Tin tức Logistics tuần 28: Thị trường vận tải biển toàn cầu bước vào giai đoạn tái cân bằng
Tuần 28 ghi nhận nhiều diễn biến quan trọng tác động trực tiếp đến vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi một số hãng tàu lớn bắt đầu đưa dịch vụ quay trở lại Biển Đỏ và Kênh đào Suez sau thời gian dài gián đoạn, các rủi ro an ninh tại Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt. Song song đó, giá cước container tiếp tục tăng mạnh nhờ nhu cầu nhập khẩu sớm của Mỹ trước các chính sách thuế mới, trong khi các cơ quan quản lý tại Mỹ và Israel đồng loạt gia tăng các động thái siết chặt quản lý ngành hàng hải. Ở chiều ngược lại, các hãng tàu cũng đẩy nhanh đầu tư vào đội tàu, số hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
An ninh hàng hải tiếp tục định hình lại mạng lưới vận tải biển toàn cầu
Diễn biến nổi bật nhất trong tuần là việc các hãng tàu container lớn tiếp tục từng bước quay trở lại tuyến Biển Đỏ và Kênh đào Suez sau gần ba năm phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng do các rủi ro an ninh.
Maersk cùng đối tác Hapag-Lloyd đã khôi phục trở lại một số dịch vụ trong khuôn khổ Gemini Cooperation trước khi tiếp tục mở rộng thêm tuyến MECL kết nối Ấn Độ, Trung Đông và bờ Đông Hoa Kỳ. Việc nối lại các dịch vụ này giúp rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển giữa châu Á, Trung Đông và các thị trường tiêu thụ lớn, đồng thời cho thấy các hãng tàu đang từng bước khôi phục mạng lưới khai thác trên tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.
Tuy nhiên, quá trình phục hồi vẫn diễn ra hết sức thận trọng. Trong tuần, UKMTO tiếp tục ghi nhận một tàu hàng phát tín hiệu khẩn cấp sau khi bị các đối tượng có vũ trang tấn công ngoài khơi Hodeidah (Yemen), trong khi nhiều vụ tiếp cận tàu thương mại khác cũng được báo cáo tại khu vực Vịnh Aden. Những diễn biến này cho thấy môi trường an ninh tại Biển Đỏ vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể buộc các hãng tàu điều chỉnh lại kế hoạch khai thác bất cứ lúc nào.
Hệ quả của căng thẳng tại Trung Đông cũng tiếp tục được phản ánh khi CMA CGM xác nhận đang cân nhắc phá dỡ tàu CMA CGM San Antonio sau khi con tàu bị hư hỏng nghiêm trọng bởi vụ tấn công bằng tên lửa tại eo biển Hormuz. Doanh nghiệp đồng thời cho biết chưa có kế hoạch đưa đội tàu quay trở lại Vịnh Ba Tư trong thời gian tới.
Ở các điểm nghẽn hàng hải khác, Chính phủ Indonesia và Singapore tái khẳng định cam kết duy trì hoạt động lưu thông thông suốt tại eo biển Malacca nhằm bảo đảm ổn định cho tuyến vận tải chiếm hơn 20% thương mại hàng hải toàn cầu. Trong khi đó, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama tiếp tục siết giới hạn mớn nước đối với tàu Neopanamax do nguy cơ El Niño mạnh lên, cho thấy yếu tố khí hậu tiếp tục trở thành một biến số quan trọng đối với chuỗi cung ứng quốc tế.
Nhìn tổng thể, tuần qua phản ánh một bức tranh trái chiều: các tuyến hàng hải chiến lược đang dần được khôi phục nhưng đồng thời vẫn chịu tác động từ rủi ro địa chính trị và biến đổi khí hậu, khiến các hãng tàu phải duy trì chiến lược khai thác linh hoạt.
Cước vận tải container tăng mạnh khi nhu cầu nhập khẩu và bất ổn địa chính trị cùng gia tăng
Song hành với sự thay đổi của các tuyến vận tải là diễn biến tích cực của thị trường cước container.
Theo các số liệu thị trường được công bố trong tuần, giá cước trên tuyến châu Á – Hoa Kỳ tiếp tục tăng, với tuyến bờ Đông tiến sát mốc 9.000 USD/FEU. Trên các tuyến đi châu Âu, giá cước cũng duy trì xu hướng đi lên khi các hãng tàu tiếp tục áp dụng các đợt tăng giá cước chung (GRI) và phụ phí mùa cao điểm.
Động lực quan trọng nhất đến từ nhu cầu nhập khẩu sớm của doanh nghiệp Hoa Kỳ. Báo cáo Global Port Tracker dự báo lượng container nhập khẩu trong tháng 7 sẽ lập mức cao nhất lịch sử khi các nhà nhập khẩu tăng tốc đưa hàng về trước thời điểm nhiều chính sách thuế mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 8. Xu hướng này không chỉ kéo mùa cao điểm đến sớm hơn thường lệ mà còn góp phần duy trì sản lượng vận tải ở mức cao trong ngắn hạn.
Bên cạnh yếu tố nhu cầu, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục tạo áp lực lên thị trường. Mặc dù giá dầu thô đã giảm về gần mức trước xung đột, chi phí nhiên liệu hàng hải vẫn cao hơn đáng kể so với trước đây. Đồng thời, tình trạng ùn tắc tại nhiều cảng trung chuyển lớn ở châu Á vẫn kéo dài, làm hạn chế tốc độ điều chỉnh giảm của giá cước.
