Xeneta cảnh báo vận tải qua Biển Đỏ khó phục hồi năm 2026 khi 2,5 triệu TEU bị rút khỏi cung do đi vòng Mũi Hảo Vọng, tương đương giảm 7% công suất toàn cầu.
Nếu lực lượng Houthi nối lại tấn công theo chỉ đạo mới từ Tehran, các hãng tàu sẽ tiếp tục tránh Biển Đỏ ít nhất đến hết 2026. Hệ quả trực tiếp là nguồn cung vận tải container toàn cầu bị thu hẹp, mạng lưới tuyến Đông – Tây phải điều chỉnh, trong khi rủi ro bảo hiểm lan rộng sang khu vực Vịnh.
Xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đang làm giảm đáng kể khả năng khôi phục vận tải container qua Biển Đỏ trong năm 2026. Theo ông Peter Sand, Giám đốc phân tích của Xeneta, mọi kế hoạch quay lại tuyến Suez trong năm nay sẽ tiếp tục bị trì hoãn nếu Houthi thực hiện tuyên bố nối lại tấn công.
Rủi ro an ninh gia tăng, kế hoạch khôi phục tuyến bị trì hoãn
Trước cuộc không kích cuối tuần qua của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran, một số hãng tàu container phương Tây đã bắt đầu cân nhắc quay lại Biển Đỏ, kỳ vọng thỏa thuận ngừng bắn với lực lượng Houthi tại Yemen sẽ được duy trì.
Trong giai đoạn xung đột Gaza, Houthi đã nhiều lần tấn công tàu thương mại ngoài khơi Yemen. Trong hai năm, nhóm này đánh chìm bốn tàu và khiến ít nhất tám thuyền viên thiệt mạng bằng tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và xuồng không người lái.
Sau khi xung đột Gaza kết thúc vào tháng 10/2025, Houthi tuyên bố tạm dừng tấn công tàu phương Tây nhưng bảo lưu quyền hành động trở lại nếu khu vực tái bùng phát chiến sự. Sau đợt không kích mới đây, Tehran được cho là đã chỉ đạo lực lượng này nối lại các cuộc tấn công vào tàu thương mại liên minh với Mỹ.
Dù chưa rõ Houthi có triển khai lại chiến dịch hay không, các hãng tàu đã chủ động điều chỉnh. Maersk và CMA CGM thông báo ngừng sử dụng tuyến Biển Đỏ, chuyển sang hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng.
Tuyến Mũi Hảo Vọng: Co hẹp nguồn cung vận tải
Theo phân tích của Xeneta, hành trình dài hơn qua Mũi Hảo Vọng làm giảm khoảng 2,5 triệu TEU công suất khai thác trong tổng số 34 triệu TEU đội tàu container toàn cầu, tương đương thu hẹp khoảng 7% nguồn cung vận tải khả dụng.
Trong bối cảnh nhiều tàu mới được bàn giao, việc kéo dài hải trình góp phần cân bằng cung – cầu, hạn chế đà giảm của giá cước và cải thiện hiệu quả khai thác của hãng tàu, tương tự giai đoạn gián đoạn trước đó tại Biển Đỏ.
Ông Sand cho rằng nếu các cuộc tấn công được nối lại, kế hoạch khôi phục vận tải container qua Biển Đỏ theo lộ trình từng bước trong năm 2026 sẽ tiếp tục bị đình lại cho đến khi môi trường an ninh rõ ràng hơn.
Rủi ro lan sang Hormuz và Vịnh Oman
Bên cạnh Biển Đỏ, các hãng tàu còn phải đối mặt với việc eo biển Hormuz bị đóng cửa và phần lớn Vịnh Oman bị xếp vào khu vực rủi ro cao. Iran đã đe dọa tấn công lợi ích vận tải phương Tây tại eo biển này và được cho là đã tấn công ít nhất sáu tàu chở dầu.
Trước rủi ro leo thang, các câu lạc bộ bảo hiểm P&I cùng các nhà tái bảo hiểm đã rút bảo hiểm rủi ro chiến tranh trên toàn khu vực, khiến Vịnh Ba Tư gần như không thể tiếp cận về mặt bảo hiểm.
Trong trường hợp các cảng như Jebel Ali không thể khai thác bằng đường biển, hãng tàu sẽ phải bỏ cảng trên các tuyến Đông – Tây, dỡ container tại một cảng thay thế và vận chuyển tiếp bằng đường bộ. Theo đánh giá của Xeneta, kịch bản này có thể gây tắc nghẽn và gián đoạn nghiêm trọng ở cấp độ khu vực, song tác động toàn cầu vẫn thấp hơn so với ảnh hưởng từ xung đột tại Biển Đỏ.
(Theo Maritime Executive)
