Hơn 75% vụ bắt giữ tàu Panama xảy ra tại Trung Quốc, FMC theo dõi sát
FMC theo dõi việc Trung Quốc giữ tàu Panama, hơn 75% vụ từ đầu tháng 3 xảy ra tại cảng Trung Quốc, làm gia tăng rủi ro chuỗi cung ứng.
Căng thẳng Trung Quốc – Panama đang chuyển từ tranh chấp chính trị sang rủi ro vận hành thực tế đối với chuỗi cung ứng, khi hoạt động kiểm tra và lưu giữ tàu có dấu hiệu bị đẩy thành công cụ gây sức ép, tác động trực tiếp đến thương mại hàng hải quốc tế.
Mỹ phát đi tín hiệu phản ứng gián tiếp đầu tiên trước căng thẳng leo thang giữa Trung Quốc và Panama, khi Ủy ban Hàng hải Liên bang (FMC) cho biết đang theo dõi chặt chẽ việc gia tăng bắt giữ tàu treo cờ Panama tại các cảng Trung Quốc.
Diễn biến này được đưa ra trong tuyên bố cá nhân của Chủ tịch FMC, Laura DiBella, liên quan đến các biện pháp đáp trả của Trung Quốc sau quyết định của Panama về nhượng quyền cảng. Động thái này cho thấy phản ứng bước đầu từ chính quyền Donald Trump trong bối cảnh tranh chấp ngày càng gia tăng.
Căng thẳng bắt nguồn từ việc Panama hủy bỏ nhượng quyền khai thác cảng tại kênh đào Panama của CK Hutchison. Trước đó, ông Trump nhiều lần gây sức ép khi cho rằng Trung Quốc có ảnh hưởng lớn tại tuyến vận tải chiến lược này. Chính quyền Mỹ cũng được cho là ủng hộ thương vụ BlackRock mua lại Panama Ports Company từ CK Hutchison.
Sau khi Tòa án Tối cao Panama tuyên bố luật cho phép nhượng quyền là vi hiến, Đại sứ Mỹ tại Panama, Kevin Marino Cabrera, nhận định quyết định này giúp củng cố an ninh quốc gia, đồng thời mở ra khả năng rà soát lại cơ chế quản trị cảng theo hướng minh bạch và cạnh tranh hơn.
Ở góc độ quản lý, FMC nhấn mạnh cơ quan này có thẩm quyền điều tra nếu một chính phủ nước ngoài áp dụng các biện pháp gây bất lợi cho hoạt động vận tải ngoại thương của Mỹ. Đáng chú ý, tàu treo cờ Panama hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong thương mại container của Mỹ.
Tuyên bố cũng cho thấy Trung Quốc đã gia tăng đáng kể việc bắt giữ các tàu mang cờ Panama tại cảng, dưới danh nghĩa kiểm tra theo cơ chế kiểm tra nhà nước cảng biển (port state control), với mức độ vượt xa thông lệ trước đây. Theo nguồn tin trong ngành vận tải, chính quyền Trung Quốc được cho là đã chỉ đạo tăng cường kiểm tra các tàu này nhằm gia tăng sức ép lên Panama.
Dữ liệu từ Lloyd’s Intelligence, dựa trên Tokyo MOU, cho thấy hơn 75% số vụ bắt giữ tàu từ đầu tháng 3 xảy ra tại các cảng Trung Quốc liên quan đến tàu treo cờ Panama, một mức tăng chưa từng có.
Panama hiện sở hữu đội tàu đăng ký lớn nhất thế giới, giữ vai trò then chốt trong vận tải thương mại toàn cầu. Vì vậy, việc gia tăng kiểm tra và bắt giữ tàu có thể tạo ra tác động đáng kể đến dòng chảy chuỗi cung ứng quốc tế.
Ở chiều ngược lại, xuất hiện các báo cáo chưa được xác nhận rằng Trung Quốc khuyến nghị doanh nghiệp hạn chế hợp tác với Panama, đồng thời đặt nghi vấn về môi trường đầu tư tại quốc gia này. Trung Quốc và CK Hutchison cáo buộc Panama không tôn trọng pháp luật và hợp đồng, cho rằng nước này đang chịu tác động từ áp lực địa chính trị.
Trong khi đó, COSCO Shipping thông báo tạm dừng dịch vụ đến Balboa trong tháng 3, làm gia tăng thêm áp lực lên hệ thống cảng.
Song song, Panama Ports Company đã nâng giá trị yêu cầu trọng tài đối với Panama lên hơn 2 tỷ USD. CK Hutchison cũng khẳng định sẽ sử dụng các biện pháp pháp lý nhằm yêu cầu bồi thường cho những thiệt hại kinh doanh.
(Theo Maritime Executive)
