Nhật Bản thành lập Sakura Ocean, liên doanh chủ tàu thuần Nhật đặt đóng 3 tàu giao trước 2030, nhằm giữ đơn hàng trong nước và củng cố năng lực đóng tàu.
Sakura Ocean là bước đi chiến lược nhằm ổn định chuỗi giá trị hàng hải Nhật Bản. Thông qua việc gắn kết chủ tàu, xưởng đóng và quản lý kỹ thuật trong một cấu trúc chung, Nhật Bản tìm cách bảo vệ năng lực đóng tàu nội địa trước sức ép ngày càng lớn từ Trung Quốc và Hàn Quốc.
____________
Nhật Bản vừa công bố một sáng kiến hợp tác hàng hải mang tính toàn ngành, hướng tới mục tiêu giữ ổn định nguồn việc cho các xưởng đóng tàu trong nước và tăng cường liên kết giữa các mắt xích trong chuỗi giá trị hàng hải, trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.
Theo đó, SOMEC, đơn vị giao dịch tàu biển thuộc ORIX, đã ký thỏa thuận liên minh vốn và kinh doanh với ba nhóm chủ tàu và xưởng đóng lớn gồm Shoei Kisen thuộc tập đoàn Imabari, Kambara Kisen thuộc tập đoàn Tsuneishi và Onomichi Dockyard. Từ thỏa thuận này, một liên doanh chủ tàu mới mang tên Sakura Ocean Corporation được thành lập.
Cơ cấu sở hữu của Sakura Ocean gồm Shoei Kisen, Kambara Kisen và Onomichi Dockyard mỗi bên nắm giữ 30 phần trăm vốn điều lệ, trong khi SOMEC giữ 10 phần trăm còn lại. Mô hình này được đánh giá là lần đầu tiên tại Nhật Bản kết hợp chủ tàu, nhà đóng tàu và đơn vị giao dịch tàu biển trong cùng một cấu trúc hợp tác cấp ngành.
Trong giai đoạn đầu, Sakura Ocean sẽ đặt đóng ba tàu mới, mỗi tàu được thực hiện tại một xưởng khác nhau gồm Imabari Shipbuilding, Tsuneishi Shipbuilding và Onomichi Dockyard. Toàn bộ các tàu dự kiến được bàn giao trước năm 2030 và sẽ được cho các hãng vận tải Nhật Bản thuê theo hình thức thuê định hạn.
Về vận hành, Santoku Senpaku, công ty con của ORIX, chịu trách nhiệm giám sát quá trình đóng mới và quản lý kỹ thuật đội tàu. ORIX giữ vai trò điều phối kế hoạch chung giữa các bên góp vốn, bảo đảm sự thống nhất trong triển khai.
Chính phủ và giới công nghiệp Nhật Bản coi Sakura Ocean là mô hình tham chiếu cho nỗ lực bảo vệ nền tảng đóng tàu và hàng hải quốc gia. Bằng cách gắn kết đơn hàng nội địa, quyền sở hữu, hợp đồng thuê và quản lý kỹ thuật trong một vòng khép kín, sáng kiến này nhằm tạo dòng việc ổn định cho các xưởng trong nước, giữ hoạt động tài chính và quản lý tài sản tại Nhật Bản, đồng thời củng cố vai trò của Nhật trong các quyết định liên quan đến đội tàu thế hệ mới.
Trong hai năm qua, ORIX đã từng bước xây dựng hệ sinh thái này thông qua việc mua lại Santoku Senpaku vào năm 2024 và tiếp nhận SOMEC vào năm 2025 sau khi đơn vị này tách ra từ mảng hàng hải của Sojitz. Ba đối tác Shoei Kisen, Kambara Kisen và Onomichi Dockyard vốn đã là cổ đông của SOMEC, khiến Sakura Ocean trở thành sự mở rộng tự nhiên của cấu trúc hợp tác hiện hữu. Tên gọi Sakura mang ý nghĩa hoa anh đào trong tiếng Nhật.
Động thái mới nhất cho thấy các doanh nghiệp Nhật Bản đang chuyển dần từ các mối quan hệ song phương truyền thống giữa chủ tàu và xưởng đóng sang các chiến lược phối hợp mang tính hệ thống, nhằm đối phó với làn sóng mở rộng mạnh mẽ của các xưởng đóng tàu Trung Quốc và Hàn Quốc.
Nhật Bản từng chiếm gần một nửa sản lượng đóng tàu toàn cầu trong thập niên 1990, nhưng hiện nay thị phần chỉ còn khoảng 10 phần trăm. Trong khi đó, Trung Quốc và Hàn Quốc đang giữ vị thế áp đảo về năng lực đóng mới. Trước thực trạng này, Nhật Bản đã công bố kế hoạch tăng gấp đôi sản lượng đóng tàu vào năm 2030. Trước đó, Imabari Shipbuilding đã hoàn tất việc mua cổ phần chi phối tại Japan Marine United, còn ba hãng tàu lớn của Nhật cũng đã hợp tác với các xưởng đóng để đầu tư vào công ty thiết kế tàu MILES tại Tokyo.
(Theo Splash247)
