Panama tiếp quản Balboa, Cristobal ngày 23/2, xử lý 500 và 454 lượt xếp dỡ container, vận hành 24/7 giữa lúc điều tra PPC.
Việc Panama nhanh chóng tiếp quản và tái vận hành Balboa và Cristobal cho thấy ưu tiên duy trì tính liên tục chuỗi cung ứng qua Kênh đào Panama. Tuy nhiên, điều tra đối với Panama Ports Company và nguy cơ trọng tài quốc tế có thể tiếp tục tạo áp lực pháp lý và vận hành trong ngắn hạn.
Hoạt động tại hai đầu Kênh đào Panama đã được khôi phục dưới sự điều hành mới của APM Terminals – Maersk và Terminal Investments Limited (TiL) – MSC, trong khi các cuộc điều tra liên quan đến đơn vị khai thác cũ vẫn đang tiếp diễn. Chính phủ Panama khẳng định mục tiêu là đảm bảo trạng thái vận hành bình thường tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Ngày 23/2, Chính phủ Panama tiếp quản hai cảng Balboa và Cristobal, đồng thời chấm dứt quyền điều hành của Panama Ports Company (PPC) – công ty con của CK Hutchison (Hong Kong). Động thái này diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Panama công bố phán quyết rằng đạo luật năm 1997 cấp quyền nhượng quyền cảng và việc gia hạn hợp đồng năm 2021 là vi hiến.
Khôi phục khai thác tại Balboa
Ngay sau khi tiếp quản, APM Terminals Panama triển khai vận hành tại cảng Balboa. Doanh nghiệp cho biết các tàu đầu tiên đã được tiếp nhận và khai thác, dự kiến sớm đạt trạng thái vận hành đầy đủ. Công tác kiểm kê tài sản cảng và đào tạo nhân sự cho hệ thống vận hành mới đã hoàn tất, 82% nhân viên đã được bố trí.
Các thử nghiệm khai thác bắt đầu từ thứ Tư với 500 lượt xếp dỡ container được ghi nhận. Ngày hôm sau, một tàu khác được tiếp nhận. Tàu container đầu tiên được lên lịch cập cảng và phục vụ vào thứ Sáu. Trước đó, ngày thứ Năm, cảng đã tiếp nhận tàu hàng rời chở gạo nhập khẩu, tiếp tục giao nhận xe và điều động thêm ba đoàn tàu rời cảng.
Cristobal nối lại xử lý container
Tại Cristobal, TiL thông báo các container đầu tiên từ tàu Vivaldi (34.264 DWT) đã được xử lý, với tổng cộng 454 lượt xếp dỡ container hoàn tất.
Tổng thống Panama, José Mulino, cho biết tiến trình khôi phục vận hành tại Balboa và Cristobal đang được đẩy nhanh nhằm bảo vệ việc làm và đảm bảo tính liên tục khai thác. Theo ông, các đơn vị sẽ vận hành 24/7 trong cuối tuần để giải phóng lượng container tồn và củng cố thương mại đối ngoại.
Điều tra song song và nguy cơ tranh chấp pháp lý
Song song với quá trình tái vận hành, Văn phòng Công tố Panama xác nhận lực lượng chống tham nhũng đã thu giữ tài liệu tại trụ sở PPC vào thứ Năm. Nội dung điều tra chưa được công bố, song được cho là không liên quan đến việc hủy bỏ nhượng quyền. Cuộc điều tra đang ở giai đoạn đầu sau khi cơ quan chức năng nhận được thông tin về khả năng xảy ra hành vi vi phạm.
Tổng thống Mulino cáo buộc CK Hutchison hành xử thiếu minh bạch tại Panama. Chính phủ nước này từ lâu cho rằng doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ các điều khoản hợp đồng và nghĩa vụ thanh toán. Trong khi đó, CK Hutchison khẳng định đã đầu tư hơn 1,8 tỷ USD vào hạ tầng, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
Truyền thông địa phương cho biết nhân viên cảng được khuyến cáo không liên hệ với ban quản lý PPC, trong khi CK Hutchison cho rằng đại diện của họ bị loại khỏi cảng và nhân sự đối mặt nguy cơ truy tố hình sự. Doanh nghiệp tuyên bố sẽ theo đuổi hành động pháp lý và khởi động trọng tài quốc tế.
Chính phủ Panama cho biết sẽ tổ chức đấu thầu mới cho từng cảng trong vòng 18 tháng tới.
(Theo Maritime Executive)
