EU xoá miễn thuế €150 từ 1/7/2026, áp €3 mỗi dòng hàng, buộc logistics TMĐT chuyển sang khai báo chi tiết và thông quan theo quốc gia đích.
Thay đổi tập trung vào khai báo từng sản phẩm, tăng yêu cầu dữ liệu và chuyển thông quan về quốc gia đích, làm thay đổi cách vận hành logistics xuyên biên giới.
Liên minh châu Âu (EU) sẽ chính thức chấm dứt ngưỡng miễn thuế €150 đối với hàng nhập khẩu giá trị thấp từ ngày 1/7/2026. Thay vào đó, mức thu cố định €3 áp dụng cho mỗi dòng sản phẩm trong đơn hàng B2C đủ điều kiện, đánh dấu sự chuyển đổi trong quản lý hải quan theo hướng dựa trên dữ liệu.
Theo thông tin từ hội thảo do UPS tổ chức, quyết định này được đưa ra sau các quan ngại của Bộ trưởng Tài chính EU vào tháng 12/2025 liên quan đến khai báo sai giá trị, trốn thuế và cạnh tranh không cân bằng giữa doanh nghiệp trong và ngoài EU. Đồng thời, chính sách còn nhằm kiểm soát rủi ro về an toàn sản phẩm, gian lận và tác động môi trường từ các lô hàng giá trị thấp.
Từ thời điểm áp dụng, toàn bộ hàng nhập khẩu dưới €150 đều phải chịu thuế. Mỗi dòng sản phẩm trong đơn hàng sẽ bị tính €3, kéo theo việc bắt buộc khai báo hải quan ở cấp độ từng mặt hàng. Mô hình khai báo gộp trước đây không còn phù hợp. Doanh nghiệp phải bổ sung dữ liệu chi tiết, bao gồm mã định danh người bán và nhà sản xuất.
Với các lô hàng không thuộc cơ chế IOSS (Import One-Stop Shop – cơ chế một cửa nhập khẩu), thủ tục thông quan phải thực hiện tại quốc gia đích thay vì điểm nhập cảnh đầu tiên. Ngoài ra, thuế phát sinh từ hàng hoàn trả không được tự động hoàn lại, làm tăng chi phí xử lý logistics ngược (reverse logistics – logistics hàng hoàn).
Ông Emanuele Frezza cho biết quy định chỉ áp dụng với hàng hóa nhập từ ngoài EU, trong khi vận chuyển nội khối không bị ảnh hưởng. Điều này yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch mạng lưới và tuân thủ.
Về vận hành, khối lượng và độ phức tạp xử lý hải quan tăng lên đáng kể. Doanh nghiệp logistics phải xử lý số lượng lớn tờ khai với dữ liệu chi tiết từng sản phẩm, đồng thời đảm bảo độ chính xác trong phân loại hàng hóa và chứng từ. Sai sót trong mô tả hàng, mã HS hoặc mã định danh có thể dẫn đến chậm thông quan.
Mô hình mạng lưới logistics cũng thay đổi. Cách tiếp cận thông quan tại một trung tâm trung chuyển trong EU rồi phân phối nội khối trở nên kém hiệu quả với luồng hàng không IOSS. Thay vào đó, hàng hóa cần được định tuyến phù hợp với yêu cầu thông quan tại từng quốc gia đích, khiến vận hành vận chuyển trục chính (line-haul) và giao hàng chặng cuối (last-mile) phức tạp hơn.
Về thương mại, cấu trúc chi phí thay đổi khi thuế có xu hướng được tính cho người gửi hàng hoặc nền tảng bán hàng thay vì người tiêu dùng cuối. Điều này yêu cầu cập nhật hệ thống hóa đơn, hợp đồng và quy trình giao tiếp khách hàng. Mức €3 theo từng dòng sản phẩm cũng ảnh hưởng đến cách định giá đối với đơn hàng nhiều mặt hàng.
