Giá cước vận tải tăng do nhiên liệu tăng 78% và gián đoạn Trung Đông, dù nhu cầu yếu, vẫn làm gia tăng chi phí logistics toàn cầu.
Chi phí nhiên liệu đang tác động trực tiếp đến giá cước, khiến thị trường xuất hiện lệch pha cung – cầu. Điều này cho thấy áp lực chi phí ngắn hạn tiếp tục chi phối toàn ngành.
Nhu cầu yếu nhưng giá vẫn tăng
Thị trường vận tải toàn cầu bước vào quý II với xu hướng giá cước tăng, không đến từ nhu cầu hàng hóa mà chủ yếu do chi phí nhiên liệu leo thang và gián đoạn tại Trung Đông, theo cập nhật của Flexport.
Dữ liệu cho thấy sự lệch pha rõ rệt giữa nhu cầu và giá cước. Trong khi sản lượng vận chuyển duy trì ở mức thấp, các hãng vận tải vẫn tăng giá nhằm bù đắp chi phí nhiên liệu.
Yếu tố chi phối chính hiện tại là phụ phí nhiên liệu (fuel surcharge), thay vì tăng trưởng sản lượng hàng hóa.
Vận tải biển: Nhu cầu ổn định, chi phí leo thang
Tuyến xuyên Thái Bình Dương chiều Đông (TPEB) duy trì trạng thái ổn định trong tháng 4:
- Năng lực vận tải tương đương quý IV
- Nhu cầu theo mùa ở mức thấp
- Gia tăng tình trạng hủy chuyến tàu (blank sailings)
Tuy nhiên, giá cước vẫn tăng do:
- Chi phí nhiên liệu tăng cao
- Triển khai phụ phí nhiên liệu hàng hải khẩn cấp (EBS) trên toàn cầu
- Các tuyến đi Mỹ bắt đầu áp dụng phụ phí từ tháng 4
Dù nguồn cung tàu ổn định, chi phí vận hành gia tăng buộc hãng tàu điều chỉnh giá, tạo ra sự lệch pha giữa cung và cầu.
Vận hành: Tắc nghẽn cục bộ, tác động lan rộng
Hoạt động cảng tại Bắc Mỹ nhìn chung ổn định, tuy nhiên vẫn xuất hiện điểm nghẽn:
- Savannah ghi nhận trung bình 6 tàu chờ, tương đương trễ khoảng 2 ngày
- Nguyên nhân chính từ thời tiết và hạn chế điều hướng
Trên phạm vi toàn cầu:
- Một số khu vực tại châu Âu và châu Á tiếp tục tắc nghẽn
- Khoảng 130 tàu container bị kẹt hoặc trì hoãn tại khu vực Vịnh Ba Tư
- Các hãng tàu vẫn hạn chế đi qua khu vực này dù đã có lệnh ngừng bắn trước đó.
Hệ quả là hàng hóa được chuyển hướng qua hành lang đường bộ từ UAE, trong khi một số tàu bắt đầu rời khu vực nhưng chưa đủ để khôi phục luồng vận tải bình thường.
Vận tải hàng không: Gián đoạn nghiêm trọng, giá tăng mạnh
Thị trường vận tải hàng không (air cargo) tiếp tục chịu áp lực lớn:
- Nhiều không phận tại Trung Đông bị đóng cửa
- Năng lực tại các trung tâm trung chuyển lớn như Dubai và Doha suy giảm
- Tổng tải trọng máy bay thân rộng giảm 11% so với trước Tết Nguyên đán
Việc phải bay vòng tránh khu vực xung đột dẫn đến:
- Thời gian vận chuyển kéo dài
- Giảm tải trọng hàng hóa
- Tăng nguy cơ dời chuyến (roll hàng – hàng bị chuyển sang chuyến sau)
Đáng chú ý, giá nhiên liệu bay tăng mạnh:
- Tăng khoảng 78% kể từ khi khủng hoảng bắt đầu
- Gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước
Các hãng bay nhanh chóng áp dụng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí và điều chỉnh kế hoạch khai thác.
Tái định hình thị trường: Giá do chi phí dẫn dắt
Thị trường vận tải toàn cầu đang xuất hiện thay đổi cấu trúc:
- Vận tải biển: giá tăng do chi phí nhiên liệu và chiến lược điều tiết công suất
- Vận tải hàng không: chịu đồng thời áp lực thiếu công suất và chi phí cao
Yếu tố quyết định giá cước hiện nay là chi phí đầu vào, đặc biệt là nhiên liệu, thay vì quy luật cung – cầu truyền thống.
Triển vọng quý II
Theo Flexport, thị trường thời gian tới dự kiến:
- Phụ phí nhiên liệu duy trì ở mức cao
- Biến động tiếp tục phụ thuộc tình hình Trung Đông
- Công suất vận tải hàng không khó cải thiện rõ rệt
- Vận tải biển duy trì ổn định về sản lượng nhưng chi phí vẫn cao
(Theo FreightWaves)
