Đề nghị mua lại Zim trị giá 4,5 tỷ USD từ doanh nhân Israel Haim Sakal đang tạo biến động mới cho thương vụ sáp nhập với Hapag-Lloyd.
Thương vụ không chỉ liên quan đến tài chính mà còn gắn với quyền kiểm soát hãng tàu chiến lược duy nhất của Israel. Vấn đề an ninh hàng hải và quyền kiểm soát doanh nghiệp chiến lược hiện đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh quanh Zim.
Một đề nghị mua lại vào phút chót đang làm thay đổi cục diện thương vụ thâu tóm hãng tàu Zim giữa Hapag-Lloyd và quỹ đầu tư FIMI, dù các cổ đông của Zim trước đó đã phê duyệt thỏa thuận sáp nhập.
Theo thông tin được công bố, doanh nhân Israel Haim Sakal đã đề xuất mua toàn bộ Zim bằng tiền mặt với giá trị khoảng 4,5 tỷ USD, cao hơn khoảng 300 triệu USD so với đề nghị chung từ Hapag-Lloyd và quỹ FIMI.
Đề nghị này đồng thời bao gồm khoản thưởng 250 triệu USD dành cho người lao động và cam kết duy trì quyền kiểm soát đội tàu Zim trong tay các nhà đầu tư Israel. Đội tàu của Zim hiện được xem là tài sản có ý nghĩa an ninh quốc gia và gắn liền với quá trình phát triển của Israel.
Thông tin về đề nghị cạnh tranh đã ngay lập tức tác động đến thị trường khi cổ phiếu Zim tăng khoảng 10%. Tuy nhiên, khả năng triển khai thương vụ mới vẫn chưa rõ ràng do Zim đã ký thỏa thuận sáp nhập mang tính ràng buộc pháp lý với Hapag-Lloyd.
Hội đồng quản trị Zim cho biết thỏa thuận này đã được 97% cổ đông thông qua trong tuần trước và hiện có hiệu lực bắt buộc đối với doanh nghiệp. Dù thời hạn hoàn tất giao dịch theo hợp đồng vẫn còn hiệu lực trong vài tháng tới, hội đồng quản trị vẫn có thể xem xét gia hạn nếu cần thiết.
Một vấn đề khác được đặt ra là nguồn tài chính cho thương vụ của Haim Sakal cũng như danh tính các đối tác tham gia cùng ông. Sakal là thành viên của một gia đình nổi tiếng trong lĩnh vực nhập khẩu và bán lẻ tại Israel, tuy nhiên chưa có thông tin cụ thể về cấu trúc tài chính của đề nghị mua lại.
Trong khi đó, công đoàn lao động của Zim bày tỏ sự ủng hộ đối với đề nghị mới và xem đây là lựa chọn mang tính nội địa thay vì để phần lớn doanh nghiệp thuộc quyền kiểm soát của nhà đầu tư nước ngoài.
Thương vụ giữa Hapag-Lloyd và FIMI hiện vẫn cần được chính phủ Israel phê duyệt. Nhà nước Israel đang nắm giữ “cổ phần đặc biệt” – cơ chế cho phép bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia đối với hãng vận tải biển duy nhất của nước này.
Phía FIMI bác bỏ quan điểm cho rằng cấu trúc sở hữu mới sẽ làm suy giảm yếu tố kiểm soát của Israel đối với Zim. Ông Ishay Davidi, đại diện quỹ FIMI, cho rằng việc duy trì một phần đội tàu chiến lược của Zim vẫn có thể phục vụ lợi ích quốc gia và bảo đảm tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư Israel cao hơn hiện nay.
Hiện Zim đang niêm yết trên sàn chứng khoán New York và không có cổ đông kiểm soát. Theo nhận định của Ishay Davidi tại một phiên điều trần trước Quốc hội Israel trước đó, mô hình sở hữu phân tán hiện tại có thể khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ bị thâu tóm bởi bên mua không thân thiện.
Điều này cho thấy thương vụ Zim hiện không còn đơn thuần là một giao dịch M&A trong ngành vận tải biển mà đã mang màu sắc chiến lược và địa chính trị rõ rệt.
(Theo Maritime Executive)
