Tàu container MSC Sariska V bị hư hại sau một vụ tấn công ngoài khơi Iraq, đánh dấu sự cố hàng hải thứ ba tại khu vực kể từ khi căng thẳng Mỹ – Iran leo thang cuối tháng 2.
Điểm cốt lõi của sự việc không nằm ở thiệt hại đối với một con tàu đơn lẻ mà ở việc các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại đang xuất hiện ngày càng thường xuyên tại vùng biển Iraq. Điều này cho thấy rủi ro an ninh hàng hải tại Bắc Vịnh Arab vẫn ở mức cao và có thể tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động vận tải biển trong khu vực.
Một tàu container treo cờ Panama của hãng vận tải biển MSC đã bị hư hại trong một vụ tấn công được cho là xảy ra ngoài khơi Iraq. Đây là vụ việc thứ ba được báo cáo tại khu vực kể từ khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát vào ngày 28/2, làm gia tăng quan ngại về an ninh hàng hải tại phía Bắc Vịnh Arab trong khi các cuộc thảo luận ngoại giao vẫn tập trung vào việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.
Theo thông báo của Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), sự cố xảy ra với một tàu chở hàng đang hoạt động cách cảng Umm Qasr của Iraq khoảng 40 hải lý về phía Đông Nam.
UKMTO cho biết con tàu đã bị một vật thể chưa xác định đánh trúng mạn phải khi đang hành trình trên Vịnh Arab, gây ra một vụ nổ lớn. Tại thời điểm phát đi cảnh báo, cơ quan này chưa ghi nhận bất kỳ tác động môi trường nào và cho biết vụ việc đang được điều tra.
Trong bản cập nhật tiếp theo, UKMTO xác nhận tàu tiếp tục hứng thêm một vụ va chạm khác khiến hỏa hoạn bùng phát trên tàu. Đám cháy sau đó đã được khống chế và không có thuyền viên nào bị thương.
Các video xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy phần mạn phải của tàu container MSC Sariska V bị hư hại đáng kể. Đến nay, đơn vị khai thác tàu vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.
Theo ông Sal Mercogliano, chuyên gia phân tích hàng hải và cựu thuyền viên tàu thương mại, MSC Sariska V gần như không thể rời khỏi Vịnh Ba Tư kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2. Con tàu hiện hoạt động trong mạng lưới tàu gom hàng khu vực được MSC triển khai sau khi các tuyến vận tải biển đường dài bị gián đoạn bởi tình hình an ninh.
Ông Mercogliano cho biết MSC đã xây dựng phương án vận chuyển kết hợp đường bộ vào khu vực Vịnh Ba Tư, với hàng hóa được trung chuyển qua Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Mặc dù tàu được quan sát đang chở số lượng lớn container, độ chìm của tàu dưới mặt nước (mớn nước) cho thấy phần lớn container trên tàu nhiều khả năng không chứa hàng.
Phần hư hại được ghi nhận nằm phía trên mực nước tại khu vực giữa thân tàu bên mạn phải. Theo các đánh giá ban đầu, dấu vết này không phù hợp với kịch bản trúng thủy lôi mà có thể liên quan đến phương tiện mặt nước không người lái (USV – tàu hoặc xuồng điều khiển từ xa không có thủy thủ đoàn), tương tự các vụ việc từng được ghi nhận tại khu vực phía Bắc Vịnh Arab trong thời gian xung đột.
Ông Martin Kelly, Trưởng bộ phận Tư vấn của EOS Risk Group, nhận định MSC Sariska V nhiều khả năng đã bị tấn công bằng phương tiện mặt nước không người lái sau khi hoàn tất dỡ hàng tại cảng Umm Qasr ở miền Nam Iraq. Theo ông, MSC tiếp tục được xem là mục tiêu tiềm tàng của Iran do mối liên hệ được cho là liên quan đến Israel.
Vụ việc mới nhất diễn ra sau hai sự cố hàng hải khác từng được UKMTO ghi nhận trong vùng lãnh hải Iraq.
Ngày 4/3, một tàu chở dầu đang neo đậu cách khu vực Mubarak Al Kabeer của Kuwait khoảng 30 hải lý về phía Đông Nam đã báo cáo xảy ra một vụ nổ lớn bên mạn trái, đồng thời phát hiện một phương tiện nhỏ rời khỏi hiện trường. Con tàu bị hư hại và ban đầu ghi nhận hiện tượng chất lỏng thoát ra từ két hàng. Tuy nhiên, bản cập nhật sau đó xác định lượng chất lỏng này thực chất là nước dằn tàu (ballast water – lượng nước được bơm vào tàu để duy trì độ ổn định và cân bằng khi khai thác).
Tiếp đó, ngày 11/3, hai tàu chở dầu hoạt động cách Al Basrah khoảng 5 hải lý về phía Nam đã bị các vật thể chưa xác định tấn công. Hỏa hoạn bùng phát trên cả hai tàu, buộc toàn bộ thuyền viên phải sơ tán. Không có thương vong hay thiệt hại môi trường nào được báo cáo.
Sự cố đối với MSC Sariska V cho thấy các rủi ro an ninh hàng hải đang lan rộng ra ngoài phạm vi eo biển Hormuz.
Diễn biến này cũng xuất hiện trong bối cảnh các lãnh đạo ngành vận tải biển tham dự triển lãm Posidonia tại Athens cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai giữa Mỹ và Iran đều cần đi kèm các bảo đảm an ninh đủ sức thuyết phục trước khi các hãng tàu thương mại sẵn sàng khôi phục hoàn toàn hoạt động bình thường tại khu vực.
