Nhiều bộ ngành Israel phản đối thương vụ Hapag-Lloyd mua Zim
Nhiều cơ quan quản lý Israel phản đối thương vụ Hapag-Lloyd mua Zim do lo ngại ảnh hưởng đến vận tải biển, chuỗi cung ứng và an ninh lương thực quốc gia.
Sự phản đối từ nhiều bộ ngành Israel cho thấy thương vụ Hapag-Lloyd mua lại Zim đang vấp phải những rào cản chính sách đáng kể. Trọng tâm tranh luận không nằm ở giá trị 4,2 tỷ USD của giao dịch mà ở lo ngại Israel có thể suy giảm quyền kiểm soát đối với một doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong vận tải biển, chuỗi cung ứng và an ninh lương thực quốc gia.
Thương vụ hãng tàu Hapag-Lloyd của Đức dự kiến tiếp quản phần lớn hoạt động của Zim đang đối mặt với sự phản đối từ nhiều cơ quan quản lý tại Israel. Các ý kiến được đưa ra cho rằng cấu trúc giao dịch hiện tại có thể ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế, chiến lược, vận tải biển và chuỗi cung ứng của quốc gia này.
Theo các thông tin được truyền thông Israel đăng tải, sau khi Hapag-Lloyd được lựa chọn là bên mua Zim, nhiều cơ quan nhà nước đã gửi các báo cáo và ý kiến đánh giá về tác động của thương vụ.
Theo đề xuất giao dịch, Hapag-Lloyd sẽ tiếp quản phần lớn đội tàu và hoạt động hiện hữu của Zim. Trong khi đó, quỹ đầu tư FIMI do doanh nhân Ishay Davidi đứng đầu sẽ thành lập một doanh nghiệp mới mang tên Zim Israel nhằm đáp ứng các yêu cầu của cơ chế “Golden Share” – hay còn gọi là “cổ phần vàng”, cơ chế cho phép Chính phủ Israel duy trì quyền kiểm soát đối với các quyết định chiến lược của doanh nghiệp.
Ông Ishay Davidi cho biết Zim Israel sẽ hoạt động như một hãng tàu khu vực, khai thác các tuyến vận tải trong khu vực và vẫn duy trì khả năng kết nối với mạng lưới vận tải toàn cầu thông qua mối quan hệ hợp tác với Hapag-Lloyd.
Tuy nhiên, theo báo cáo được cho là đã được Cơ quan Quản lý Ngoại thương thuộc Bộ Kinh tế Israel trình lên các cơ quan liên quan, mô hình này có thể tạo ra rủi ro đối với hoạt động vận tải biển cũng như các lợi ích kinh tế và chiến lược của Israel.
Báo cáo nhấn mạnh rằng Zim Israel dự kiến chỉ duy trì 12 tàu sở hữu theo yêu cầu của cơ chế cổ phần vàng và bổ sung thêm 4 tàu thuê để khai thác các tuyến vận tải khu vực. Trong khi đó, đội tàu hiện tại của Zim gồm 99 tàu.
Theo các quy định hiện hành, doanh nghiệp này phải do một công dân Israel điều hành và Chính phủ có quyền từ chối các thay đổi liên quan đến quyền kiểm soát công ty.
Bộ Kinh tế Israel được cho là nhận định rằng giao dịch có thể làm suy giảm hiệu quả bảo vệ lợi ích quốc gia của cơ chế cổ phần vàng. Báo cáo cũng đặt câu hỏi về khả năng duy trì hoạt động lâu dài của Zim Israel khi doanh nghiệp mới không sở hữu nền tảng tài sản đủ lớn để tạo nguồn doanh thu bền vững trong dài hạn.
Theo đánh giá của cơ quan này, cấu trúc được đề xuất có thể dẫn đến việc hình thành một doanh nghiệp có năng lực hoạt động hạn chế và phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài.
Báo cáo cũng đề cập đến việc các quỹ đầu tư quốc gia của Qatar và Saudi Arabia hiện đang nắm giữ cổ phần tại Hapag-Lloyd. Bộ Kinh tế Israel cho rằng các khoản đầu tư này không chỉ mang tính chất tài chính mà còn có thể tạo ra ảnh hưởng thông qua các tài sản kinh tế và hạ tầng chiến lược.
Zim hiện đóng vai trò quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu của Israel, với khoảng 22% thị phần vận tải container của quốc gia này.
Ngoài Bộ Kinh tế, Bộ Nông nghiệp Israel cũng được cho là đã bày tỏ quan điểm phản đối thương vụ. Cơ quan này cảnh báo giao dịch có thể ảnh hưởng đến an ninh lương thực của Israel, đặc biệt đối với hoạt động nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như lúa mì và phân bón.
Theo các số liệu được đề cập trong báo cáo, khoảng 85% lượng calo tiêu thụ tại Israel đến từ hàng hóa nhập khẩu. Trong khi đó, Zim hiện đảm nhiệm khoảng một phần ba hoạt động vận chuyển thực phẩm bằng đường biển của nước này.
Trước đó, Cơ quan Hàng hải và Cảng biển Israel cũng được cho là đã gửi văn bản phản đối chính thức đối với giao dịch. Cơ quan này nhận định Zim Israel có thể trở thành một thực thể phụ thuộc, từ đó làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động vận tải biển và chuỗi cung ứng quốc gia.
Theo các nguồn tin được trích dẫn, Bộ Giao thông Vận tải Israel cũng được dự báo sẽ đưa ra quan điểm tương tự. Mối quan tâm chung của các cơ quan quản lý là nguy cơ Israel suy giảm khả năng tự chủ trong lĩnh vực vận tải biển.
Mặc dù các cổ đông của Zim đã thông qua thương vụ và ban lãnh đạo công ty đã bắt đầu chuẩn bị cho quá trình chuyển giao, giao dịch vẫn phụ thuộc vào sự chấp thuận của Chính phủ Israel và các cơ quan quản lý trước khi có thể hoàn tất.
