Tranh chấp 2 tỷ USD tại kênh đào Panama leo thang, Panama phản bác Hutchison
Panama bác bỏ cáo buộc từ Hutchison trong tranh chấp 2 tỷ USD tại hai cảng chiến lược Balboa và Cristobal, làm gia tăng rủi ro vận hành tại tuyến kênh đào Panama.
Tranh chấp kéo dài không chỉ là vấn đề pháp lý mà đang trở thành rủi ro vận hành thực tế, có thể ảnh hưởng đến một trong những tuyến logistics quan trọng nhất thế giới nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.
Tổng thống Panama José Raúl Mulino đã bác bỏ cáo buộc từ Panama Ports Company (PPC) liên quan đến việc không tuân thủ quy trình trọng tài quốc tế, trong bối cảnh tranh chấp quyền kiểm soát hai cảng chiến lược Balboa và Cristobal tiếp tục gia tăng.
Căng thẳng leo thang khi PPC – công ty con của CK Hutchison – cho rằng Panama không phản hồi yêu cầu trọng tài trước hạn chót ngày 13/3 do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) tại Paris đặt ra. Trước đó, doanh nghiệp này đã khởi kiện vào tháng 2 sau khi bị tước quyền vận hành hai cảng, đồng thời yêu cầu bồi thường tối thiểu 2 tỷ USD.
Phản hồi cáo buộc, Tổng thống Mulino cho biết Panama chỉ nhận được thông báo trước hạn hai ngày và đã đề nghị gia hạn – một thủ tục thông thường trong các vụ trọng tài. Ông khẳng định chính phủ đã thuê đội ngũ luật sư quốc tế để bảo vệ lợi ích quốc gia trong quá trình xét xử. Cơ quan Hàng hải Panama cũng xác nhận nước này tuân thủ đầy đủ quy định và sẽ tiếp tục thực thi quyền của mình.
Nguồn gốc tranh chấp xuất phát từ phán quyết của Tòa án Tối cao Panama vào tháng 1, khi tuyên bố hợp đồng nhượng quyền của PPC từ năm 1997 là vi hiến do trao ưu đãi và miễn thuế quá mức. Một cuộc kiểm toán của chính phủ cho thấy thỏa thuận này khiến Panama thất thu khoảng 1,2 tỷ USD.
Sau khi tiếp quản tạm thời hai cảng vào tháng 2, cơ quan chức năng ghi nhận cơ sở hạ tầng xuống cấp và không đạt tiêu chuẩn quốc tế. Trong giai đoạn chuyển tiếp, cảng Balboa được giao cho APM Terminals (thuộc Maersk) vận hành, trong khi Cristobal do Terminal Investment Limited (thuộc MSC) tiếp quản. Panama cho biết sẽ triển khai đấu thầu dài hạn sau khi quá trình chuyển giao hoàn tất.
Quá trình trọng tài tại Paris được dự báo kéo dài nhiều năm, kéo theo rủi ro pháp lý và gián đoạn vận hành đối với chuỗi cung ứng liên quan đến tuyến kênh đào Panama.
Song song đó, phản ứng từ phía Trung Quốc đang làm gia tăng áp lực. Giới chức Bắc Kinh đã yêu cầu làm việc với đại diện Maersk và MSC, đồng thời tăng cường kiểm tra các tàu mang cờ Panama khi cập cảng. Đáng chú ý, hãng tàu quốc doanh COSCO đã dừng toàn bộ hoạt động tại hai cảng Balboa và Cristobal.
Những biến động về quyền vận hành cảng, tranh chấp pháp lý kéo dài và các phản ứng liên quan đang tạo ra tác động đáng kể đến hoạt động logistics tại một trong những điểm trung chuyển quan trọng nhất thế giới.
(Theo Splash247)
