Drone tấn công tàu dầu “Louis P” gần Jubail khiến thủy thủ đoàn phải rời tàu. Ba vụ tấn công tàu trong Vịnh Ba Tư tuần qua làm gia tăng rủi ro vận tải biển.
Rủi ro an ninh hàng hải đang mở rộng ra toàn bộ Vịnh Ba Tư, không còn chỉ tập trung tại eo biển Hormuz. Nếu các tuyến hàng phải đi vòng qua Nam Phi, nhu cầu vận tải toàn cầu tính theo TEU-mile có thể tăng đáng kể, kéo theo biến động chi phí logistics.
Một tàu chở dầu đã bị tấn công bằng drone gần Jubail (Saudi Arabia), buộc thủy thủ đoàn phải rời tàu. Diễn biến mới nhất cho thấy rủi ro an ninh hàng hải đang lan rộng trong toàn bộ khu vực Vịnh Ba Tư, không chỉ riêng eo biển Hormuz.
Theo UKMTO, vụ việc xảy ra gần Jubail khi một tàu bị drone tấn công. Hải quân Iran sau đó xác định con tàu là tàu chở dầu “Louis P” và cho rằng tàu có liên hệ với Mỹ. Sau vụ tấn công, thủy thủ đoàn đã được sơ tán khỏi tàu.
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh chỉ trong vòng một tuần qua đã có ba tàu bị tấn công bên trong Vịnh Ba Tư, tại các vị trí cách khá xa eo biển Hormuz. Điều này cho thấy nguy cơ an ninh không còn chỉ tập trung tại eo biển chiến lược này mà đã lan rộng ra toàn bộ khu vực vùng Vịnh.
Một số tàu vẫn đi qua Hormuz, nhưng container gần như vắng bóng
Dữ liệu theo dõi hành trình tàu cho thấy một số tàu vẫn chấp nhận rủi ro để đi qua eo biển Hormuz, trong đó có tàu hàng rời thuộc sở hữu Trung Quốc “KSL Hengyang”.
Tuy nhiên, hiện chưa ghi nhận tàu container nào đang đi qua tuyến này.
Trong khi đó, tại khu vực Nam Biển Đỏ, nhiều hãng tàu khu vực vẫn tiếp tục hành trình như trước khi căng thẳng Mỹ–Iran bùng phát. Các tàu container lớn nhất được ghi nhận đi qua khu vực này là “Wan Hai 623” và “Wan Hai 622”, mỗi tàu có sức chở khoảng 6.350 TEU.
Diễn biến này cho thấy hoạt động của các hãng tàu khu vực vẫn duy trì bình thường, trong khi hai hãng tàu toàn cầu là Maersk và CMA CGM đã rút khỏi tuyến này.
CMA CGM điều chỉnh tuyến và áp phụ phí nhiên liệu khẩn cấp
Sau thông báo ngày 28/2, CMA CGM đã bắt đầu điều chỉnh tuyến vận tải. Một ví dụ là tàu “CMA CGM Ganges” trên tuyến INDAMEX, kết nối Bờ Đông Mỹ với Tiểu lục địa Ấn Độ, đã được điều chỉnh hành trình ngay sau khi hãng đưa ra quyết định.
Đáng chú ý, đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận vụ tấn công nào từ lực lượng Houthi.
Song song với việc điều chỉnh mạng lưới vận tải, CMA CGM cũng thông báo áp dụng phụ phí nhiên liệu khẩn cấp (Emergency Fuel Surcharge) trên phạm vi toàn cầu:
Tuyến Long Haul – chiều headhaul: 150 USD/TEU
Tuyến Long Haul – chiều backhaul: 75 USD/TEU
Tuyến nội vùng: 75 USD/TEU
Phụ phí dự kiến có hiệu lực từ ngày 23/3, hoặc theo yêu cầu đăng ký quy định tại từng thị trường.
Theo cách CMA CGM áp dụng phụ phí này, mức phí được tính chung cho toàn bộ nhóm tuyến Long Haul, trong khi thực tế các tuyến này có khoảng cách rất khác nhau và mức tiêu thụ nhiên liệu của tàu cũng khác nhau đáng kể.
Ngoài ra, một số lô hàng vận chuyển bởi CMA CGM vốn đã chịu các phụ phí nhiên liệu biến động. Những phụ phí này được thiết kế để phản ánh biến động giá nhiên liệu, dù thường có độ trễ thời gian.
Điều này đồng nghĩa với việc chủ hàng có thể phải trả đồng thời cả phụ phí nhiên liệu biến động và phụ phí khẩn cấp mới, dẫn tới khả năng hãng tàu được bù đắp hai lần cho cùng một đợt tăng giá nhiên liệu. Các chủ hàng chịu điều khoản này cần đặc biệt lưu ý.
Khả năng điều chỉnh luồng hàng vẫn chưa rõ ràng
Ở thời điểm hiện tại, vẫn còn quá sớm để xác định luồng hàng đi Vịnh Ba Tư sẽ được tái định tuyến như thế nào, cũng như liệu eo biển Hormuz có sớm mở lại hoàn toàn hay không.
Nếu các tuyến vận tải từ châu Á đến các cảng Saudi Arabia tại Biển Đỏ phải đi vòng xuống phía Nam châu Phi, tác động đến nhu cầu vận tải toàn cầu có thể đáng kể.
Theo ước tính, mỗi 20.000 TEU/tuần được chuyển hướng theo hành trình vòng châu Phi sẽ làm tăng nhu cầu vận tải toàn cầu tính theo TEU-mile khoảng 1%.
(Tổng hợp dữ liệu của thị trường, thông tin của UKMTO, và thông báo của CMA CGM)
