Công đoàn phản đối Hapag mua Zim, 1.000 lao động bị ảnh hưởng, điều trần tại Knesset, dấy lo ngại về an ninh vận tải biển Israel.
Trọng tâm của thương vụ không chỉ nằm ở tái cấu trúc tài chính mà là bài toán kiểm soát năng lực vận tải biển chiến lược. Quyết định cuối cùng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc sở hữu, việc làm và vai trò của Zim trong chuỗi cung ứng thời chiến của Israel.
Thương vụ Hapag-Lloyd đề xuất mua lại Zim đang vấp phải phản ứng mạnh từ công đoàn trong bối cảnh các bên đồng thời vận động tại chính phủ Israel.
Theo Calcalist, nhân viên công đoàn Zim đã tổ chức biểu tình bên ngoài các cơ sở của công ty tại Ashdod, Holon và Haifa, đồng thời tuyên bố ngăn Chủ tịch Yair Seroussi vào trụ sở. Ông Seroussi là người dẫn dắt đàm phán bán Zim cho Hapag-Lloyd cùng đại diện Hapag là Samer Haj-Yehia.
Cấu trúc thương vụ và tác động nhân sự
Theo phương án đề xuất, phần lớn công ty cùng mạng lưới tuyến vận tải quốc tế sẽ được chuyển giao cho Hapag-Lloyd. Phần lõi tại Israel sẽ được tách thành một “Zim mới” với 16 tàu, không nợ, do quỹ đầu tư FIMI sở hữu 100%.
Lãnh đạo công đoàn Oren Caspi cho rằng nếu thương vụ được thông qua, Israel sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào doanh nghiệp logistics nước ngoài trong hoạt động thương mại với Đông Á. Ông cũng cho biết trong số 1.000 lao động hiện tại, Hapag chỉ đề xuất hợp đồng một năm cho 120 người, khiến phần lớn nhân sự đối diện rủi ro việc làm.
Ở chiều ngược lại, Samer Haj-Yehia chia sẻ với Globes rằng Hapag mong muốn giữ lại khoảng 80% lực lượng lao động của Zim và không có ý định thực hiện cắt giảm quy mô lớn như một số thương vụ M&A quốc tế khác.
Yếu tố an ninh chuỗi cung ứng và “cổ phần vàng”
Zim được thành lập trước khi Nhà nước Israel ra đời và được xem là biểu tượng chủ quyền trong hoạt động thương mại quốc tế. Trong một số thời điểm xung đột tại Gaza, các nhóm biểu tình nước ngoài từng tìm cách cản trở vận tải hàng hải tới Israel và kêu gọi các hãng tàu ngừng khai thác các tuyến liên quan. Zim được cho là đã xử lý các thách thức này.
Trong tuyên bố gửi Calcalist, công đoàn nhấn mạnh Zim không chỉ là doanh nghiệp thương mại mà còn đóng vai trò kênh vận chuyển đạn dược, thực phẩm và thuốc men trong thời chiến. Theo quan điểm của công đoàn, việc bán cho một hãng tàu nước ngoài có thể ảnh hưởng đến khả năng hành động độc lập của Israel trong tình huống khẩn cấp.
Hiện tại, Zim cung cấp dịch vụ vận tải biển phục vụ quân đội Israel trong thời chiến. Nhà nước Israel nắm giữ “cổ phần vàng”, cho phép duy trì quyền kiểm soát nhất định đối với định hướng công ty, bao gồm yêu cầu duy trì quy mô đội tàu do Israel kiểm soát.
Lập luận của FIMI: Tái cấu trúc để tăng năng lực tài chính
Trước Ủy ban Kinh tế của Knesset, CEO FIMI Ishay Davidi cho biết “Zim mới” sẽ đáp ứng các yêu cầu về vận tải biển thời chiến theo quy định cổ phần vàng và có nền tảng tài chính vững chắc hơn.
Theo ông Davidi, công ty mới sẽ có 700 triệu USD vốn chủ sở hữu và không có nợ, trong khi Zim hiện có nghĩa vụ tài chính trên đội tàu khoảng 5–6 tỷ USD. Trong số 16 tàu của thực thể mới, 12 tàu thuộc sở hữu hoàn toàn và có độ tuổi mới hơn so với đội tàu hiện tại.
Ông cũng đề cập rằng trong quá khứ từng có thời điểm Zim chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu cổ phần vàng, và cấu trúc mới sẽ đảm bảo năng lực vận tải thời chiến.
Tranh luận về cấu trúc sở hữu và yếu tố nước ngoài
Công đoàn tiếp tục bày tỏ lo ngại về yếu tố vốn ngoại khi nhắc đến việc một quỹ tài sản có chủ quyền Qatar nắm giữ 12% cổ phần Hapag-Lloyd, hệ quả từ thương vụ Hapag mua lại UASC trước đó.
Trong khi đó, Haj-Yehia lập luận rằng “Zim mới” sẽ có tính Israel cao hơn hiện tại. Ông cho biết Zim hiện niêm yết tại Mỹ với 90% cổ đông không phải người Israel và tồn tại khả năng bị thâu tóm thù địch. Ngược lại, công ty tái cấu trúc sẽ được thành lập tại Israel, có hội đồng quản trị, CEO và đội ngũ quản lý là người Israel, do một quỹ đầu tư Israel sở hữu hoàn toàn.
Theo dự báo của ông, thực thể không nợ này sẽ có vị thế thuận lợi và có khả năng chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong tương lai gần.
(Theo Globes)
