Hormuz tắc nghẽn: Hãng tàu chuyển hướng bộ
Hormuz đóng cửa khiến hãng tàu chuyển sang vận tải đa phương thức qua Fujairah và UAE, duy trì luồng hàng vào Vịnh trong bối cảnh gián đoạn nghiêm trọng.
Việc đóng cửa Eo biển Hormuz đang buộc ngành vận tải container chuyển sang mô hình vận tải đa phương thức, làm tăng chi phí và hạn chế công suất nhưng vẫn là giải pháp khả thi để duy trì chuỗi cung ứng thiết yếu cho khu vực Vịnh.
Bối cảnh gián đoạn tại Hormuz
Việc đóng cửa Eo biển Hormuz đang làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải hàng hóa vào khu vực Vịnh Ả Rập (Vịnh Ba Tư), buộc các hãng tàu container phải điều chỉnh lại mạng lưới tuyến và phương thức vận chuyển.
Eo biển này là tuyến huyết mạch vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ và 30% phân bón toàn cầu. Không chỉ ảnh hưởng đến xuất khẩu, việc phong tỏa còn khiến hàng nhập khẩu vào khu vực bị đình trệ, trong khi các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc lớn vào nguồn cung thực phẩm từ bên ngoài, đặc biệt là chuỗi lạnh.
Hãng tàu dừng tuyến, tìm phương án thay thế
Phần lớn các hãng tàu container lớn đã tạm ngừng nhận đặt chỗ vào khu vực Vịnh do không thể đi qua Hormuz. Các phương án thay thế qua đường bộ từ Saudi Arabia và UAE đang được triển khai, nhưng bị hạn chế về công suất và chi phí cao.
Chủ tịch Maersk, ông Robert Maersk Uggla, cho biết nhu cầu nhập khẩu thực phẩm vào khu vực là cấp thiết, bao gồm cả vận chuyển chuỗi lạnh. Trong bối cảnh tuyến Hormuz bị phong tỏa, doanh nghiệp đang tìm các giải pháp thay thế để duy trì luồng hàng.
Cosco triển khai mô hình trung chuyển ngoài Hormuz
China Cosco – hãng tàu container lớn thứ tư thế giới – thông báo nối lại nhận đặt chỗ đến UAE, Saudi Arabia, Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq, tức toàn bộ các quốc gia bị ảnh hưởng (ngoại trừ Iran).
Tuy nhiên, động thái này không đồng nghĩa với việc khôi phục vận tải trực tiếp qua Hormuz. Theo bản đồ dịch vụ và các phân tích liên quan, hàng hóa sẽ được dỡ tại Fujairah, sau đó vận chuyển bằng đường bộ vào nội địa các nước vùng Vịnh.
Mô hình này tương tự giải pháp mà CMA CGM từng triển khai, sử dụng các cảng ngoài khu vực Hormuz như Vịnh Oman, Biển Ả Rập và Biển Đỏ làm điểm trung chuyển. Cosco cũng lưu ý dịch vụ có thể thay đổi tùy theo diễn biến an ninh còn nhiều biến động.
Mở rộng vận tải đa phương thức qua UAE
Song song, các giải pháp kết hợp vận tải biển – bộ đang được mở rộng. Gulftainer đã hợp tác với Mawani (cơ quan quản lý cảng Saudi Arabia) để thiết lập tuyến kết nối Khor Fakkan – Sharjah – Dammam.
Tuyến này mô phỏng phần lớn hành trình đường biển từ Ấn Độ Dương đến cảng Dammam, nhưng sử dụng một cầu nối đường bộ ngắn qua UAE để tránh đi qua Hormuz.
Cách tiếp cận này cho thấy xu hướng chuyển sang mô hình logistics linh hoạt, đa phương thức nhằm duy trì chuỗi cung ứng trong điều kiện gián đoạn tuyến hàng hải chiến lược.
(Theo Maritime Executive)