Những diễn biến này cho thấy thị trường vận tải container vẫn đang được hỗ trợ bởi cả nhu cầu nhập khẩu, chính sách thương mại và các yếu tố địa chính trị, dù áp lực có thể thay đổi khi mùa cao điểm bước sang giai đoạn cuối.
Mỹ và Israel đồng loạt gia tăng các động thái quản lý đối với ngành vận tải biển
Bên cạnh các yếu tố thị trường, tuần qua cũng chứng kiến nhiều diễn biến pháp lý và chính sách có khả năng ảnh hưởng lâu dài đến ngành hàng hải.
Tại Hoa Kỳ, việc các thủy thủ Mỹ phản đối tàu thuộc sở hữu của COSCO tham gia vận tải nội địa theo cơ chế miễn trừ Đạo luật Jones cho thấy tranh luận về bảo hộ ngành hàng hải trong nước tiếp tục gia tăng trước thời điểm chính sách miễn trừ hết hiệu lực.
Ở lĩnh vực quản lý thị trường, Tòa Phúc thẩm Liên bang Mỹ giữ nguyên quyết định của Ủy ban Hàng hải Liên bang (FMC), khẳng định các hãng tàu không được thu phí lưu container ngoài cảng nếu khoản phí đó không thực sự góp phần thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa. Phán quyết này tiếp tục củng cố vai trò giám sát của FMC đối với hoạt động thu phí của các hãng tàu.
Cũng trong tuần, FMC tiếp tục phát đi cảnh báo về việc Trung Quốc gia tăng kiểm tra và bắt giữ tàu treo cờ Panama, đồng thời cho biết cơ quan này có thể xem xét các biện pháp ảnh hưởng tới các hãng tàu do Trung Quốc kiểm soát nếu xác định các hoạt động này gây bất lợi cho ngoại thương Hoa Kỳ.
Trong khi đó tại Israel, Bộ Quốc phòng chính thức phản đối thương vụ Hapag-Lloyd dự kiến mua lại hoạt động quốc tế của ZIM với lý do có thể ảnh hưởng đến năng lực vận tải biển phục vụ lợi ích chiến lược quốc gia. Diễn biến này cho thấy yếu tố an ninh quốc gia đang ngày càng có ảnh hưởng lớn đối với các quyết định đầu tư và tái cấu trúc trong ngành vận tải biển.
Nhìn chung, môi trường pháp lý của ngành đang chịu tác động ngày càng rõ từ cạnh tranh địa chính trị, khiến các hãng tàu không chỉ phải thích ứng với biến động thị trường mà còn phải đối mặt với các yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ.
Các hãng tàu tăng tốc đầu tư để nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn
Bên cạnh những biến động của thị trường, tuần qua cũng phản ánh xu hướng các doanh nghiệp vận tải biển tiếp tục đầu tư cho giai đoạn phát triển dài hạn.
Seaspan và Maersk mở rộng chương trình cải hoán 18 tàu container nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu, tăng sức chở và chuẩn bị đáp ứng các quy định giảm phát thải trong tương lai. Đây là một trong những chương trình cải hoán quy mô lớn đối với đội tàu thuê định hạn của hai doanh nghiệp.
Ở lĩnh vực chuyển đổi số, Hapag-Lloyd quyết định triển khai nền tảng kết nối NexusWave trên toàn bộ đội tàu sau giai đoạn thử nghiệm thành công. Việc đầu tư vào hạ tầng kết nối được kỳ vọng sẽ hỗ trợ vận hành dựa trên dữ liệu, tăng cường khả năng quản lý đội tàu và cải thiện điều kiện làm việc của thuyền viên.
Trong khi đó, cuộc cạnh tranh về quy mô đội tàu tiếp tục thu hút sự chú ý khi nhiều dự báo cho thấy CMA CGM có thể vượt Maersk để trở thành hãng tàu container lớn thứ hai thế giới vào năm 2027. Xu hướng này phản ánh sự khác biệt ngày càng rõ giữa chiến lược mở rộng quy mô của CMA CGM và định hướng phát triển logistics tích hợp của Maersk.
Ở chiều ngược lại, Evergreen Marine đối mặt với rủi ro quản trị khi cơ quan chức năng Đài Loan tiến hành điều tra nghi vấn giao dịch nội gián liên quan đến cổ phiếu doanh nghiệp. Dù hoạt động khai thác không bị ảnh hưởng, vụ việc tiếp tục cho thấy yếu tố quản trị doanh nghiệp ngày càng được thị trường quan tâm song song với hiệu quả kinh doanh.
Nhận định
Tuần 28 cho thấy ngành logistics toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cân bằng sau nhiều biến động kéo dài. Các hãng tàu bắt đầu từng bước khôi phục những tuyến vận tải có hiệu quả cao hơn, trong khi nhu cầu nhập khẩu vẫn duy trì tích cực, góp phần hỗ trợ mặt bằng giá cước.
Tuy nhiên, các rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ cùng các yếu tố khí hậu tại Kênh đào Panama tiếp tục là những biến số có khả năng ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu trong thời gian tới.
Trong tuần tới, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục theo dõi sát tiến độ khôi phục lưu thông qua Biển Đỏ và Kênh đào Suez, diễn biến giá cước container khi mùa cao điểm bước vào giai đoạn cuối, các chính sách thuế mới của Hoa Kỳ cũng như những động thái tiếp theo của các cơ quan quản lý đối với hoạt động vận tải biển quốc tế.
