Trung Quốc bác bỏ cáo buộc tăng cường kiểm tra nhằm vào tàu treo cờ Panama
Trung Quốc cho biết việc tăng cường kiểm tra tàu treo cờ Panama được thực hiện sau nhiều vụ va chạm giữa tàu thương mại và tàu cá trong vùng biển nước này, đồng thời bác bỏ cáo buộc đây là biện pháp trả đũa Panama.
Theo Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tạ Phong (Xie Feng), việc tăng cường kiểm tra tàu treo cờ Panama được thực hiện theo quy định của pháp luật Trung Quốc và các công ước quốc tế sau khi xảy ra nhiều vụ va chạm hàng hải, không phải là biện pháp nhằm vào Panama hay bất kỳ quốc gia nào.
Trung Quốc phủ nhận nhắm mục tiêu vào tàu treo cờ Panama
Phát biểu tại một sự kiện của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) ở Panama, Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tạ Phong bác bỏ thông tin cho rằng Trung Quốc tăng cường kiểm tra tàu treo cờ Panama nhằm đáp trả việc Panama hủy bỏ các hợp đồng khai thác cảng của CK Hutchison.
Ông khẳng định các cuộc kiểm tra được thực hiện theo pháp luật Trung Quốc và các công ước quốc tế về an toàn hàng hải.
Panama và nhiều bên bày tỏ quan ngại
Từ tháng 3/2026, nhiều báo cáo cho biết tàu treo cờ Panama phải trải qua số lượng cuộc kiểm tra của quốc gia có cảng (Port State Control – PSC) tại các cảng Trung Quốc cao hơn đáng kể so với trước đây. Cùng với đó, số vụ lưu giữ tàu sau kiểm tra cũng tăng mạnh.
Diễn biến này xảy ra hơn một tháng sau khi Tòa án Tối cao Panama tuyên các hợp đồng nhượng quyền khai thác hai cảng Balboa và Cristobal của CK Hutchison là vi hiến.
Đầu tháng 4, Bộ trưởng Ngoại giao Panama Javier Martinez-Acha đã lên tiếng về việc số cuộc kiểm tra và lưu giữ tàu mang cờ Panama gia tăng, đồng thời kêu gọi Trung Quốc tôn trọng chủ quyền pháp lý của các quốc gia. Quan điểm này cũng nhận được sự ủng hộ của năm quốc gia Mỹ Latinh.
Cuối tháng 3, bà Laura diBella, Chủ tịch Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ (Federal Maritime Commission – FMC), cho biết các báo cáo cho thấy số cuộc kiểm tra đã vượt xa mức trung bình trong nhiều năm và dường như được triển khai theo một chỉ đạo không chính thức. Bà nhận định Trung Quốc có thể đang muốn trừng phạt Panama sau khi nước này chấm dứt các hợp đồng liên quan đến hệ thống cảng của CK Hutchison.
Trung Quốc lý giải nguyên nhân tăng cường kiểm tra
Ông Tạ Phong cho biết từ đầu năm 2026, nhiều tàu treo cờ Panama đã liên tiếp xảy ra các vụ va chạm giữa tàu thương mại và tàu cá trong vùng biển Trung Quốc, khiến nhiều người thiệt mạng hoặc mất tích.
Nhằm bảo đảm an toàn hàng hải cũng như an toàn của tàu và thuyền viên, Trung Quốc đã tiến hành kiểm tra PSC đối với các tàu cập cảng theo quy định của pháp luật và các công ước quốc tế.
Ông khẳng định các hoạt động này không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay quốc kỳ nào và hoàn toàn hợp pháp.
Dữ liệu cho thấy số cuộc kiểm tra tăng mạnh
Theo dữ liệu của Biên bản ghi nhớ Tokyo (Tokyo MOU) do Lloyd’s List Intelligence nghiên cứu, số cuộc kiểm tra PSC đối với tàu treo cờ Panama trong tháng 3 đã tăng gấp đôi so với mức trung bình lịch sử và tiếp tục gần gấp đôi trong tháng 4.
Số vụ lưu giữ tàu trong hai tháng này cũng vượt tổng số vụ lưu giữ của cả năm 2025.
Cuộc điều tra cũng cho thấy số lượng tàu rời khỏi đăng bạ tàu biển Panama đã tăng mạnh sau khi các cuộc kiểm tra được tăng cường.
Tranh cãi tiếp tục xoay quanh CK Hutchison
Trong bài phát biểu, ông Tạ Phong cũng chỉ trích các quyết định của Panama là mang động cơ chính trị khi đề cập đến việc chấm dứt hợp đồng nhượng quyền khai thác cảng của CK Hutchison, vốn được cấp từ năm 1997.
Theo Đại sứ quán Trung Quốc, ông kêu gọi Panama điều chỉnh các quyết định đã đưa ra và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc.
Ông cũng cho rằng nếu các hợp đồng có thể bị hủy bỏ, các nguyên tắc thị trường không được tôn trọng, tài sản bị tiếp quản và doanh nghiệp bị buộc phải rời đi thì điều đó sẽ ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường đầu tư tại Panama.
Trong khi đó, một số thông tin chưa được xác nhận cho biết Trung Quốc cũng đã yêu cầu doanh nghiệp trong nước không tiếp tục các hoạt động kinh doanh với Panama. Hãng tàu COSCO trước đó đã thông báo tạm dừng tuyến vận tải container đến cảng Balboa.
Về phía CK Hutchison, doanh nghiệp đã khởi kiện Panama, yêu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và đòi bồi thường thiệt hại với giá trị lên tới nhiều triệu USD.
Chính phủ Panama cho biết sẽ tổ chức đấu thầu lại quyền khai thác hai cảng Balboa và Cristobal trong năm nay, đồng thời yêu cầu mỗi cảng do một đơn vị khai thác riêng biệt quản lý.
Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Trung Quốc đang kiểm soát Kênh đào Panama.
