Greenland và thuế quan Mỹ gây áp lực vận tải Đại Tây Dương
Đe dọa áp thuế 10 đến 25% của Mỹ liên quan Greenland đang làm suy yếu tuyến container châu Âu Mỹ, khi cước vận chuyển đã giảm mạnh từ đầu 2025.
Động thái thuế quan gắn với Greenland thực chất phản ánh cạnh tranh địa chính trị sâu xa và sẽ kéo theo hệ quả trực tiếp là gia tăng rủi ro cho thương mại và logistics xuyên Đại Tây Dương.
_____________
Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và châu Âu tiếp tục leo thang khi Donald Trump tái khẳng định kế hoạch áp thuế ở mức cao đối với các quốc gia châu Âu phản đối yêu cầu kiểm soát Greenland. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh thị trường vận tải container Bắc Đại Tây Dương đã chịu áp lực rõ rệt ngay từ đầu năm 2025.
Theo dữ liệu của Linerlytica, cước vận chuyển container tuyến châu Âu đi Mỹ theo chiều tây đã giảm khoảng 40% so với đầu năm. Lượng container nhập khẩu từ Bắc Âu vào Mỹ vẫn tăng 5,9% trong năm 2025, tuy nhiên đà tăng đã chậm lại từ tháng 12 và được dự báo có thể tiếp tục suy yếu nếu các mức thuế mới được áp dụng.
Ngày 17 tháng 1, ông Trump tuyên bố tám quốc gia châu Âu sẽ đối mặt với lộ trình thuế tăng dần, bắt đầu từ 10% vào ngày 1 tháng 2 và nâng lên 25% vào ngày 1 tháng 6. Tuy vậy, ông Lars Jensen của Vespucci Maritime cho biết các tuyên bố này hiện mới dừng ở mức phát ngôn trên mạng xã hội và chưa có giá trị pháp lý, tương tự các thông báo thuế trước đây liên quan tới đối tác giao thương của Iran.
Trong bình luận mới nhất, Sea-Intelligence nhận định các yếu tố rủi ro đang gia tăng và Greenland có thể trở thành điểm bùng phát mới. Theo đánh giá này, đe dọa thuế quan không chỉ làm gia tăng nguy cơ chiến tranh thương mại với Liên minh châu Âu mà còn có thể tác động tiêu cực tới cấu trúc an ninh và thương mại hiện tại.
Xét trên khía cạnh vận hành logistics, kịch bản Mỹ tìm cách kiểm soát Greenland sẽ đặt các hãng tàu lớn vào tình thế nhạy cảm. Ông Jensen cảnh báo tập đoàn Maersk có thể gặp vấn đề liên quan tới Maersk Line Limited, đơn vị khai thác tàu treo cờ Mỹ và phục vụ quân đội Mỹ. Tình huống tương tự cũng có thể xảy ra với CMA CGM thông qua APL, trong bối cảnh Pháp bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ với Đan Mạch và Greenland.
Đối với thị trường tàu chở dầu, các nhà phân tích của BRS cho rằng dù Mỹ và châu Âu có mối liên kết thương mại năng lượng lớn, các quyết định trước đây của ông Trump cho thấy lĩnh vực năng lượng thường được loại trừ khỏi các mức thuế cao. Phân tích của Wood Mackenzie cũng cho thấy trong nhiều năm qua không ghi nhận tàu chở dầu thô hay hóa chất nào vận chuyển tới Greenland.
Theo Wood Mackenzie, sự quan tâm của Mỹ đối với Greenland tập trung vào nguồn tài nguyên đất hiếm và các tuyến hàng hải Bắc Cực. Việc đảm bảo nguồn cung đất hiếm trong nước được cho là giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào các điểm nghẽn chiến lược và nâng cao mức độ tự chủ kinh tế. Báo cáo của hãng này cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của Greenland trong kiểm soát các tuyến vận tải Bắc Cực, khi những tuyến truyền thống như kênh đào Suez, Panama hay eo biển Hormuz đối mặt rủi ro địa chính trị và khí hậu ngày càng lớn.
(Theo Linerlytica, Sea-Intelligence và Wood Mackenzie)
