Từ 1/1, quy định mới của IMO và EU buộc báo cáo container mất trên biển, siết ETS lên 70% phát thải, làm tăng chi phí vận hành vận tải biển.
Việc bắt buộc báo cáo container rơi xuống biển cùng lộ trình siết chặt EU ETS tạo áp lực lớn về chi phí và nghĩa vụ tuân thủ, buộc các hãng tàu phải điều chỉnh vận hành và phụ phí.
_____________
Từ ngày 1/1, hàng loạt quy định mới ở cấp toàn cầu và khu vực chính thức có hiệu lực, trong đó an toàn hàng hải, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững được đặt lên hàng đầu. Những thay đổi này kéo theo chi phí vận hành tăng đối với ngành vận tải biển.
Một sửa đổi quan trọng trong các công ước MARPOL và SOLAS của International Maritime Organization là yêu cầu bắt buộc báo cáo container bị mất trên biển. Quy định được đưa ra trong bối cảnh 5–10 năm gần đây liên tiếp xảy ra các sự cố rơi container, như tàu Ever Lunar làm mất 50 container vào tháng 8 và tàu Baltic Clipper để 16 container trôi dạt vào bờ biển Anh trong tháng 12.
Trước thực tế này, các giải pháp công nghệ hỗ trợ an toàn hàng hải bắt đầu được triển khai. Tháng 12, Eyesea và EVI Safety Technologies giới thiệu hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng phát hiện sự cố sập chồng container, giúp chủ tàu nhận diện tổn thất hàng hóa và xác định số container rơi xuống biển. Mục tiêu của các quy định mới là giảm rủi ro ô nhiễm môi trường và bảo đảm an toàn cho luồng hàng hải.
Theo nội dung sửa đổi, IMO yêu cầu thuyền trưởng của mọi tàu liên quan đến sự cố mất container phải thông báo chi tiết cho các tàu trong khu vực lân cận, quốc gia ven biển gần nhất và quốc gia treo cờ. Quốc gia treo cờ có trách nhiệm báo cáo sự cố lên IMO.
Bên cạnh đó, tàu container và tàu hàng rời trên 3.000 GT, được đóng mới sau ngày 1/1, phải lắp đặt thiết bị đo độ nghiêng điện tử để ghi nhận chuyển động lắc ngang của tàu. Đây là yếu tố then chốt liên quan đến nguy cơ sập chồng container và hiện tượng hóa lỏng hàng hóa trên tàu hàng rời.
Ở cấp khu vực, Hệ thống mua bán khí thải của EU (EU ETS) bước sang giai đoạn mới với mức chi phí cao hơn. Ngành hàng hải được đưa vào EU ETS từ năm 2024. Năm 2025, các hãng tàu phải nộp hạn ngạch cho 40% lượng phát thải, tính trên 100% phát thải đối với tuyến nội khối EU và 50% đối với tàu từ ngoài EU cập cảng châu Âu.
Từ ngày 1/1 năm nay, tỷ lệ phát thải phải tính hạn ngạch tăng lên 70%. Đến tháng 1 năm sau, mức này sẽ nâng lên 100%, đồng thời mở rộng phạm vi sang khí methane và NOx.
Theo nhận định của Clecat, các thay đổi pháp lý này đã sớm tác động tới thị trường thông qua việc các hãng tàu áp dụng và điều chỉnh phụ phí liên quan đến ETS. Khi nghĩa vụ nộp hạn ngạch tăng và thêm nhiều loại khí nhà kính được đưa vào diện kiểm soát, chi phí vận tải được dự báo tiếp tục chịu áp lực đi lên.
Ngoài ra, một số quy định mới khác cũng đã được ban hành liên quan đến ghi nhãn và vận chuyển một số loại hàng hóa nguy hiểm, tiếp tục siết chặt yêu cầu tuân thủ trong chuỗi logistics.
(Theo IMO và EU ETS)
