130 tàu container mắc kẹt tại Hormuz, chuỗi cung ứng toàn cầu rung lắc
130 tàu container (1,5% công suất toàn cầu) mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư từ 28/2/2026, làm gián đoạn 3% sản lượng và ảnh hưởng tới 10% đội tàu.
Gián đoạn tại eo biển Hormuz đang gây tác động cục bộ nhưng sâu đến chuỗi cung ứng container, với rủi ro lớn nhất nằm ở chi phí vận hành, bất ổn tuyến vận tải và triển vọng thị trường thiếu chắc chắn.
Cuộc xung đột tại Iran từ cuối tháng 2/2026 đã khiến tuyến vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt, làm gia tăng đáng kể mức độ bất định của thị trường vận tải container toàn cầu.
Theo báo cáo Container Shipping Market Overview & Outlook March 2026 của BIMCO, các cuộc tấn công bắt đầu từ ngày 28/2 đã khiến hoạt động trung chuyển qua eo biển này gần như dừng hẳn. Hệ quả là khoảng 130 tàu container, tương đương 1,5% tổng công suất đội tàu toàn cầu, bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư.
Sự gián đoạn khiến các cảng trong khu vực bị cô lập khỏi mạng lưới vận tải quốc tế, đồng thời làm khoảng 3% sản lượng container toàn cầu không thể lưu chuyển. Tác động lan rộng khi khoảng 5% nhu cầu tàu bị ảnh hưởng trực tiếp và gần 10% đội tàu toàn cầu chịu ảnh hưởng gián tiếp do các tuyến kết nối với Pakistan và Ấn Độ bị gián đoạn.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thị trường vốn đã thiếu ổn định bởi các thay đổi liên tục trong chính sách thương mại của Mỹ. Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ xác định phần lớn thuế nhập khẩu áp dụng trong năm 2025 và đầu 2026 là không hợp pháp, buộc hoàn trả các khoản đã thu. Sau đó, Tổng thống Trump triển khai mức thuế đồng loạt 15% trong thời hạn 150 ngày, tiếp tục tạo áp lực lên dòng chảy thương mại.
Trước tình hình khó dự đoán, BIMCO xây dựng hai kịch bản: eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa (SoH Closed) hoặc sớm khôi phục hoạt động (SoH Open). Trong cả hai trường hợp, nguồn cung tàu, ngoại trừ các tàu bị mắc kẹt nhìn chung ít bị ảnh hưởng, trong khi nhu cầu vận tải dự kiến giảm khoảng 5% trong năm 2026.
Các tàu không còn phục vụ khu vực Vịnh Ba Tư nhiều khả năng sẽ được giữ ở trạng thái chờ, neo đậu hoặc dùng cho mục đích dự phòng thay vì chuyển sang tuyến khác. Vì vậy, sự mất cân đối cung – cầu toàn cầu có thể không lan sang các tuyến vận tải khác như lo ngại ban đầu.
Ngoài khu vực Hormuz, rủi ro an ninh cũng gia tăng tại Biển Đỏ do mối liên hệ giữa Iran và lực lượng Houthi. Các kế hoạch khôi phục tuyến vận tải qua kênh đào Suez đã bị đảo ngược, kéo dài thời gian gián đoạn các tuyến hàng hải chính.
Ngay cả khi hoạt động qua eo biển Hormuz sớm được nối lại, BIMCO nhận định mức độ bất định vẫn sẽ duy trì. Dự báo nhu cầu tàu dao động trong biên độ 2 điểm phần trăm, trong khi tăng trưởng nguồn cung phụ thuộc vào yếu tố tốc độ khai thác tàu.
Trong cả hai kịch bản, thị trường vận tải container toàn cầu được dự báo suy yếu nhẹ trong giai đoạn 2026–2027. Nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa, chi phí vận hành sẽ tăng do giá dầu cao hơn, đồng thời khối lượng hàng hóa có xu hướng giảm.
(Theo MarineLink)
