Tàu COSCO quay đầu tại Hormuz, “lối đi an toàn” của Iran bị nghi ngờ
Hai tàu COSCO quay đầu khi thử vượt eo Hormuz ngày 27/3, cho thấy rủi ro an ninh chưa được kiểm soát và đe dọa chuỗi cung ứng khu vực.
Việc hai tàu container Trung Quốc không thể rời eo Hormuz cho thấy các cam kết “lối đi an toàn” của Iran thiếu tính đảm bảo thực tế, khiến rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục duy trì và làm chậm khả năng khôi phục vận tải qua khu vực.
Hai tàu container Trung Quốc đã buộc phải quay đầu khi tìm cách rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz, bất chấp tuyên bố từ Iran về việc cho phép các quốc gia “thân thiện” được lưu thông. Diễn biến này làm dấy lên nghi ngờ về khả năng đảm bảo an toàn hàng hải tại tuyến vận tải chiến lược này.
Theo dữ liệu theo dõi tàu biển, hai tàu CSCL Indian Ocean và CSCL Arctic Ocean treo cờ Hong Kong đã mắc kẹt trong khu vực kể từ khi xung đột giữa Mỹ–Israel và Iran bùng phát ngày 28/2. Đến 03h50 GMT ngày 27/3, cả hai bắt đầu hành trình vượt eo Hormuz nhưng sau đó phải quay lại.
Đây là lần đầu tiên một hãng tàu lớn thử vượt eo Hormuz kể từ khi chiến sự nổ ra. Trước đó, ngày 25/3, COSCO thông báo khôi phục nhận đặt chỗ container hàng tổng từ châu Á đi các thị trường vùng Vịnh gồm UAE, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq.
Dữ liệu từ nền tảng theo dõi tàu biển cho thấy sự cố này phản ánh việc chưa thể đảm bảo hành lang an toàn, dù Iran đã tuyên bố cho phép tàu của một số quốc gia như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Iraq và Pakistan được đi qua.
Cả hai tàu Trung Quốc đều phát tín hiệu AIS xác nhận quốc tịch chủ tàu và thuyền viên trong quá trình di chuyển, nhưng điều này không đủ để đảm bảo hành trình thông suốt.
Tình hình an ninh hàng hải trong khu vực tiếp tục xấu đi khi Iran tiến hành các cuộc tấn công vào tàu thương mại và cảnh báo sẽ gia tăng hoạt động. Hệ quả là hàng trăm tàu cùng khoảng 20.000 thuyền viên vẫn bị mắc kẹt trong Vịnh. Xuất khẩu năng lượng, bao gồm dầu thô từ Saudi Arabia và khí LNG từ Qatar, gần như bị đình trệ.
Trong một diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã cho phép khoảng 10 tàu chở dầu đi qua eo Hormuz như một cử chỉ thiện chí trong đàm phán, tuy nhiên chưa có xác nhận cụ thể về các chuyến đi này.
Một số tàu vẫn rời khu vực với số lượng hạn chế, bao gồm tàu LPG treo cờ Ấn Độ và một tàu dầu Thái Lan được phép di chuyển sau khi có điều phối ngoại giao với Iran. Dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence cho thấy lưu lượng hiện tại chủ yếu gồm tàu dầu Iran rời cảng và tàu hàng rời chở ngũ cốc cập cảng Iran.
Iran tiếp tục khẳng định sẽ kiểm soát việc cho phép tàu qua lại, đồng thời chặn các tàu có liên quan đến Mỹ, Israel và các đồng minh. Trong thông báo gửi Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ngày 24/3, Tehran nhấn mạnh các bên bị coi là “gây hấn” sẽ không được hưởng quyền đi lại vô hại.
Ở góc độ ngoại giao, Trung Quốc kêu gọi thúc đẩy đàm phán hòa bình nhằm khôi phục hoạt động hàng hải bình thường qua eo Hormuz.
(Theo gCaptain)
