Hai vụ chiếm tàu liên tiếp ngoài khơi Somalia trong chưa đầy một tuần đang đẩy rủi ro an ninh hàng hải khu vực lên mức báo động.
Cướp biển Somalia đang quay trở lại với tần suất gia tăng trong thời gian ngắn. Các vụ chiếm tàu và hoạt động nghi vấn liên tiếp cho thấy rủi ro an ninh hàng hải tại khu vực đã chuyển sang mức đáng báo động.
Hoạt động cướp biển ngoài khơi Somalia đang gia tăng trở lại khi nhiều tàu bị tấn công và chiếm quyền kiểm soát chỉ trong vài ngày, buộc các cơ quan giám sát hàng hải quốc tế nâng mức cảnh báo an ninh.
Theo UKMTO, một tàu hàng hoạt động cách Garacad (Somalia) khoảng 6 hải lý đã bị các đối tượng không xác định khống chế và điều hướng vào vùng lãnh hải Somalia. Đây là vụ việc thứ hai trong chưa đầy một tuần.
Trước đó, ngày 21/4, tàu chở dầu sản phẩm Honour 25 treo cờ Palau bị sáu tay súng tấn công khi đang hoạt động cách bờ biển Somalia khoảng 30 hải lý. Con tàu chở 18.500 thùng dầu cùng 17 thuyền viên sau đó bị điều khiển di chuyển sâu 77 hải lý vào vùng lãnh hải Somalia.
Chuỗi sự kiện tiếp tục leo thang với việc một tàu cá treo cờ Somalia bị chiếm gần Xaafuun ngày 23/4, cùng một vụ cố gắng tiếp cận có vũ trang nhằm lên tàu cách Eyl 83 hải lý. Các diễn biến này phản ánh sự tái xuất của các nhóm cướp biển có tổ chức (Pirate Action Group – nhóm thực hiện tấn công có tổ chức trên biển).
Trước tình hình này, Joint Maritime Information Center (JMIC – Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp) đã nâng mức đe dọa tại khu vực bờ biển Somalia và lưu vực ngoài khơi Somalia lên “substantial”, tức nguy cơ tấn công ở mức cao và có khả năng xảy ra rõ rệt. Đồng thời, cơ quan này xác nhận một tàu chở dầu đang bị giữ ngoài khơi đông bắc Somalia và chưa ghi nhận thương vong.
Các tàu hoạt động trong khu vực được khuyến cáo duy trì cảnh giác cao, tuân thủ hướng dẫn BMP-MS (Best Management Practices for Maritime Security – bộ quy trình thực hành tốt nhất về an ninh hàng hải) và báo cáo ngay các dấu hiệu bất thường cho UKMTO.
Cướp biển Somalia từng là điểm nóng của ngành vận tải biển toàn cầu giai đoạn 2008–2011, với đỉnh điểm hơn 200 vụ tấn công trong năm 2011. Phương thức phổ biến là chiếm tàu và giữ thuyền viên để đòi tiền chuộc.
Diễn biến mới này xuất hiện trong bối cảnh an ninh hàng hải khu vực tiếp tục chịu áp lực. Eo biển Hormuz hiện vẫn đóng cửa do xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khiến gần 1.000 tàu và 20.000 thuyền viên bị mắc kẹt tại Vịnh Arab. Đồng thời, nguy cơ gia tăng hoạt động từ lực lượng Houthi tại Biển Đỏ và eo Bab el-Mandeb tiếp tục là yếu tố rủi ro, dù chưa ghi nhận tấn công mới nhằm vào tàu thương mại.
(Nguồn: UKMTO, JMIC)
