UAE Rời OPEC Khi Hormuz Bị Siết: Nguồn Cung Dầu Toàn Cầu Biến Động
UAE rời OPEC đang lúc eo Hormuz bị siết, đẩy rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu lên cao và làm gia tăng biến động thị trường năng lượng.
Động thái rời OPEC cho thấy UAE đang chuyển từ vai trò điều tiết sang khai thác tối đa công suất, trong bối cảnh cơ chế kiểm soát sản lượng của OPEC suy yếu và tuyến vận tải qua eo Hormuz liên tục bị gián đoạn. Khi một trong những “swing producer” lựa chọn hành động độc lập, thị trường dầu toàn cầu đang đối mặt với nguy cơ mất cân bằng cung – cầu rõ rệt hơn trong ngắn hạn.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố sẽ rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và liên minh mở rộng OPEC+ (gồm OPEC và các đối tác như Nga) từ ngày 1/5, sau khi tiến hành đánh giá các chính sách năng lượng liên quan đến mức sản lượng hiện tại và tương lai.
Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed Al Mazrouei cho biết đây là quyết định chính sách độc lập, không tham vấn trước với các quốc gia khác trong OPEC, bao gồm Saudi Arabia.
Trong nhiều năm, UAE là thành viên quan trọng của OPEC và OPEC+, đồng thời nằm trong nhóm các nhà sản xuất lớn có khả năng điều chỉnh sản lượng linh hoạt (swing producer – nhà sản xuất có thể tăng hoặc giảm sản lượng để điều tiết cung cầu thị trường mà không gây ảnh hưởng dài hạn đến mỏ dầu).
Quyết định rời OPEC diễn ra trong bối cảnh xung đột liên quan đến Iran làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trọng yếu nơi trung chuyển khoảng 20% sản lượng dầu thô và khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) toàn cầu. Các mối đe doạ và tấn công vào tàu chở dầu khiến dòng chảy vận tải năng lượng bị hạn chế, buộc nhiều nhà sản xuất phải cắt giảm sản lượng hoặc đóng giếng (shut-in – tạm ngừng khai thác).
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thị phần sản lượng dầu toàn cầu của OPEC+ đã giảm từ khoảng 48% trong tháng 2 xuống còn 44% trong tháng 3 và có khả năng tiếp tục giảm khi tình trạng đóng giếng gia tăng.
UAE cho biết việc rời khỏi OPEC sẽ không tạo ra tác động lớn ngay lập tức đến thị trường, do nguồn cung hiện đang bị hạn chế bởi tình hình vận chuyển qua eo Hormuz.
Trong thời gian qua, UAE đã đầu tư vào năng lực sản xuất với khả năng điều chỉnh linh hoạt. Tuy nhiên, các hạn ngạch sản lượng của OPEC đã giới hạn khả năng khai thác tối đa công suất này.
Về hạ tầng logistics năng lượng, UAE hiện có đường ống dẫn dầu tới cảng Fujairah nhằm giảm phụ thuộc vào eo Hormuz. Tuy nhiên, công suất tuyến ống này chưa đủ để đáp ứng toàn bộ sản lượng khi khai thác ở mức tối đa, dẫn đến việc phải đóng giếng – một quá trình cần thời gian để khôi phục khi hoạt động trở lại.
Ngoài ra, việc rời OPEC cho phép UAE vận hành chính sách sản xuất và xuất khẩu dầu độc lập hơn, trong bối cảnh quốc gia này duy trì cam kết cung cấp nguồn năng lượng ổn định, chi phí thấp và cường độ phát thải carbon thấp hơn.
Đối với OPEC, UAE là một trong những nhà sản xuất lớn và có vai trò điều tiết nguồn cung. Việc rút lui của quốc gia này diễn ra khi công suất dự phòng toàn cầu (spare capacity – phần sản lượng có thể tăng thêm trong thời gian ngắn) đang ở mức thấp, trong khi nguồn cung tiếp tục bị ảnh hưởng bởi các yếu tố địa chính trị tại khu vực Trung Đông.
(Theo Reuters)
