đang hoạt động bình thường, tuy nhiên yêu cầu kiểm soát hàng hóa được tăng cường:

• Tàu phải xác nhận không chở hàng nguy hiểm hoặc khai báo chi tiết và chờ phê duyệt trước khi vào vùng biển
• Tại Mina Al Fahal, tàu bắt buộc phải có Doppler log (thiết bị đo tốc độ tàu so với mặt nước) hoạt động do ảnh hưởng nhiễu GPS

Cập nhật an ninh:

• Salalah: ISPS Level 1
• Qalhat LNG, Sur, Mina Al Fahal: ISPS Level 3
• Các cảng còn lại: ISPS Level 1

Qatar: Duy trì vận hành, kích hoạt phương án thay thế

Các cảng Hamad, Doha và Mesaieed vẫn hoạt động, nhưng sản lượng khai thác thấp hơn so với trước.

Hạn chế:

• Al Ruwais chỉ tiếp nhận tàu nhỏ (xà lan, tàu gỗ)
• Al Shaheen Terminal và Halul Island Terminal tạm dừng hoạt động

Diễn biến đáng chú ý:

• QatarEnergy đã dừng sản xuất LNG và các sản phẩm liên quan
• Áp dụng phương án chuyển hướng hàng hóa qua:
  • Oman: Sohar, Salalah, Duqm
  • UAE: Fujairah, Khor Fakkan

Mwani Qatar đồng thời triển khai gói hỗ trợ phí cảng nhằm giảm áp lực chi phí và duy trì chuỗi cung ứng.

Kuwait: Hoạt động cảng bình thường, kiểm soát an ninh siết chặt

Toàn bộ cảng tại Kuwait vẫn hoạt động bình thường. Tuy nhiên:

• Tạm dừng cấp phép vào cảng đối với tàu nước ngoài đến từ các cảng Iraq
• Shuaiba và Shuwaikh áp dụng ISPS Level 2
• Không phận hiện đóng tạm thời

Bahrain: Khôi phục khai thác, công suất còn hạn chế

Hoạt động tàu tại Bahrain đã được nối lại, nhưng vẫn ở mức hạn chế.

• BAPCO tiếp tục tạm dừng vận hành
• APM Terminals đã khởi động lại từ 06:00 ngày 9/4/2026
• ISPS duy trì Level 1
• Hoạt động thay thuyền viên chưa thể triển khai do không phận vẫn đóng

Saudi Arabia & Ai Cập: Vận hành ổn định

Saudi Arabia:

• Không ghi nhận cảnh báo từ cơ quan chức năng
• Các cảng vận hành ở mức công suất tối đa
• Một số đường bay quốc tế bị tạm dừng

Ai Cập:

• Không có cảnh báo từ cơ quan chức năng
• Kênh đào Suez và hệ thống cảng hoạt động bình thường, không gián đoạn
• Một số chuyến bay quốc tế đã được nối lại

Jordan & Pakistan: Ổn định, không ghi nhận gián đoạn

Jordan:

• Không ghi nhận sự cố an ninh
• Cảng Aqaba vận hành ổn định, khai thác bến, dịch vụ hàng hải và xử lý hàng hóa diễn ra thông suốt, không chậm trễ
• Không phận mở nhưng hạn chế một số tuyến bay

Pakistan:

• Tất cả cảng biển hoạt động bình thường
• ISPS Level 1
• Không phận mở và không ghi nhận tác động vận hành

Iraq: Giảm sản lượng, gián đoạn xuất khẩu dầu

• Các cảng Umm Qasr và Khor al Zubair vẫn hoạt động nhưng số lượng tàu giảm
• Terminal dầu Basrah và SPM Somo đã dừng xuất khẩu
• Hoạt động thay thuyền viên được phép nhưng chậm do thời gian cấp visa kéo dài

Israel & Lebanon: Mở cửa nhưng duy trì kiểm soát

Israel:

• Các cảng Eilat, Ashkelon, Ashdod, Hadera và Haifa hoạt động bình thường
• Ashdod chưa tiếp nhận tàu ro-ro (tàu chở phương tiện có bánh)
• Không có tàu rời cảng ngoài kế hoạch hoặc bị buộc thay đổi lịch trình
• Đối với hàng ô tô:
  • Chỉ cho phép giao trực tiếp
  • Không cho phép lưu bãi tại cảng cho đến khi có thông báo mới
• Không phận mở lại nhưng khai thác hạn chế

Lebanon:

• Các cảng duy trì hoạt động bình thường
• Khu vực phía Nam có tình hình vận hành chưa ổn định
• Không phận mở nhưng hạn chế chuyến bay

Nguồn: Inchcape Shipping Services (ISS), cập nhật 14/04/2026, 11:00 (giờ UAE).