Cước container trên các tuyến Á–Âu tăng mạnh cuối năm, trong khi giá cước hàng không giảm sâu sau cao điểm, phản ánh nhu cầu vận tải lệch pha trước Tết Nguyên đán.
Diễn biến cước biển tăng nhanh trong giai đoạn cuối năm tạo áp lực rõ rệt lên chi phí và kế hoạch vận chuyển, buộc doanh nghiệp logistics và chủ hàng phải đẩy sớm lịch đặt chỗ và kiểm soát rủi ro thời gian giao hàng.
Theo cập nhật tuần từ Freightos, thị trường vận tải biển khép lại năm với xu hướng tăng giá rõ nét trên các tuyến Đông – Tây chủ chốt. Trên tuyến châu Á – châu Âu, cước container tăng 1% trong tuần, đạt 2.742 USD/FEU, cao hơn 12% so với giữa tháng và quay lại vùng giá từng ghi nhận vào cuối mùa cao điểm. Tuyến châu Á – Địa Trung Hải ghi nhận mức tăng 4%, lần đầu chạm ngưỡng 4.000 USD/FEU kể từ đầu tháng 7, cao hơn 20% so với nửa đầu tháng.
Đà tăng cước trên các tuyến này xuất phát từ nhu cầu vận chuyển trước Tết Nguyên đán đến sớm, trong bối cảnh thời gian vận chuyển kéo dài do các tàu phải chuyển hướng tránh Biển Đỏ. Khi lead time bị nới rộng, áp lực dồn hàng sớm khiến mặt bằng giá được duy trì ở mức cao và có khả năng tiếp tục tăng khi kỳ nghỉ lễ đến gần.
Trên tuyến xuyên Thái Bình Dương, các đợt tăng giá cước (GRI) từ tháng 10 đến nay nhìn chung không duy trì được hiệu quả như trên tuyến Á – Âu. Tuy vậy, kể từ giữa tháng 12, cước đi Bờ Tây Mỹ đã tăng 9%, lên 2.145 USD/FEU, trong khi cước đi Bờ Đông Mỹ tăng 15%, đạt 3.364 USD/FEU. Khi nhu cầu trước Tết Nguyên đán trên tuyến này bắt đầu gia tăng, giá cước được dự báo sẽ chịu áp lực đi lên. Tết Nguyên đán năm nay rơi vào ngày 17/2, muộn hơn thường lệ, có thể khiến giá cước điều chỉnh trong ngắn hạn trước khi tăng trở lại nếu sản lượng đầu năm cải thiện, tương tự diễn biến đầu năm 2024 và 2025.
Ở góc độ sản lượng, dù nhập khẩu đường biển vào Mỹ tiếp tục thu hẹp và chịu tác động từ căng thẳng thương mại, dòng hàng xuất phát từ châu Á sang châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh lại tăng trưởng tích cực khi Trung Quốc mở rộng và đa dạng hóa đối tác thương mại. Nhờ đó, sản lượng container toàn cầu tăng 4% tính đến đầu quý IV.
Tổ chức S&P dự báo nhập khẩu container đường biển của Mỹ sẽ giảm thêm 2% trong năm 2026, khiến giai đoạn 2025–2026 trở thành lần thứ ba trong hai thập kỷ Mỹ ghi nhận hai năm liên tiếp suy giảm nhập khẩu container, sau khủng hoảng tài chính 2008–2009 và giai đoạn điều chỉnh hậu đại dịch 2022–2023. Dù vậy, theo BIMCO, sản lượng vận tải container toàn cầu vẫn được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng.
Trong khi đó, thị trường vận tải hàng không bước vào giai đoạn hạ nhiệt sau cao điểm. Chỉ số Freightos Air Index cho thấy giá cước Trung Quốc – Mỹ giảm 16%, xuống khoảng 6,25 USD/kg, mức thấp nhất kể từ đầu tháng 11. Cước từ Đông Nam Á đi Mỹ giảm 19%, còn 4,60 USD/kg; tuyến xuyên Đại Tây Dương giảm 14%, xuống 2,16 USD/kg. Trên các tuyến Á – Âu, giá cước Trung Quốc – châu Âu giảm 5% xuống 3,52 USD/kg, trong khi Đông Nam Á – châu Âu giảm hơn 20%, còn 3,12 USD/kg.
Theo IATA, sau mức tăng mạnh 11% trong năm 2024 nhờ thương mại điện tử, sản lượng hàng không toàn cầu năm 2025 dự kiến tăng thêm 3,1% và duy trì đà tăng 2,6% mỗi năm đến 2026. Tuy nhiên, việc năng lực vận tải tăng nhanh hay chậm hơn sản lượng vẫn chưa rõ ràng, khiến triển vọng giá cước hàng không trong năm tới còn nhiều biến số.
Nguồn: Tổng hợp dựa trên các dữ liệu mới nhất từ thị trường vận tải quốc tế.
