FMC buộc OOCL bồi thường 45,6 triệu USD sau khi hãng tàu không thực hiện cam kết sức chứa trong khủng hoảng chuỗi cung ứng, tạo án lệ quan trọng về nghĩa vụ hợp đồng vận tải biển.
Nghĩa vụ hợp đồng không bị đình chỉ trong khủng hoảng. Hãng tàu vẫn phải phân bổ slot tàu công bằng cho khách hàng, kể cả khi thị trường biến động mạnh và giá cước tăng cao.
Ba năm sau khi Bed Bath & Beyond cáo buộc Orient Overseas Container Line (OOCL) ưu tiên phân bổ slot tàu (chỗ tàu) cho các lô hàng trả giá cao trong giai đoạn khủng hoảng chuỗi cung ứng, Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ (FMC) đã ra phán quyết buộc hãng tàu này bồi thường hơn 45,6 triệu USD.
Phán quyết sơ bộ dài 203 trang được Thẩm phán Luật Hành chính trưởng Erin Wirth ban hành ngày 24/4, đứng về phía đại diện tài sản sau phá sản của Bed Bath & Beyond sau khi doanh nghiệp nộp đơn Chapter 11 (tái cấu trúc theo luật phá sản Mỹ) và tiến hành thanh lý năm 2023. Mức bồi thường thấp hơn so với yêu cầu 165 triệu USD, nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định trách nhiệm của hãng tàu đối với contracted capacity (sức chứa vận chuyển cam kết theo hợp đồng dài hạn).
Theo nội dung phán quyết, OOCL đã vi phạm nhiều quy định của Đạo luật Vận tải Biển (Shipping Act – khung pháp lý điều chỉnh hoạt động vận tải biển tại Mỹ), bao gồm: cung cấp dịch vụ vận tải không hợp lý, không thực hiện đúng cam kết hợp đồng, từ chối phục vụ khách hàng và hành vi bị xác định là trả đũa thương mại. Các cáo buộc liên quan đến phí lưu container (demurrage) và lưu bãi (detention) không được chấp nhận.
Vụ việc phát sinh trong giai đoạn cao điểm của khủng hoảng logistics toàn cầu, khi thị trường vận tải biển biến động mạnh. Nhiều chủ hàng cho rằng các hãng tàu đã chuyển hướng năng lực sang thị trường giao ngay (spot market – thị trường cước biến động theo cung cầu) nhằm tối đa hóa doanh thu, thay vì thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong hợp đồng dài hạn.
Trọng tâm tranh chấp là liệu hãng tàu có được phép cắt giảm nghĩa vụ hợp đồng khi nhu cầu vượt năng lực vận chuyển. FMC khẳng định điều này không được phép, đồng thời yêu cầu hãng tàu phải ưu tiên thực hiện hợp đồng trước khi khai thác thị trường giao ngay.
Phán quyết xác định OOCL không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ một cách thiện chí khi không cung cấp đủ sức chứa đã cam kết, đồng thời ưu tiên phân bổ slot tàu cho các lô hàng có mức giá cao hơn.
Theo hồ sơ vụ kiện, Bed Bath & Beyond cho biết OOCL chỉ cung cấp khoảng 70% sức chứa vận chuyển theo hợp đồng trong năm 2020 và giảm xuống còn 52,9% trong một phần giai đoạn 2021–2022. Điều này buộc doanh nghiệp phải chuyển sang thị trường spot với chi phí cao hơn trong bối cảnh tài chính suy yếu trước khi phá sản.
Một điểm đáng chú ý là FMC bác bỏ lập luận của OOCL cho rằng đây chỉ là tranh chấp vi phạm hợp đồng ngoài thẩm quyền. Thay vào đó, cơ quan này xác định vụ việc liên quan đến hành vi vận tải không hợp lý, thuộc phạm vi điều chỉnh của Shipping Act.
Dù mới là quyết định sơ bộ và vẫn có thể bị kháng cáo, vụ việc được xem là một trong những án lệ quan trọng của ngành vận tải biển. Phán quyết khẳng định rõ: biến động thị trường không làm thay đổi nghĩa vụ pháp lý của hãng tàu đối với khách hàng.
(Theo gCaptain)
