Trung Quốc họp Maersk, MSC sau tranh chấp cảng Panama
Trung Quốc xác nhận họp Maersk và MSC ngày 9/3 tại Bắc Kinh sau khi Panama chuyển quyền vận hành hai cảng Balboa và Cristobal, làm dấy lên suy đoán về phản ứng chính sách.
Cuộc họp giữa Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc với Maersk và MSC cho thấy tranh chấp cảng Panama đã vượt khỏi phạm vi thương mại, có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động khai thác cảng và đầu tư logistics quốc tế.
Diễn biến bắt nguồn từ việc Panama tiếp quản hai cảng do CK Hutchison vận hành và giao quyền khai thác tạm thời cho các đơn vị liên quan đến Maersk và MSC. Tranh chấp pháp lý sau đó nhanh chóng mở rộng sang yếu tố địa chính trị. Trong bối cảnh đó, cuộc trao đổi giữa cơ quan quản lý Trung Quốc với hai hãng tàu lớn cho thấy những tác động tiềm tàng đối với môi trường đầu tư cảng và cấu trúc sở hữu hạ tầng logistics toàn cầu.
Cuộc họp ngắn gọn nhưng gây chú ý
Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc xác nhận đã tổ chức các cuộc trao đổi riêng với hai hãng vận tải container lớn là Maersk và Mediterranean Shipping Company (MSC) tại Bắc Kinh.
Theo thông báo, cơ quan này đã “tổ chức các cuộc trao đổi riêng với đại diện của Maersk Group và Mediterranean Shipping Company về hoạt động vận tải biển quốc tế”. Cuộc họp diễn ra vào ngày 9/3, nhưng không có thêm chi tiết nào được công bố.
Thông báo ngắn gọn này nhanh chóng thu hút sự chú ý của thị trường vận tải biển trong bối cảnh tranh chấp liên quan đến hai cảng Balboa và Cristobal tại Panama.
Panama tiếp quản cảng và chia quyền khai thác
Trước đó, chính phủ Panama đã hủy quyền nhượng quyền khai thác cảng của CK Hutchison và tiếp quản hoạt động của hai cảng Balboa và Cristobal.
Sau khi tiếp quản, Panama quyết định chia tách quyền vận hành:
- Một cảng được giao cho APM Terminals, đơn vị khai thác cảng thuộc Maersk.
- Cảng còn lại được giao cho Terminal Investment Limited (TiL), công ty đầu tư cảng của MSC.
Hai doanh nghiệp được cấp hợp đồng khai thác tạm thời 18 tháng, trong khi Panama chuẩn bị tổ chức đấu thầu lại quyền nhượng quyền cảng.
Chính phủ Panama cũng tiếp quản toàn bộ thiết bị và tài sản tại các cảng nhằm duy trì hoạt động liên tục. Theo thông tin từ phía Panama, cả hai cảng đã khôi phục hoạt động đầy đủ chỉ sau vài ngày.
Tranh chấp pháp lý từ phía Hutchison
CK Hutchison cùng công ty vận hành địa phương Panama Ports Company cho rằng việc tiếp quản này là kết quả của một chiến dịch kéo dài từ chính phủ Panama nhằm vào doanh nghiệp.
Doanh nghiệp này cáo buộc quá trình tranh chấp đã xuất hiện các tuyên bố sai lệch và thông tin bị bóp méo liên quan đến Panama Ports Company.
Ngay sau khi Tòa án Tối cao Panama công bố phán quyết liên quan đến nhượng quyền cảng, Hutchison tuyên bố sẽ tiến hành các biện pháp pháp lý, đồng thời cảnh báo APM Terminals và các doanh nghiệp khác không can thiệp vào hoạt động của họ.
Theo tuyên bố của Hutchison, doanh nghiệp có thể theo đuổi các yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu các đơn vị khác tiếp quản hoạt động khai thác.
Tuần trước, Hutchison cho biết đã nộp đơn khiếu nại đối với Panama và tìm kiếm các cuộc đàm phán nhằm giải quyết tranh chấp.
Trong khi đó, Panama Ports Company đã khởi động trọng tài quốc tế, yêu cầu ít nhất 2 tỷ USD tiền bồi thường, đồng thời yêu cầu trả lại các tài liệu và thông tin bị thu giữ khi chính phủ Panama tiếp quản hoạt động cảng.
Yếu tố địa chính trị và phản ứng từ Trung Quốc
Các quan chức Trung Quốc tại Bắc Kinh và Hong Kong – nơi CK Hutchison đặt trụ sở – đã lên tiếng chỉ trích phán quyết của tòa án và hành động của Panama.
Phía Trung Quốc cho rằng sự việc có thể làm gia tăng rủi ro đầu tư tại Panama và đã cảnh báo các doanh nghiệp về hoạt động kinh doanh tại quốc gia này. Bắc Kinh cũng tuyên bố sẽ bảo vệ quyền và lợi ích pháp lý của các doanh nghiệp Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, việc Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc tổ chức các cuộc trao đổi với Maersk và MSC làm dấy lên suy đoán về khả năng phản ứng chính sách đối với hai hãng tàu liên quan đến việc tiếp quản hoạt động cảng.
Một số nguồn tin truyền thông cho rằng Trung Quốc có thể cân nhắc các biện pháp đáp trả nhằm phản ứng với diễn biến tại Panama.
Liên quan đến thương vụ cảng toàn cầu của Hutchison
Song song với tranh chấp tại Panama, thị trường cũng chú ý đến kế hoạch mua lại danh mục cảng quốc tế của CK Hutchison.
Theo các báo cáo truyền thông, BlackRock và MSC được cho là đang thúc đẩy hoàn tất thương vụ này. Hai bên đã đạt thỏa thuận cách đây khoảng một năm, nhưng tiến trình sau đó bị đình trệ do căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc.
Cuối năm ngoái, các cuộc đàm phán được cho là đã rơi vào thế bế tắc.
Một số suy đoán gần đây cho rằng các bên đang cân nhắc chia tách danh mục cảng, trong đó COSCO có thể đảm nhận vai trò dẫn dắt tại các cảng được coi là quan trọng đối với lợi ích của Trung Quốc.
Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu diễn biến tại Panama có làm gia tăng sự phản đối của Bắc Kinh đối với việc bán danh mục cảng của Hutchison hay không, ngay cả khi COSCO có thể tham gia.
(Theo Maritime Executive)
