Cảng Lamu tăng trưởng hơn 900% khi khủng hoảng Hormuz tái định tuyến vận tải
Cảng Lamu (Kenya) tăng 974% sản lượng, đạt 799.161 tấn năm 2025 khi gián đoạn Hormuz buộc hãng tàu tái định tuyến, mở ra vai trò trung chuyển mới tại Đông Phi.
Khủng hoảng Hormuz đang tái định hình mạng lưới vận tải biển toàn cầu, khi các cảng ngoài vùng rủi ro như Lamu nhanh chóng trở thành điểm trung chuyển thay thế. Tuy nhiên, lợi thế này mang tính chu kỳ, phụ thuộc vào khả năng mở rộng hạ tầng và dòng vốn đầu tư để chuyển từ “cơ hội tình thế” thành năng lực cạnh tranh dài hạn.
Gián đoạn vận tải tại khu vực Vịnh đã buộc các hãng tàu triển khai phương án dự phòng cho luồng hàng, trong đó có việc tái định tuyến và dỡ hàng tại các cảng an toàn hơn. Diễn biến này giúp một số cảng Đông Phi, đặc biệt là Lamu (Kenya), nổi lên như điểm trung chuyển thay thế.
Tình trạng phong tỏa Hormuz kéo dài khiến nhiều hãng tàu thông báo tới khách hàng về khả năng điều chỉnh tuyến khai thác. Một trong các lựa chọn là dỡ container tại các cảng ngoài khu vực rủi ro, thay vì tiếp tục hành trình vào vùng Vịnh.
Trong bối cảnh đó, cảng Lamu ghi nhận sự gia tăng đáng kể các chuyến tàu, đặc biệt là tàu chở ô tô. Ngày 10/3, tàu Grande Auckland (sức chứa 9.000 CEU) của Grimaldi Lines lần đầu cập cảng, dỡ 469 xe từ châu Âu – lô hàng ban đầu dự kiến dỡ tại cảng Jebel Ali (Dubai).
Đến ngày 18/3, tàu Grande Florida Palermo, cũng do Grimaldi Lines khai thác, tiếp tục cập cảng Lamu với 3.800 xe cùng phụ tùng. Theo Cơ quan Quản lý Cảng Kenya (KPA), dự kiến trong tuần tiếp theo sẽ có thêm một tàu chở xe cập cảng, dỡ khoảng 5.000 phương tiện.
Chuỗi chuyến tàu này góp phần củng cố vai trò của Lamu như một cảng trung chuyển mới nổi tại Đông Phi, trong bối cảnh các tuyến vận tải toàn cầu đang được điều chỉnh để giảm thiểu rủi ro.
Được đưa vào khai thác từ năm 2021, cảng Lamu từng hoạt động dưới công suất trong ba năm đầu. Bước ngoặt xuất hiện vào tháng 8 năm trước khi tàu Nagoya Express của Hapag Lloyd – tàu container dài 335 mét, sức chở 8.604 TEU – cập cảng. Đây là tàu container dài nhất từng ghé một cảng tại Đông Phi.
Cùng với các chuyến tàu khác của Hapag Lloyd và CMA CGM, sự kiện này trở thành điểm chuyển biến, thúc đẩy tăng trưởng cho cảng. Dữ liệu cho thấy năm 2025, sản lượng hàng hóa qua Lamu tăng 974%, từ 74.380 tấn năm 2024 lên 799.161 tấn, tương đương khoảng 5% công suất thiết kế.
Tính từ đầu năm, cảng đã ghi nhận 74 lượt tàu cập. Việc gia tăng lưu lượng nhanh chóng đang tạo áp lực lên hạ tầng hiện hữu, buộc KPA phải đẩy nhanh kế hoạch nâng cấp các cầu cảng.
Song song đó, KPA cũng tìm kiếm nhà đầu tư cho Khu kinh tế đặc biệt Lamu và triển khai lựa chọn nhà khai thác tư nhân cho các bến số 1-3. Ngoài ra, cơ quan này đang hoàn tất quá trình chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần theo luật Doanh nghiệp Nhà nước mới, nhằm hướng tới tự chủ tài chính thay vì phụ thuộc vào ngân sách quốc gia.
Sự tăng trưởng của Lamu phản ánh tác động trực tiếp của yếu tố địa chính trị đến chuỗi cung ứng toàn cầu, khi các điểm trung chuyển ngoài vùng rủi ro nhanh chóng trở thành lựa chọn thay thế trong mạng lưới vận tải biển.
(Theo Maritime Executive)
