Trung Quốc gây sức ép, yêu cầu Maersk, MSC rút khỏi cảng Panama
Trung Quốc yêu cầu Maersk và MSC rút khỏi cảng Panama, làm dấy lên lo ngại gián đoạn chuỗi cung ứng tại tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Động thái này cho thấy cạnh tranh địa chính trị đang trực tiếp can thiệp vào quyền khai thác cảng, biến Panama thành điểm nóng mới của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trung Quốc đã yêu cầu hai hãng tàu container lớn của châu Âu chấm dứt khai thác tại các cảng chiến lược thuộc kênh đào Panama, chỉ vài tuần sau khi các doanh nghiệp này tiếp nhận quyền vận hành từ một tập đoàn Hong Kong bị tước quyền.
Theo các nguồn tin liên quan, trong cuộc làm việc với cơ quan hoạch định chính sách, Maersk và MSC đã được yêu cầu rút ngay khỏi hai cảng Balboa và Cristóbal. Đây là các cảng nằm trên tuyến hàng hải huyết mạch của kênh đào Panama.
Phía Trung Quốc đồng thời cảnh báo hai hãng tàu không tham gia các hoạt động gây tổn hại đến lợi ích doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời yêu cầu tuân thủ các quy tắc thương mại quốc tế.
Động thái này cho thấy Bắc Kinh đang gia tăng sử dụng công cụ kinh tế nhằm bảo vệ an ninh chuỗi cung ứng. Đồng thời, tranh chấp liên quan đến quyền khai thác cảng (port concession – quyền được cấp phép vận hành và khai thác thương mại cảng trong thời hạn nhất định) tại Panama tiếp tục leo thang.
Trước đó, CK Hutchison đã ký thỏa thuận trị giá 23 tỷ USD với liên danh do BlackRock và MSC dẫn đầu để chuyển nhượng các cảng ngoài Trung Quốc, bao gồm hệ thống cảng tại Panama. Thỏa thuận này vấp phải phản ứng từ Bắc Kinh, kèm theo đề xuất để hãng tàu quốc doanh COSCO tham gia vào liên danh này.
Đến tháng 1, tòa án tối cao Panama tuyên bố quyền khai thác của CK Hutchison tại hai cảng là vi hiến, sau đó cơ quan chức năng thu hồi quyền vận hành. Panama tiếp tục cấp quyền khai thác tạm thời cho Maersk và MSC nhằm duy trì lưu chuyển hàng hóa qua kênh đào.
Sau đó, CK Hutchison đã khởi kiện trọng tài đối với Maersk và đồng thời yêu cầu Panama bồi thường 2 tỷ USD.
Đầu tháng trước, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc đã triệu tập hai hãng tàu châu Âu và yêu cầu rút khỏi các cảng. Động thái này diễn ra cùng thời điểm Bộ Giao thông Trung Quốc đưa ra cảnh báo về việc đảm bảo ổn định chuỗi cung ứng trong bối cảnh gián đoạn liên quan đến xung đột tại Iran.
Về phía doanh nghiệp, Maersk và MSC cho rằng việc duy trì quyền khai thác tạm thời là cần thiết để đảm bảo hoạt động vận tải container không bị gián đoạn trên tuyến kênh đào Panama. Tổng giám đốc Maersk, Vincent Clerc, đã trực tiếp làm việc với cơ quan quản lý tại Bắc Kinh vào ngày 20/3, trong khi Chủ tịch MSC, Diego Aponte, trao đổi thông qua văn bản.
Một nguồn tin cho biết, trong trường hợp các hãng tàu châu Âu rút lui, các nhà khai thác Mỹ có khả năng tiếp nhận quyền khai thác, tạo ra kịch bản bất lợi hơn đối với Trung Quốc trong cạnh tranh ảnh hưởng tại tuyến vận tải chiến lược này.
Song song đó, Trung Quốc đang siết chặt khung pháp lý nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng. Trong tháng này, nước này ban hành quy định cấm các hành vi gây tổn hại đến an ninh chuỗi cung ứng công nghiệp, đồng thời mở rộng công cụ phản ứng đối với các biện pháp được coi là can thiệp ngoài lãnh thổ trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và hợp tác quốc tế.
(Theo Financial Time)
