CK Hutchison nâng yêu cầu bồi thường lên hơn 2 tỷ USD sau khi Panama tiếp quản hai cảng chiến lược, làm dấy lên rủi ro gián đoạn tại kênh đào xử lý 5% thương mại toàn cầu.
Tranh chấp CK Hutchison – Panama cho thấy rủi ro pháp lý tại các điểm nút logistics chiến lược có thể nhanh chóng chuyển hóa thành rủi ro vận hành, đầu tư và kiểm soát hạ tầng quy mô lớn.
Một đơn vị thuộc CK Hutchison cho biết đã mở rộng yêu cầu bồi thường trong vụ kiện trọng tài quốc tế đối với Panama, nâng tổng giá trị khiếu nại lên hơn 2 tỷ USD sau diễn biến tiếp quản các cảng chiến lược gần kênh đào.
Panama Ports Company (PPC) – đơn vị vận hành hai cảng Balboa và Cristobal trong gần 30 năm – xác nhận đã bổ sung yêu cầu theo quy tắc trọng tài của Phòng Thương mại Quốc tế. Động thái này diễn ra một tháng sau khi doanh nghiệp cáo buộc việc chính quyền Panama tiếp quản hai cảng và tài sản liên quan là hành động phi pháp.
Tranh chấp pháp lý leo thang trong bối cảnh Panama hủy bỏ hợp đồng nhượng quyền vào cuối tháng 2 theo phán quyết của Tòa án Tối cao. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh áp lực từ Mỹ gia tăng nhằm hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực kênh đào – tuyến hàng hải xử lý khoảng 5% thương mại toàn cầu.
PPC cáo buộc giới chức Panama thu giữ tài sản trái phép, tịch thu tài liệu riêng tư và hạn chế quyền truy cập vào hệ thống dữ liệu, bao gồm máy tính và hồ sơ vận hành trong và sau quá trình tiếp quản. Doanh nghiệp cũng cho rằng chính phủ tiếp tục gây sức ép và chưa có cơ chế rõ ràng về quyền tiếp cận tài sản hoặc bồi thường.
Trước đó, PPC cho biết phía Panama đã không phản hồi đúng hạn ngày 13/3 trong quá trình trọng tài do chưa có đại diện pháp lý phù hợp. Tuy nhiên, Tổng thống Jose Raul Mulino bác bỏ cáo buộc này, gọi đó là “vô lý” và “không đúng sự thật”, đồng thời khẳng định chính phủ đã chỉ định luật sư quốc tế để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Vụ tranh chấp không chỉ mang tính pháp lý mà còn tác động trực tiếp đến các thương vụ chiến lược của CK Hutchison, đặc biệt là thương vụ bán phần lớn mảng cảng toàn cầu trị giá 23 tỷ USD cho liên danh do BlackRock và Mediterranean Shipping Company (MSC) dẫn dắt. Doanh nghiệp cho biết các cuộc đàm phán vẫn đang được tiếp tục.
Trong khi đó, để duy trì hoạt động chuỗi cung ứng tại khu vực, Panama đã cấp quyền khai thác tạm thời 18 tháng cho hai đơn vị: APM Terminals vận hành cảng Balboa và TIL Panama (thuộc MSC) quản lý cảng Cristobal.
Về tổng thể, tranh chấp này phản ánh rủi ro pháp lý và địa chính trị ngày càng gia tăng đối với các tài sản cảng chiến lược. Việc thay đổi quyền kiểm soát đột ngột tại hai đầu kênh đào Panama có thể ảnh hưởng đến tính ổn định vận hành và dòng chảy hàng hóa toàn cầu.
(Theo Reuters)
