Lưu lượng qua Hormuz tăng nhẹ (11–15 tàu/ngày, 5/4), tuyến Oman duy trì 2–4 tàu/ngày, nhưng Iran vẫn kiểm soát, gây áp lực chuỗi cung ứng.
Iran tiếp tục duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, khiến lưu lượng vận tải chỉ phục hồi hạn chế và chưa đủ điều kiện để xác nhận bất kỳ kịch bản bình thường hóa chuỗi cung ứng nào.
Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz bắt đầu có dấu hiệu phục hồi sau giai đoạn gián đoạn do xung đột Iran, tuy nhiên vẫn ở mức thấp đáng kể so với trước đó. Dữ liệu từ Windward cho thấy một tuyến di chuyển thay thế qua vùng biển Oman đang duy trì ổn định, dù quyền kiểm soát thực tế tuyến hàng hải chiến lược này vẫn thuộc về Iran.
Theo Windward, ngày 5/4 ghi nhận 11 tàu đi qua eo Hormuz, trong khi Fars News Agency – cơ quan thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) – đưa ra con số 15 tàu. Dù có chênh lệch, tổng thể lưu lượng vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ so với giai đoạn trước xung đột.
Dòng chảy vận tải hiện nay chủ yếu theo hướng tàu rời khỏi khu vực, cho thấy phần lớn giấy phép quá cảnh do IRGC cấp nhằm giải phóng các tàu đang bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư. Đồng thời, một tỷ trọng đáng kể tàu chở dầu qua khu vực kiểm soát phía Bắc eo biển phục vụ hoạt động xuất khẩu năng lượng của chính Iran trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu thắt chặt.
Đáng chú ý, tuyến vận tải qua vùng biển Oman đang duy trì ổn định với 2–4 tàu mỗi ngày kể từ 2/4, phản ánh dấu hiệu phối hợp kỹ thuật giữa Iran và Oman. Phía Iran cho biết hai bên đang xây dựng cơ chế “giám sát” eo biển, trong khi Bộ Ngoại giao Oman xác nhận đã có các cuộc làm việc nhằm đảm bảo lưu thông “trơn tru” qua Hormuz. Hai bên cũng đã trao đổi các đề xuất vận hành tuyến hàng hải này.
Tuy nhiên, theo Sparta Commodities, mức phục hồi hiện tại vẫn chưa đủ để đánh giá là bình thường hóa. Nhà phân tích Hoa Nguyen nhận định lưu lượng hiện nay chỉ là “một phần rất nhỏ” so với trước xung đột, đồng thời chỉ ra rằng phần lớn tàu được ghi nhận là tàu hàng rời và container. Đáng chú ý, lưu lượng chiều tàu đi vào khu vực vẫn ở mức rất thấp – yếu tố then chốt để đánh giá khả năng phục hồi chuỗi cung ứng.
Việc Iran duy trì kiểm soát thực tế tại Hormuz đang tạo ra rủi ro chiến lược đối với các quốc gia Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), vốn phụ thuộc lớn vào tuyến hàng hải này. Đại diện ngoại giao UAE nhấn mạnh eo biển Hormuz không thể bị kiểm soát bởi bất kỳ quốc gia nào, đồng thời cho rằng tự do hàng hải cần là điều kiện cốt lõi trong mọi giải pháp xung đột giữa Iran và Mỹ. Hiện hai bên vẫn tiếp tục đưa ra các tuyên bố cứng rắn và đề xuất hòa giải, với thời hạn mới từ phía Mỹ yêu cầu Iran mở lại tuyến hàng hải đã đến hạn.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia quốc phòng nhận định Iran có thể tiếp tục duy trì quyền kiểm soát trong thời gian dài, ngay cả khi căng thẳng leo thang. Tehran đã thể hiện quyền điều phối khi cho phép tàu Iraq đi qua không hạn chế, đồng thời yêu cầu hai tàu LNG của Qatar phải quay đầu.
Những hạn chế vận tải tại Hormuz đang tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu tăng mạnh, đặc biệt đối với nguồn cung giao ngay. Các giao dịch cho thấy dầu WTI Midland giao tháng 7 được bán sang châu Á với mức chênh lệch 30–40 USD/thùng so với Brent, phản ánh tình trạng nguồn cung khan hiếm tại khu vực phụ thuộc Vịnh Ba Tư.
Giá diesel cũng tăng mạnh khi nguồn dầu nặng từ Vịnh Ba Tư giảm trong cơ cấu lọc hóa dầu tại châu Á, kéo theo sản lượng sản phẩm trung gian sụt giảm. Tại Singapore, giá diesel đạt khoảng 13 USD/gallon, trong khi tại California vượt 7,5 USD/gallon trên toàn bang và chạm mốc 8 USD/gallon tại San Francisco – mức cao kỷ lục.
(Theo Maritime Executive)
