Hapag-Lloyd chi 4,2 tỷ USD mua Zim, dự kiến hoàn tất cuối 2026, làm dấy lên lo ngại về an ninh hàng hải và hơn 800 việc làm tại Israel.
Thương vụ 4,2 tỷ USD giúp Hapag-Lloyd mở rộng quy mô lên hơn 3,8 triệu TEU và trên 400 tàu, nhưng đặt ra rủi ro tái cấu trúc sâu đối với năng lực vận tải biển mang tính chiến lược của Israel.
Việc tách Zim để đáp ứng cơ chế “cổ phần đặc biệt” (Golden Share) có thể làm thu hẹp quy mô hãng tàu nội địa, ảnh hưởng đến việc làm và vai trò của doanh nghiệp trong bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng quốc gia.
Hapag-Lloyd đã chính thức ký thỏa thuận mua lại ZIM Integrated Shipping Services với giá khoảng 4,2 tỷ USD. Theo công bố từ hội đồng quản trị Zim, mức giá này cao hơn 58% so với thị giá hiện tại và cao hơn 126% so với giá cổ phiếu vào tháng 8 năm ngoái – thời điểm trước khi xuất hiện thông tin về khả năng bán công ty.
Sau khi tiếp nhận các dịch vụ quốc tế và đội tàu thuê định hạn của Zim gồm khoảng 99 tàu, Hapag-Lloyd dự kiến nâng tổng sức chở lên hơn 3,8 triệu TEU với trên 400 tàu. Nhiều tàu trong số này, bao gồm các tàu sử dụng nhiên liệu LNG mới, đang được thuê dài hạn từ Seaspan. Doanh nghiệp Đức ước tính thương vụ sẽ tạo ra hàng trăm triệu USD hiệu quả hợp lực mỗi năm và nâng tổng sản lượng vận chuyển của hệ thống hợp nhất lên hơn 18 triệu TEU/năm.
Theo lãnh đạo Hapag-Lloyd, khách hàng sẽ được hưởng lợi từ mạng lưới được củng cố đáng kể trên các tuyến xuyên Thái Bình Dương, nội Á, Đại Tây Dương, Mỹ Latinh và Đông Địa Trung Hải. Hội đồng quản trị Zim cho biết quyết định này được đưa ra sau khi đánh giá toàn diện các phương án nhằm tối ưu lợi ích cho cổ đông.
Bài liên quan: Hapag-Lloyd và FIMI mua ZIM hơn 3 tỷ USD
Tách hoạt động nội địa để đáp ứng “cổ phần đặc biệt”
Để đáp ứng cơ chế “cổ phần đặc biệt” của Israel – bao gồm yêu cầu về sở hữu tàu và vị trí chủ tịch công ty – Hapag-Lloyd đạt thỏa thuận chuyển giao thương hiệu và 16 tàu thuộc sở hữu công ty cho FIMI Opportunity Funds, quỹ đầu tư tư nhân lớn nhất Israel với hơn 11 tỷ USD tài sản quản lý.
FIMI sẽ chịu trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến cổ phần đặc biệt và xây dựng một Zim mới hoạt động như hãng tàu Israel độc lập, đồng thời duy trì quan hệ đối tác chiến lược với Hapag-Lloyd. Công ty mới dự kiến tích hợp năng lực vận tải xuyên Đại Tây Dương và mở rộng các tuyến tới châu Âu, châu Phi, Địa Trung Hải và Biển Đen, với sự hỗ trợ từ mạng lưới Gemini của Hapag-Maersk.
Làn sóng phản đối trong nước
Thành lập năm 1945, Zim từ lâu được xem là tài sản chiến lược của Israel, gắn với an ninh quốc gia và ổn định thương mại đường biển. Công ty từng tham gia vận chuyển người nhập cư, khai thác vận tải hành khách và phát triển thành hãng container lớn thứ 10 thế giới.
Ngay sau khi thỏa thuận được công bố, ông Oren Caspi – Chủ tịch Ủy ban người lao động – tuyên bố đình công cảnh báo. Theo ông, trong tổng số khoảng 1.000 nhân viên tại Israel, FIMI chỉ dự kiến giữ lại khoảng 120 người; hơn 800 lao động có thể bị cắt giảm. Hapag-Lloyd được cho là chỉ cam kết mở một trung tâm nghiên cứu và phát triển để tiếp nhận một phần nhân sự công nghệ, đồng thời không bảo đảm việc làm quá một năm.
Histadrut – Tổng Liên đoàn Lao động Israel – tuyên bố ủng hộ người lao động, nhấn mạnh Zim là mắt xích quan trọng trong bảo đảm an ninh và duy trì thương mại đường biển khi khẩn cấp.
Thị trưởng Haifa, Yona Yahav, bày tỏ lo ngại thương vụ có thể làm suy giảm vai trò của Zim trong nền kinh tế và ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Trong khi đó, Giám đốc Cơ quan Quản lý Hàng hải và Cảng Israel, ông Zadok Redker, cảnh báo giao dịch này có thể là mối đe dọa nghiêm trọng đối với lĩnh vực hàng hải Israel.
Theo các ý kiến phản đối, Zim sau tái cấu trúc có thể trở thành một hãng tàu nội địa quy mô nhỏ, thiếu phạm vi khai thác quốc tế và không đạt ngưỡng quy mô đủ lớn để duy trì hiệu quả trong bối cảnh thị trường vận tải container tuyến cố định được dự báo suy giảm. Nếu không thể duy trì hoạt động, việc xây dựng lại một hãng tàu có quy mô toàn cầu có thể cần hàng tỷ USD và mất từ 7 đến 10 năm.
Thương vụ hiện vẫn cần được cơ quan quản lý phê duyệt, bao gồm rà soát theo cơ chế cổ phần đặc biệt và sự chấp thuận của cổ đông. Hapag-Lloyd dự kiến hoàn tất giao dịch vào cuối năm 2026. Trong thời gian chờ phê duyệt, hai doanh nghiệp tiếp tục hoạt động độc lập và cạnh tranh trên thị trường.
(Theo Maritime Executive)
