Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama sẽ tạm dừng đấu giá một số suất quá cảnh cận ngày từ 25/7 nhằm chủ động quản lý nguồn nước trước nguy cơ El Niño và hạn hán.
Việc Kênh đào Panama tạm dừng đấu giá suất quá cảnh cận ngày cho thấy Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP) đang ưu tiên quản lý nguồn nước và duy trì tính ổn định của hoạt động khai thác trước nguy cơ El Niño quay trở lại. Động thái này có thể làm giảm tính linh hoạt đối với các hãng tàu cần suất quá cảnh gấp, đồng thời buộc doanh nghiệp phải chủ động hơn trong kế hoạch đặt chỗ và điều phối lịch trình vận tải trong thời gian tới.
ACP tạm dừng đấu giá suất quá cảnh cận ngày
Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (Panama Canal Authority – ACP) thông báo sẽ tạm thời dừng đấu giá các suất quá cảnh cận ngày do điều kiện thủy văn hiện tại và yêu cầu quản lý nguồn nước trước nguy cơ hạn hán.
Theo thông báo gửi khách hàng ngày 20/7, đại lý hàng hải Norton Lilly cho biết ACP sẽ tạm dừng đấu giá các suất thuộc Giai đoạn 3, áp dụng cho các lượt quá cảnh được phân bổ từ 96 đến 48 giờ trước thời điểm tàu đi qua kênh đào.
Đây thường là các suất quá cảnh có mức độ cạnh tranh cao nhất, dành cho các tàu có lịch trình gấp và chưa đặt trước suất quá cảnh.
Giá đấu giá từng vượt 4 triệu USD
Trong bối cảnh lưu lượng tàu qua Kênh đào Panama gia tăng do gián đoạn tại Trung Đông và nhu cầu xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (Liquefied Natural Gas – LNG) từ Mỹ tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp được cho là đã chấp nhận chi hàng triệu USD để giành quyền quá cảnh.
Theo thông tin được dẫn lại, mức giá đấu cao nhất trong năm 2026 đã vượt 4 triệu USD đối với một suất quá cảnh dành cho tàu Neopanamax.
Chỉ ảnh hưởng hai trong số 36 suất quá cảnh mỗi ngày
ACP sẽ bắt đầu tạm dừng đấu giá Giai đoạn 3 đối với phân khúc Regular và Super từ ngày 25/7.
Norton Lilly cho biết quyết định này có thể khiến mức độ cạnh tranh gia tăng đối với các suất quá cảnh thuộc Giai đoạn 1, được đặt trước 365 ngày, và Giai đoạn 2, được đặt trước 21 ngày, đặc biệt đối với các tàu có lịch trình ít linh hoạt.
Theo Norton Lilly, việc tạm dừng chỉ ảnh hưởng 2 trong tổng số 36 suất quá cảnh mỗi ngày, tương đương chưa đến 6% năng lực thông hành của Kênh đào Panama.
Biện pháp này không áp dụng đối với các suất đấu giá Giai đoạn 3 dành cho tàu Neopanamax.
Ngoài ra, ACP vẫn sẽ tổ chức các phiên đấu giá bổ sung (Extraordinary Auctions) khi có tàu hủy lượt quá cảnh hoặc thay đổi lịch trình vào phút cuối.
Tàu chưa đặt chỗ sẽ chịu tác động lớn nhất
Theo Norton Lilly, nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là các tàu có lịch trình gấp nhưng chưa đặt trước suất quá cảnh.
Đơn vị này khuyến nghị khách hàng tăng cường lập kế hoạch trước và đưa thêm dư địa linh hoạt vào kế hoạch khai thác để giảm nguy cơ không thể đặt được suất quá cảnh phù hợp.
Theo bảng điều khiển trực tuyến của ACP cập nhật đến 21/7, thời gian chờ của các tàu chưa đặt trước suất quá cảnh vẫn ở mức ngắn.
Hiện có 55 tàu đã đặt trước suất quá cảnh và 16 tàu chưa đặt trước đang chờ qua kênh đào. Trong 28 ngày gần nhất, thời gian chờ trung bình của tàu chưa đặt trước là 2,4 ngày đối với chiều bắc và 4 ngày đối với chiều nam.
Trong số 16 tàu đang chờ, có 10 tàu thuộc phân khúc Regular hoặc Super theo hướng bắc và 3 tàu Neopanamax. Chỉ khoảng 25% số tàu đang chờ quá cảnh đến kênh đào mà chưa đặt trước suất quá cảnh.
Chủ động ứng phó nguy cơ El Niño
Động thái mới được đưa ra sau khi ACP giảm 0,5 feet mớn nước khai thác tối đa của tàu kể từ ngày 1/7.
Trong đợt hạn hán giai đoạn 2023 – 2024, ACP đã quản lý nguồn nước bằng nhiều biện pháp như giảm số lượt tàu quá cảnh mỗi ngày, hạn chế mớn nước của tàu, vận hành hai tàu đồng thời trong một buồng âu và triển khai các giải pháp tái sử dụng nước.
ACP cho biết những kinh nghiệm từ đợt hạn hán trước đang được áp dụng để chuẩn bị cho dự báo về hiện tượng El Niño với cường độ mạnh, vốn thường làm giảm lượng mưa tại eo đất Panama và khiến mực nước tại hồ Gatun, hồ chứa chính của Kênh đào Panama, suy giảm.
Cơ quan này khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và mực nước để triển khai các biện pháp cần thiết nhằm duy trì hoạt động thông suốt của Kênh đào Panama.
