Tòa phúc thẩm Mỹ bác đơn Evergreen, khẳng định phí detention không hợp lý nếu không thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa, tạo tiền lệ pháp lý quan trọng cho toàn ngành.
Phán quyết này làm rõ một nguyên tắc cốt lõi: phí detention chỉ hợp lý khi thực sự giúp hàng hóa lưu chuyển nhanh hơn trong chuỗi vận tải. Trong các tình huống bất khả kháng như đóng cửa cảng hoặc nhà máy, việc áp phí không những không tạo giá trị vận hành mà còn có thể bị coi là vi phạm quy định, qua đó siết chặt giới hạn thu phí của hãng tàu.
Phán quyết mới từ tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đã khép lại tranh chấp kéo dài giữa Evergreen và doanh nghiệp vận tải đường bộ TCW, đồng thời làm rõ nguyên tắc áp dụng phí lưu container trong chuỗi logistics.
Ngày 28/04/2026, Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực Đặc khu Columbia bác đơn kiến nghị của Evergreen Shipping Agency (America) Corp., giữ nguyên kết luận của Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ (FMC) rằng một số khoản phí detention (phí lưu giữ container ngoài cảng) là không hợp lý.
Vụ việc bắt nguồn từ một lô hàng năm 2020 của Yamaha Motor Co., trong đó TCW được chỉ định vận chuyển hàng từ cảng Savannah đến nhà máy tại bang Georgia. Evergreen cung cấp container và chassis (moóc chuyên chở container) với thời gian miễn phí giới hạn: 21 ngày đối với container và 4 ngày đối với chassis, sau đó áp dụng phí detention theo ngày.
Sự cố phát sinh khi nhà máy của Yamaha đóng cửa do COVID-19, khiến TCW không thể nhận và hoàn trả thiết bị đúng thời hạn. Khi container được lấy ra, cảng Savannah tiếp tục đóng cửa trong 3 ngày liên tiếp (23–25/05/2020), khiến việc trả container là không thể thực hiện. Tuy vậy, Evergreen vẫn áp dụng 510 USD phí detention trong tổng hóa đơn 1.490 USD. TCW vẫn thanh toán khoản phí này nhưng không đồng ý với cách tính và đã gửi khiếu nại lên FMC.
FMC: Phí phải thúc đẩy lưu chuyển hàng hóa
FMC đồng thuận với TCW, cho rằng phí detention không đạt được mục tiêu khuyến khích trả thiết bị đúng hạn nếu việc hoàn trả là bất khả thi. Sau khi vụ việc được xem xét kỹ lưỡng, cơ quan này tiếp tục giữ nguyên quan điểm, nhấn mạnh tiêu chí cốt lõi theo quy định vận tải biển Mỹ (Shipping Act – luật điều chỉnh hoạt động vận tải biển quốc tế của Mỹ) là liệu khoản phí có thúc đẩy khả năng lưu chuyển hàng hóa trong chuỗi vận tải hay không, thay vì chỉ mang tính khuyến khích trên lý thuyết.
Ủy ban kết luận rằng việc áp phí trong thời gian cảng đóng cửa – đặc biệt khi doanh nghiệp vận tải không thể tiếp cận hàng hóa do nhà máy ngừng hoạt động – không cải thiện khả năng lưu chuyển hàng hóa và không đáp ứng tiêu chí hợp lý theo quy định.
Tòa án khẳng định lập luận của FMC
Trong phán quyết cuối cùng, tòa phúc thẩm xác nhận lập luận của FMC được củng cố bởi đầy đủ bằng chứng và phù hợp với quy định diễn giải về demurrage (phí lưu container tại cảng) và detention.
Tòa chỉ ra ba yếu tố không thể tranh cãi:
- TCW không thể nhận và hoàn trả thiết bị đúng hạn do nhà máy đóng cửa.
- Cảng đóng cửa trong khoảng thời gian phát sinh phí, khiến việc trả container là không khả thi.
- Việc chậm trả container không gây thiệt hại khai thác thực tế cho Evergreen, do container không thể quay vòng ngay cả khi được trả đúng hạn.
Dựa trên đó, tòa đồng ý rằng các khoản phí không tạo động lực thúc đẩy việc hoàn trả thiết bị sớm hơn, đồng thời không nhằm bù đắp tổn thất thực tế.
Đáng chú ý, tòa bác bỏ lập luận của Evergreen cho rằng FMC đã thay thế nguyên tắc “tạo động lực” bằng tiêu chuẩn “lưu chuyển hàng hóa”, đồng thời khẳng định việc thúc đẩy dòng chảy hàng hóa luôn là nền tảng trong cách áp dụng quy định này.
Phán quyết này tiếp tục củng cố lập trường nhất quán của FMC đối với các thực tiễn thu phí demurrage và detention, đồng thời tạo tiền lệ quan trọng cho các tranh chấp tương tự trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.
(Theo Marine Link)
