Đe dọa thuế Greenland của Trump làm rung chuyển vận tải biển
Đe dọa áp thuế của Mỹ với 8 nước châu Âu vì Greenland, dù nhanh chóng rút lại, vẫn làm gia tăng bất ổn thương mại và gây áp lực lên vận tải biển toàn cầu.
Diễn biến thuế quan liên quan đến Greenland đặt ra thách thức lớn về tính ổn định chính sách thương mại, buộc các hãng tàu và chủ hàng phải thận trọng hơn trong kế hoạch vận chuyển xuyên Đại Tây Dương.
____________
Những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump xoay quanh vấn đề Greenland trong tuần qua đã nhanh chóng tạo ra làn sóng lo ngại mới đối với ngành vận tải biển toàn cầu, ngay cả khi các biện pháp thuế quan cuối cùng chưa được triển khai.
Đầu tuần, ông Trump công bố kế hoạch áp thuế 10 phần trăm từ ngày 1 tháng 2 và nâng lên 25 phần trăm vào tháng 6 đối với tám quốc gia châu Âu gồm Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh. Lý do được đưa ra là các nước này phản đối nỗ lực của Mỹ nhằm mua lại Greenland.
Tuy nhiên, đến giữa tuần, ông Trump thông báo Mỹ sẽ chưa áp dụng các mức thuế mới sau khi đạt được một khuôn khổ thỏa thuận với Liên minh châu Âu liên quan đến vấn đề Greenland. Dù động thái này phần nào giúp thị trường hạ nhiệt, giới logistics vẫn đánh giá rủi ro chính sách chưa hề biến mất.
EU hiện chiếm khoảng 20 phần trăm tổng giá trị hàng nhập khẩu của Mỹ. Đức là quốc gia xuất khẩu lớn nhất châu Âu sang Mỹ, trong khi Anh và Pháp cũng nằm trong nhóm đối tác thương mại chủ chốt, với tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ vượt 300 tỷ USD tính đến tháng 10. Các mặt hàng chính bao gồm dược phẩm, thiết bị y tế, xe hơi và linh kiện ô tô.
Theo phân tích của Judah Levine từ Freightos, EU đã triệu tập cuộc họp khẩn tại Brussels để cân nhắc các phương án phản ứng. Những kịch bản được xem xét bao gồm kích hoạt các biện pháp trả đũa đối với 100 tỷ USD hàng hóa Mỹ đã được phê duyệt từ năm trước nhưng tạm hoãn đến ngày 7 tháng 2, trì hoãn một số nội dung trong thỏa thuận thương mại EU–Mỹ, hoặc sử dụng các công cụ kiểm soát thương mại mạnh hơn nhằm đối phó với sức ép từ Washington.
Căng thẳng xoay quanh Greenland cũng khiến giới vận tải đặc biệt chú ý đến Copenhagen, nơi đặt trụ sở của hãng tàu container lớn nhất thế giới Maersk. Bất kỳ biện pháp thuế quan nào làm suy yếu dòng thương mại EU–Mỹ đều có nguy cơ tác động trực tiếp đến hoạt động của hãng. Trong khi đó, ảnh hưởng đối với Maersk Line, đơn vị đăng ký tại Mỹ và cung cấp dịch vụ vận tải cho quân đội Mỹ, hiện vẫn chưa rõ ràng.
Tại World Economic Forum ở Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Trump đã làm dịu thêm lo ngại khi rút lại phát ngôn về khả năng sử dụng vũ lực để giành Greenland từ Đan Mạch. Dù vậy, chuỗi tuyên bố thay đổi liên tục tiếp tục làm gia tăng mức độ khó lường của môi trường thương mại toàn cầu, đúng vào thời điểm thị trường kỳ vọng sự ổn định trở lại sau giai đoạn Mỹ hạ nhiệt căng thẳng với Trung Quốc và ký kết các thỏa thuận thương mại mới cuối năm trước.
Trong bối cảnh đó, thị trường cước container bắt đầu xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt. Theo Freightos Baltic Index, nhu cầu trên tuyến xuyên Thái Bình Dương chiều Đông đã đạt đỉnh trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, cho thấy các hãng tàu không tiếp tục triển khai kế hoạch tăng giá giữa tháng.
Cụ thể, giá cước từ châu Á đi Bờ Tây Mỹ giảm 3 phần trăm xuống còn 2.668 USD mỗi FEU. Tuyến châu Á đi Bờ Đông Mỹ giảm 2 phần trăm, còn 3.947 USD mỗi FEU. Giá cước châu Á đi Bắc Âu giảm 3 phần trăm xuống 2.893 USD mỗi FEU, trong khi tuyến châu Á đi Địa Trung Hải giảm 5 phần trăm, còn 4.623 USD mỗi FEU.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên giá cước đi châu Âu giảm kể từ giữa tháng 10, chấm dứt chuỗi tăng kéo dài nhiều tháng. Dù vậy, giới phân tích cho rằng giá cước nhiều khả năng vẫn neo ở mức cao trong ngắn hạn khi Tết Nguyên đán cận kề, trước khi chịu áp lực giảm trở lại khi nhu cầu suy yếu và các hãng tàu triển khai thêm các chuyến tàu bị hủy.
(Theo dữ liệu từ Freightos)