Tác động lớn nhất tập trung vào doanh nghiệp thương mại điện tử phụ thuộc vào mô hình hàng giá trị thấp, khối lượng lớn. Khi ngưỡng miễn thuế bị xoá bỏ, tổng chi phí nhập khẩu tăng, ảnh hưởng đến giá bán, biên lợi nhuận và danh mục sản phẩm. Các lô hàng tuân thủ IOSS vẫn có lợi thế khi được thông quan tại điểm nhập đầu tiên, trong khi lô hàng không IOSS đối mặt với quy trình phân tán hơn.
Trọng tâm của cải cách là dữ liệu sản phẩm. Mỗi mặt hàng phải có đầy đủ mã định danh như GTIN (Global Trade Item Number – mã số thương phẩm toàn cầu), EAN (European Article Number – mã số châu Âu) hoặc UPC (Universal Product Code – mã vạch tiêu chuẩn). Điều này làm tăng vai trò của dữ liệu sản phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Các doanh nghiệp trong ngành ghi nhận tác động trên nhiều khía cạnh:
- Bà Kathy Liu, Phó Chủ tịch phụ trách Kinh doanh & Tiếp thị toàn cầu tại Dimerco Express Group, cho biết cải cách de minimis của EU có thể tạo ra sự thay đổi cấu trúc đối với dòng chảy thương mại điện tử xuyên biên giới, đặc biệt với các lô hàng giá trị thấp, khối lượng lớn. Trong ngắn hạn, có thể xuất hiện xu hướng đẩy hàng sớm trước thời điểm áp dụng, trong khi dài hạn chuỗi cung ứng có xu hướng chuyển sang mô hình kho ngoại quan và phân phối nội vùng tại châu Âu.
- DHL Aviation cho rằng thay đổi này sẽ làm gia tăng độ phức tạp và chi phí đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, đặc biệt với các lô hàng giá trị thấp. Doanh nghiệp dự báo nhu cầu sẽ dịch chuyển sang các mô hình vận chuyển gom hàng, lưu kho tại EU và tồn kho sẵn, đồng thời sức hấp dẫn của hàng nhập khẩu chi phí cực thấp sẽ giảm.
- Ông Mazen Zaher, nhà sáng lập Sama Airleasing, nhận định cải cách sẽ định hình lại dòng chảy thương mại điện tử xuyên biên giới trên tuyến Trung Quốc – châu Âu. Ông dẫn số liệu 4,6 tỷ kiện hàng nhỏ được nhập vào EU trong năm 2024 và cho rằng mức thu €3 mỗi dòng sản phẩm cùng chi phí xử lý bổ sung sẽ gây áp lực lên mô hình vận chuyển chi phí thấp. Ông cũng ghi nhận dấu hiệu gián đoạn ban đầu khi chính sách thuế tại Pháp từ tháng 3/2026 khiến số tờ khai giảm mạnh và lưu lượng chuyển sang các trung tâm khác trong EU.
Diễn biến ban đầu cho thấy dấu hiệu điều chỉnh thị trường. Chính sách thuế kiện hàng tại Pháp từ tháng 3/2026 làm giảm 92% số tờ khai đối với kiện hàng nhỏ tại sân bay Paris Charles de Gaulle, kéo theo khoảng 50 chuyến bay chở hàng bị cắt giảm chỉ trong tuần đầu áp dụng. Lưu lượng sau đó chuyển sang các trung tâm như Liège, Amsterdam và Frankfurt.
Cải cách này có xu hướng tạo lợi thế cho các doanh nghiệp có năng lực hạ tầng hải quan và quản trị dữ liệu, trong khi các nhà bán nhỏ đối mặt với chi phí tuân thủ cao hơn. Đồng thời, việc xoá bỏ ngưỡng miễn thuế €150 làm giảm lợi thế chi phí của người bán ngoài EU.
Trong ngắn hạn, doanh nghiệp logistics cần rà soát luồng hàng giá trị thấp, nâng cao chất lượng dữ liệu và điều chỉnh kế hoạch vận chuyển, thông quan. Hệ thống công nghệ thông tin và mô hình thương mại cũng cần cập nhật để phù hợp với cấu trúc thuế mới.
