Cước VLCC đạt 424.000 USD/ngày ngày thứ Hai sau khi Iran đóng Eo Hormuz, làm tăng đột biến nhu cầu vận chuyển và thiếu hụt tàu.
Xung đột tại Trung Đông và việc đóng cửa Eo biển Hormuz đang tạo cú sốc cung – cầu nghiêm trọng cho vận tải năng lượng toàn cầu.
Việc gián đoạn tuyến vận chuyển chiến lược khiến nhu cầu vận chuyển tính theo tấn – hải lý tăng mạnh, trong khi bảo hiểm chiến tranh bị đình chỉ và nguồn cung tàu hạn chế làm thị trường rơi vào trạng thái khan hiếm đột biến. Tác động đã lan sang cả phân khúc LNG, gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Cước thuê tàu VLCC đã tăng mạnh ngay trước khi xảy ra cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cuối tuần qua. Tuy nhiên, chỉ ba ngày sau khi căng thẳng bùng phát, thị trường đã ghi nhận mức giá chưa từng có.
Theo Reuters, trong ngày thứ Hai, một tàu VLCC vận chuyển dầu thô từ Trung Đông sang Trung Quốc được chốt giá 424.000 USD/ngày. Mức này vượt xa mặt bằng thông thường của phân khúc VLCC, vốn chỉ dao động ở mức năm chữ số thấp đến trung bình.
Trong những tuần gần đây, giá thuê đã vượt mốc 100.000 USD/ngày do xuất khẩu OPEC gia tăng, nhu cầu lưu trữ nổi tăng và nguồn cung tàu sẵn sàng khai thác suy giảm. Thậm chí, vào thứ Sáu trước đó, một số tàu đã được thuê với mức trên 200.000 USD/ngày. Tuy nhiên, các mức giá này nhanh chóng bị phá vỡ khi thị trường phản ứng với diễn biến địa chính trị mới.
Eo biển Hormuz bị đóng, áp lực nguồn cung tàu gia tăng
Chính phủ Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz, khiến lưu lượng tàu chở dầu qua khu vực này giảm mạnh. Có thời điểm cuối ngày thứ Hai, không có tàu dầu nào di chuyển qua tuyến hàng hải trọng yếu này, trong khi hàng chục tàu neo đậu chờ ở hai đầu eo biển. Sau đó, lưu lượng tàu ở mức thấp đã dần được nối lại. Phía Mỹ cho biết chưa có dấu hiệu Iran tiến hành tuần tra hay thực thi phong tỏa.
Song song với rủi ro an ninh, vấn đề bảo hiểm chiến tranh cũng trở thành rào cản lớn. Các câu lạc bộ P&I lớn đã đình chỉ hiệu lực các hợp đồng bảo hiểm hiện hữu tại khu vực kể từ ngày 5/3. Điều này khiến nhiều chủ tàu thận trọng khi khai thác tuyến Trung Đông.
Việc hạn chế tiếp cận Vịnh Ả Rập buộc các nhà máy lọc dầu phải tìm nguồn dầu thô từ các khu vực xa hơn như Tây Phi, Bờ Vịnh Mỹ, Venezuela hoặc Brazil. Khoảng cách vận chuyển tính theo tấn – hải lý gia tăng nhanh chóng, làm nhu cầu đội tàu VLCC tăng mạnh. Trong bối cảnh hoạt động đặt đóng tàu thấp trong các năm trước, nguồn cung tàu mới bổ sung hạn chế, khiến tình trạng khan hiếm trở nên rõ rệt và đẩy giá thuê tàu theo ngày lên mức kỷ lục.
LNG tăng tốc theo đà gián đoạn
Biến động không chỉ giới hạn ở dầu thô. Trong ngày thứ Hai, giá thuê tàu LNG tăng 40%.
Qatar đã đóng cửa các nhà máy LNG quy mô lớn do lo ngại nguy cơ bị Iran tấn công, làm gián đoạn khoảng 20% tổng công suất xuất khẩu LNG toàn cầu. Các khách hàng lớn tại Đông Á và châu Âu buộc phải tìm nguồn cung thay thế từ các khu vực như Bờ Vịnh Mỹ và Australia, khiến hành trình vận chuyển kéo dài và làm gia tăng tình trạng khan hiếm tàu chuyên dụng.
Ngay sau thông tin này, hợp đồng tương lai khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng 50%.
(Theo Maritime Executive)
