Hapag-Lloyd đề xuất mua ZIM giá 4,2 tỷ USD, tách 16 tàu thành New ZIM, làm dấy lên tranh luận tại Israel về an ninh và vai trò logistics thời chiến.
Thương vụ giữa Hapag-Lloyd và ZIM đã vượt ra khỏi khuôn khổ một giao dịch M&A thông thường, khi các yếu tố an ninh quốc gia, nghĩa vụ pháp lý và năng lực logistics thời chiến trở thành trọng tâm xem xét.
Việc tách 16 tàu thành “New ZIM”, chuyển quyền “golden share” sang quỹ FIMI cùng những yêu cầu đảm bảo về khả năng huy động khẩn cấp đang khiến tiến trình phê duyệt phụ thuộc lớn vào đánh giá của cơ quan lập pháp và quản lý Israel.
Kế hoạch thâu tóm hãng tàu Israel ZIM của Hapag-Lloyd đang đối mặt làn sóng phản đối gia tăng từ công đoàn và giới lập pháp Israel, khi những lo ngại về an ninh quốc gia và vai trò vận tải chiến lược được đặt ra tại nghị trường.
Một tuần trước, Hapag-Lloyd công bố đề nghị mua lại ZIM với giá 4,2 tỷ USD. Theo cấu trúc đề xuất, thương vụ sẽ tách ra một pháp nhân “New ZIM” gồm 16 tàu, không nằm trong phần sáp nhập và do quỹ đầu tư tư nhân Israel FIMI quản lý.
Công đoàn siết hoạt động, phản ứng lan rộng
Cuối tuần qua, người lao động đã giảm mạnh hoạt động tại cảng và cấm Chủ tịch Yair Seroussi tiếp cận các cơ sở của công ty tại Haifa, Holon và Ashdod. Công đoàn tuyên bố sẽ cắt giảm một nửa các hoạt động đặc biệt được phê duyệt, bao gồm dỡ tàu chở hàng nông sản. Trước đó, đại diện người lao động từng cảnh báo có thể “làm tê liệt” hoạt động của ZIM.
Động thái này diễn ra dù Hapag-Lloyd khẳng định sẽ không có cắt giảm nhân sự trong một khoảng thời gian xác định sau khi hoàn tất giao dịch.
Quốc hội Israel cảnh báo rủi ro an ninh
Tại nghị viện Israel, một ủy ban của Knesset đã nêu vấn đề rủi ro an ninh quốc gia liên quan đến thương vụ. Các thành viên ủy ban đặt câu hỏi liệu “New ZIM” với quy mô thu gọn có đủ năng lực đảm nhận vai trò logistics trong thời chiến hay không.
Mối quan ngại gia tăng khi các nghị sĩ lưu ý rằng những cổ đông lớn của Hapag-Lloyd có Qatar Holding và Quỹ Đầu tư Công Saudi Arabia.
Ủy ban người lao động ZIM nhấn mạnh vai trò chiến lược của hãng, cho biết từ ngày 7/10/2023, ZIM đã đảm nhiệm vận chuyển đạn dược, lương thực và vật tư y tế.
“Golden share” và điều kiện pháp lý bị rà soát
Hiện ZIM hoạt động theo cơ chế “golden share”, yêu cầu duy trì hiện diện trong nước và tối thiểu 11 tàu thuộc sở hữu Israel. Theo đề xuất, quyền “golden share” sẽ được chuyển sang FIMI – quỹ do ông Ishay Davidi sáng lập.
Trước diễn biến này, Knesset đã yêu cầu Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Israel đánh giá liệu “New ZIM” có đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý và duy trì năng lực sẵn sàng ứng phó khẩn cấp của quốc gia hay không.
Ông Ishay Davidi khẳng định trước ủy ban rằng “New ZIM” sẽ có nền tảng tài chính vững chắc và đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu của nhà nước ngay từ ngày đầu vận hành. Tuy nhiên, các nhà lập pháp và quan chức quốc phòng tiếp tục yêu cầu các bảo đảm cụ thể hơn, bao gồm kế hoạch dự phòng vận hành, cam kết về quốc tịch treo cờ tàu và khả năng huy động nhanh trong tình huống khẩn cấp.
Quy mô đội tàu sau sáp nhập
Hapag-Lloyd dự kiến hoàn tất thương vụ vào cuối năm nay. Nếu được thông qua, doanh nghiệp sau sáp nhập sẽ sở hữu hơn 400 tàu, tổng sức chở vượt 3 triệu TEU và sản lượng vận chuyển hàng năm dự kiến trên 18 triệu TEU vào năm 2027.
Trong bối cảnh đó, thương vụ không chỉ là một giao dịch mua bán – sáp nhập đơn thuần mà còn được xem xét dưới góc độ an ninh quốc gia và năng lực đảm bảo chuỗi cung ứng chiến lược.
(Theo Splash247)
