CSSF cho biết tần suất sự cố cháy trên đội tàu container thành viên tăng năm thứ ba liên tiếp, cùng nhiều tín hiệu cho thấy áp lực an toàn hàng hải vẫn gia tăng.
Báo cáo của CSSF cho thấy tần suất sự cố cháy trên đội tàu container thành viên tiếp tục tăng trong ba năm liên tiếp, trong khi các rủi ro liên quan đến hàng hóa chứa pin lithium-ion và chất lượng kiểm tra an toàn vẫn là những vấn đề đáng lưu ý.
Tần suất sự cố cháy tăng năm thứ ba liên tiếp
Theo báo cáo mới nhất của Diễn đàn An toàn Tàu container (Container Ship Safety Forum – CSSF), cháy nổ tiếp tục là một trong những thách thức lớn nhất đối với hoạt động khai thác tàu container.
Tại cuộc họp của 42 thành viên CSSF tổ chức ở Athens (Hy Lạp), các đại biểu cho biết tần suất sự cố cháy trên đội tàu thành viên tiếp tục tăng trong ba năm liên tiếp.
Ông Swapnodeep (Swapan) Mondal, Giám đốc Điều hành phụ trách vận hành và dịch vụ dùng chung của Anglo-Eastern Ship Management, đồng thời là Chủ tịch thứ hai của Hội đồng Quản trị CSSF, cho biết tần suất sự cố hàng hải liên quan đến hành hải cũng tiếp tục gia tăng, trong khi các chỉ số đánh giá chất lượng kiểm tra Nhà nước có cảng (Port State Control – PSC) suy giảm, dù các chỉ số an toàn tổng thể vẫn được cải thiện.
Theo ông Mondal, điều này cho thấy tầm quan trọng của các chỉ số hiệu suất chính (Key Performance Indicators – KPI) có khả năng cảnh báo sớm và phản ánh rủi ro.
Chỉ số cháy tăng từ mức thấp của năm 2022
CSSF đo lường tần suất sự cố cháy bằng số vụ cháy trên mỗi 1.000 ngày khai thác tàu dưới sự quản lý của các thành viên CSSF.
Theo phương pháp này, chỉ số bình quân của toàn đội tàu đạt 0,15 trong năm 2025, tăng từ 0,14 năm 2024 và 0,12 năm 2023.
Đây là năm thứ ba liên tiếp chỉ số này tăng kể từ mức thấp 0,07 ghi nhận năm 2022.
Mặc dù vẫn thấp hơn mức đỉnh 0,17 của năm 2019, CSSF cho rằng xu hướng gia tăng liên tục trong nhiều năm mới là yếu tố đáng quan tâm, bởi điều này phản ánh một xu hướng dài hạn thay vì chỉ là biến động nhất thời.
Buồng máy vẫn là khu vực có nguy cơ cháy cao nhất
Dữ liệu của CSSF cho thấy khoảng 43% số vụ cháy trong năm 2025 xảy ra tại buồng máy và khu vực máy móc (engine room and machinery spaces), tiếp tục là khu vực ghi nhận nhiều vụ cháy nhất, tương tự năm 2024.
Phần còn lại chủ yếu là các vụ cháy trên boong tàu, bao gồm khu vực chứa hàng, ngoài khu vực chứa hàng và khu vực sinh hoạt của thuyền viên.
Theo CSSF, việc các vụ cháy tập trung tại buồng máy và khu vực máy móc cho thấy nhiều yếu tố rủi ro như công tác bảo dưỡng, hệ thống nhiên liệu, hệ thống dầu bôi trơn và khả năng phát hiện sớm vẫn nằm trong phạm vi kiểm soát của doanh nghiệp khai thác tàu.
Trong khi đó, các vụ cháy liên quan đến hàng hóa thường xuất phát từ những nguyên nhân phát sinh trước khi hàng được đưa lên tàu, tức từ các mắt xích trước đó trong chuỗi cung ứng.
Pin lithium-ion tiếp tục là rủi ro lớn
CSSF cho biết ngành vận tải container ngày càng quan ngại về nguy cơ cháy từ hàng hóa chứa pin lithium-ion, khi số lượng sản phẩm sử dụng loại pin này lưu thông trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng tăng.
Theo International Group of P&I Clubs (Nhóm quốc tế các Câu lạc bộ Bảo hiểm Trách nhiệm dân sự chủ tàu), trung bình 10 ngày lại xảy ra một vụ cháy tàu trên phạm vi toàn cầu.
Ông Elias Psyllos, Phó Chủ tịch T&T Salvage, cho rằng việc xác định chính xác vị trí phát sinh cháy trên một tàu container cỡ lớn là rất khó do tàu có thể chở hàng nghìn container.
Ông nhấn mạnh việc khống chế đám cháy và đào tạo thuyền viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đồng thời lưu ý năng lực của lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp khác với chương trình đào tạo thông thường dành cho thuyền viên.
Kêu gọi chuẩn hóa khai báo hàng hóa điện tử
Ông Søren Thuen, Trưởng bộ phận An toàn đội tàu của Maersk và là Chủ tịch đầu tiên của Hội đồng Quản trị CSSF, cho biết Maersk đã rà soát lại các biện pháp an toàn nhằm ứng phó với số vụ cháy liên quan đến pin lithium-ion gia tăng.
Các giải pháp được giới thiệu bao gồm cải tiến thiết kế vượt yêu cầu tối thiểu của quy định hiện hành và nghiên cứu các công nghệ phát hiện cháy sớm dựa trên nhiệt độ.
Theo CSSF, nguyên nhân cốt lõi vẫn là tình trạng khai báo sai hàng hóa (mis-declared cargo).
Nhiều lô hàng chứa pin lithium-ion được tích hợp trong hàng tiêu dùng vẫn được vận chuyển mà không khai báo đúng quy định, trong khi việc thực thi giữa các quốc gia còn thiếu đồng bộ.
Nhiều chuyên gia tại hội nghị cho rằng cần chuẩn hóa khai báo hàng hóa điện tử nhằm hỗ trợ kiểm soát tốt hơn các rủi ro liên quan đến hàng hóa nguy hiểm, trong bối cảnh các thay đổi về quy định của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (International Maritime Organization – IMO) được đánh giá là khó có thể đáp ứng kịp diễn biến rủi ro trong ngắn hạn.
Theo ông Mondal, mặc dù các chỉ số an toàn cốt lõi đã được cải thiện trong năm 2025, ngành vận tải biển đang phải đối mặt với những rủi ro ngày càng phức tạp như an ninh mạng và bất ổn địa chính trị, đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực ứng phó.
