OOCL khởi kiện FMC tại Mỹ sau phán quyết bồi thường 45 triệu USD, cho rằng cơ chế xét xử nội bộ của cơ quan này vi phạm Hiến pháp và vượt thẩm quyền tranh chấp thương mại.
Trọng tâm vụ việc nằm ở thẩm quyền xử lý tranh chấp của FMC đối với các khiếu nại vận tải biển phát sinh trong giai đoạn COVID-19. Nếu OOCL thành công, quy trình xét xử nội bộ hiện hành của FMC có thể phải đối mặt với các thách thức pháp lý mới.
Orient Overseas Container Line (OOCL) đã đệ đơn kiện lên Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Houston, Texas vào ngày 5/5 nhằm phản đối cơ chế xét xử nội bộ của Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ (FMC). Động thái này diễn ra sau khi thẩm phán hành chính thuộc FMC ra phán quyết yêu cầu hãng tàu bồi thường 45 triệu USD cho nhà bán lẻ phá sản Bed Bath & Beyond liên quan đến tranh chấp dịch vụ vận tải biển trong giai đoạn cao điểm của đại dịch COVID-19.
Theo hồ sơ khởi kiện, OOCL cho rằng quy trình xét xử của FMC mang tính “vi hiến” và đặt doanh nghiệp vào tình trạng “không thể chấp nhận về mặt hiến pháp” khi đồng thời phải đối mặt với nhiều vụ kiện tương tự. Ngoài vụ Bed Bath & Beyond, công ty Nielsen & Bainbridge – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khung tranh và vật tư mỹ thuật – cũng đang theo đuổi cáo buộc từ chối cung cấp dịch vụ vận tải đối với OOCL.
Các khiếu nại đều liên quan đến giai đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn bởi COVID-19, khi nhu cầu vận tải container tăng đột biến. Bed Bath & Beyond cáo buộc các hãng tàu đã cắt giảm phân bổ chỗ trên tàu dù giữa hai bên tồn tại hợp đồng vận chuyển, đồng thời chuyển công suất sang thị trường giao ngay với mức giá cao hơn.
Nhà bán lẻ này cho biết việc thiếu công suất vận tải theo hợp đồng đã buộc doanh nghiệp phát sinh thêm nhiều chi phí logistics nhằm duy trì nguồn hàng nhập khẩu. Công ty cũng cáo buộc phải chịu các khoản phí lưu container và lưu bãi (Detention & Demurrage – D&D) bị cho là không hợp lý.
Trong đơn kiện mới, OOCL lập luận đây là tranh chấp vi phạm hợp đồng giữa các bên thương mại và cần được xử lý tại tòa án dân sự thay vì thông qua cơ chế hành chính của FMC. Hãng tàu đề nghị tòa án ban hành biện pháp tuyên bố và ngăn chặn nhằm bảo vệ doanh nghiệp khỏi việc tiếp tục tham gia các quy trình xét xử mà OOCL cho là không phù hợp với quy định hiến pháp.
Dẫn lại vụ Bed Bath & Beyond, OOCL cho rằng nội dung khiếu nại chủ yếu xoay quanh hai vấn đề gồm phân bổ chỗ trên tàu và các khoản phí phát sinh trong quá trình vận chuyển. Hãng khẳng định FMC không có thẩm quyền xét xử đối với các tranh chấp thương mại mang tính vi phạm hợp đồng, đồng thời cho rằng Đạo luật Vận tải biển Mỹ (Shipping Act) mà Bed Bath & Beyond viện dẫn không cho phép áp dụng biện pháp xử lý đối với vấn đề phân bổ công suất vận tải.
OOCL cũng phản bác các kết luận trước đó của FMC khi nhấn mạnh hãng đã giảm công suất phân bổ đối với toàn bộ khách hàng khoảng 17% trong năm 2022, thay vì chỉ áp dụng riêng với Bed Bath & Beyond. Hãng tàu bác bỏ cáo buộc trả đũa khách hàng và phủ nhận nhận định về “đe dọa ngầm” trong một email nội bộ, cho biết người gửi email đã xác nhận đó không phải chủ đích.
Bên cạnh đó, OOCL chỉ trích quy trình tố tụng của FMC khi cho rằng hãng bị từ chối yêu cầu mở lại giai đoạn thu thập và trao đổi chứng cứ đối với một số nội dung tranh chấp.
Theo lộ trình tố tụng, OOCL phải phản hồi phán quyết của FMC trước ngày 15/5 và nộp bản phản đối chính thức trước ngày 25/9. Toàn bộ ủy ban FMC vẫn có quyền xem xét lại kết luận của thẩm phán hành chính. Các luật sư của OOCL cho biết vụ kiện thứ hai hiện đang trong giai đoạn thu thập chứng cứ và diễn ra song song, làm gia tăng áp lực pháp lý đối với hãng tàu.
Trong lập luận pháp lý, OOCL tiếp tục cho rằng hệ thống xét xử nội bộ của FMC vi phạm Hiến pháp Mỹ vì không chịu sự kiểm soát đầy đủ từ cơ quan hành pháp liên bang và Tổng thống Mỹ.
OOCL là một trong sáu hãng tàu bị Bed Bath & Beyond đệ đơn khiếu nại lên FMC sau khi nhà bán lẻ này phá sản. Theo cáo buộc, doanh nghiệp không thể đưa hàng hóa vào Mỹ đúng kế hoạch do thiếu công suất vận tải và chi phí logistics tăng cao, góp phần dẫn tới phá sản và đóng cửa hệ thống cửa hàng.
Ngoài Bed Bath & Beyond, nhiều chủ hàng khác như Samsung Electronics, QVC, Dollar General cùng các nhà sản xuất quy mô nhỏ cũng từng gửi khiếu nại đối với các hãng vận tải container. Một số vụ việc quy mô nhỏ đã được dàn xếp, tuy nhiên FMC vẫn đang sử dụng cơ chế xét xử hành chính cho nhiều tranh chấp tương tự.
Vụ kiện này có khả năng ảnh hưởng tới quy trình xử lý tranh chấp hiện hành của FMC, vốn sử dụng nguồn lực nội bộ để điều tra và giải quyết các khiếu nại giữa chủ hàng, doanh nghiệp vận tải đường bộ và các hãng tàu container.
(Theo Maritime Executive)
