Mỹ truy tố hình sự đơn vị vận hành tàu Dali sau vụ sập cầu Baltimore
DOJ truy tố đơn vị vận hành tàu Dali cùng giám sát kỹ thuật liên quan vụ sập cầu Baltimore, với cáo buộc che giấu rủi ro kỹ thuật và cản trở điều tra liên bang.
Hồ sơ truy tố tập trung vào cáo buộc thay đổi hệ thống kỹ thuật và che giấu tình trạng vận hành của tàu Dali trước thời điểm xảy ra vụ sập cầu Baltimore.
Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã truy tố hình sự đơn vị vận hành tàu container Dali cùng một giám sát kỹ thuật bờ liên quan đến vụ va chạm khiến cầu Francis Scott Key tại Baltimore sập hồi tháng 3/2024.
Theo cáo trạng được công bố sau phán quyết của đại bồi thẩm đoàn liên bang ngày 8/4 (2025), Synergy Marine tại Singapore, Synergy Maritime tại Ấn Độ và giám sát kỹ thuật Radhakrishnan Karthik Nair đối mặt tổng cộng 18 cáo buộc hình sự.
Các cáo buộc bao gồm âm mưu vi phạm quy định an toàn hàng hải, cố ý không thông báo kịp thời cho Tuần duyên Mỹ về tình trạng nguy hiểm đã được xác định trên tàu, cản trở quá trình điều tra tai nạn hàng hải và cung cấp thông tin sai lệch cho cơ quan chức năng.
Ngoài ra, Synergy còn bị truy tố các tội danh vi phạm Đạo luật Nước sạch Mỹ (Clean Water Act), Đạo luật Ô nhiễm Dầu mỏ Mỹ (Oil Pollution Act) và Đạo luật Quản lý chất thải Refuse Act liên quan đến việc xả chất ô nhiễm xuống sông Patapsco.
Theo DOJ, các chất ô nhiễm bao gồm container hàng hóa và hàng hóa bên trong container, dầu nhiên liệu cùng các mảnh vỡ từ cây cầu bị sập. Cơ quan này cho biết vụ việc khiến sáu công nhân thi công trên cầu thiệt mạng và gây thiệt hại kinh tế ít nhất 5 tỷ USD.
Đại diện FBI tại Baltimore nhận định cáo trạng cho thấy “một chuỗi hành vi che giấu thông tin và vi phạm nghiêm trọng” dẫn tới việc khai thác tàu trong điều kiện mất an toàn, làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động hàng hải công cộng.
Trọng tâm của hồ sơ truy tố tiếp tục xoay quanh các sự cố mất điện toàn bộ hệ thống tàu (blackout) xảy ra trước thời điểm va chạm.
Cáo trạng cho rằng một dây điện lỏng trong bảng điện cao áp có thể là nguyên nhân gây ra lần mất điện đầu tiên. Tuy nhiên, nội dung điều tra cũng tập trung vào việc sử dụng “flushing pump” – bơm súc rửa hệ thống nhiên liệu – để cấp nhiên liệu cho hai trong bốn máy phát điện của tàu.
Theo hồ sơ truy tố, hệ thống kỹ thuật trên tàu đã bị thay đổi trong quá trình vận hành và flushing pump được sử dụng thay cho bơm cấp nhiên liệu tiêu chuẩn. Tuy nhiên, loại bơm này không được thiết kế để tự khởi động lại sau khi mất điện.
Khi sự cố blackout xảy ra, các máy phát điện không còn nguồn cung nhiên liệu ổn định để vận hành, dẫn đến lần mất điện thứ hai. DOJ cho rằng nếu tàu sử dụng đúng hệ thống bơm cấp nhiên liệu tiêu chuẩn, Dali có thể đã khôi phục nguồn điện và khả năng điều động kịp thời để đi qua cầu an toàn.
Báo cáo điều tra của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) trước đó cũng đánh giá việc sử dụng flushing pump là “không phù hợp” và xác định đây là yếu tố liên quan trực tiếp đến lần mất điện thứ hai.
Báo cáo đồng thời ghi nhận một giám sát kỹ thuật phủ nhận việc biết flushing pump được lắp đặt để cấp nhiên liệu cho máy phát điện. Theo NTSB, vị giám sát này cũng thừa nhận đây sẽ là phương án vận hành “không thể chấp nhận được” nếu được sử dụng làm nguồn cấp nhiên liệu chính cho máy phát điện.
DOJ tiếp tục cáo buộc Synergy và ông Nair đã cản trở quá trình điều tra của NTSB bằng việc cung cấp tài liệu và thông tin sai lệch. Hồ sơ truy tố cho rằng các tài liệu liên quan đến flushing pump đã bị xóa hoặc chỉnh sửa nhằm loại bỏ nội dung liên quan khỏi quá trình điều tra.
Trước đó, DOJ từng nhận định chủ tàu và đơn vị quản lý đã đưa vào khai thác một con tàu không đủ điều kiện an toàn khai thác hàng hải (unseaworthy vessel) cùng đội ngũ thuyền viên chưa được chuẩn bị đầy đủ.
Trong cuộc họp báo mới nhất, giới chức Mỹ tiếp tục đề cập đến hành vi “cắt giảm chi phí một cách liều lĩnh” nhằm duy trì hoạt động khai thác của tàu.
Báo cáo của NTSB cho biết flushing pump đã được sử dụng trên tàu Dali trong nhiều tháng trước tai nạn. Cơ quan này cũng ghi nhận nhiều hạng mục sửa chữa được thực hiện thiếu đồng bộ, bao gồm các biện pháp xử lý liên quan đến tình trạng rung lắc kỹ thuật của tàu.
Các cáo buộc hình sự được công bố chỉ vài tuần trước khi phiên tòa dân sự dự kiến bắt đầu ngày 1/6 (2026) tại Baltimore.
Gia đình các nạn nhân, chính quyền Baltimore, công ty điện lực Baltimore Gas and Electric, nhiều doanh nghiệp địa phương cùng các chủ hàng đã khởi kiện các bên liên quan sau vụ tai nạn.
Trong khi đó, Synergy và chủ tàu Grace Ocean đang tìm cách áp dụng cơ chế giới hạn trách nhiệm dân sự – quy định cho phép giới hạn mức bồi thường dựa trên giá trị còn lại của tàu và hàng hóa sau tai nạn.
Chính phủ liên bang Mỹ trước đó đã đạt thỏa thuận bồi thường với các công ty liên quan với giá trị hơn 100 triệu USD trong năm 2024. Các công ty bảo hiểm cũng đã đạt thỏa thuận với bang Maryland, trong khi các cuộc đàm phán dân sự với nhiều bên liên quan khác vẫn đang tiếp tục.
(Theo Maritime Executive)
