Toàn cảnh Logistics tuần 8/2026: Mỹ nâng thuế toàn cầu lên 15%, làn sóng M&A và tái cấu trúc đội tàu tăng tốc
Tuần 8/2026 ghi nhận biến động chính sách thương mại lớn từ Mỹ khi thuế nhập khẩu toàn cầu được điều chỉnh lên 15% với hiệu lực tức thì, làm gia tăng bất định pháp lý và chi phí chuỗi cung ứng. Song song, ngành vận tải biển chứng kiến loạt thương vụ M&A quy mô lớn, mở rộng đội tàu và tái cấu trúc thị phần toàn cầu.
Tại Trung Đông và Ấn Độ, các dự án cảng và đóng tàu mới tiếp tục thu hút vốn đầu tư chiến lược. Trong khi đó, các rủi ro vận hành – từ tranh chấp nhượng quyền cảng Panama đến sự cố kỹ thuật tại châu Âu – nhắc lại tính dễ tổn thương của chuỗi logistics toàn cầu.
Chính sách thương mại Mỹ: Rủi ro pháp lý và chi phí gia tăng
Chính quyền Mỹ ban đầu áp mức thuế nhập khẩu 10% trên phạm vi toàn cầu trong thời hạn 150 ngày dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974, thay thế cơ sở pháp lý cũ theo IEEPA vừa bị Tòa án Tối cao bác bỏ . Động thái này duy trì mặt bằng thuế quan trước đó nhưng mở ra giai đoạn rủi ro pháp lý mới cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Chưa đầy 24 giờ sau, mức thuế được nâng lên 15% và có hiệu lực ngay lập tức . Việc thay đổi nhanh cơ sở pháp lý và mức thuế làm gia tăng bất định cho nhà xuất khẩu vào thị trường Mỹ, buộc điều chỉnh lại giá, hợp đồng và kế hoạch giao hàng trong ngắn hạn.
Khoảng 175 tỷ USD tiền thuế đã thu trong năm qua có thể đối mặt nguy cơ kiện tụng hoàn trả . Nếu tranh chấp kéo dài nhiều năm, yếu tố pháp lý sẽ tiếp tục là biến số chi phối chiến lược định giá và phân bổ sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia.
Song song, Mỹ mở rộng điều tra theo Điều 301 và 232, cho thấy khả năng áp dụng thêm các mức thuế mang tính chọn lọc. Với chuỗi cung ứng phụ thuộc vào thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới, môi trường thương mại Mỹ bước vào giai đoạn khó dự báo hơn trong trung hạn.
Làn sóng M&A: Tái cấu trúc thị phần container toàn cầu
Tập đoàn vận tải biển Đức Hapag-Lloyd ký thỏa thuận mua lại ZIM Integrated Shipping Services với giá khoảng 4,2 tỷ USD . Sau sáp nhập, quy mô hợp nhất dự kiến vượt 3,8 triệu TEU với hơn 400 tàu, tạo thêm hàng trăm triệu USD hiệu quả hợp lực mỗi năm.
Để đáp ứng cơ chế “cổ phần đặc biệt” của Israel, 16 tàu và thương hiệu nội địa sẽ được chuyển giao cho FIMI Opportunity Funds . Cấu trúc giao dịch phản ánh sự đan xen giữa yêu cầu an ninh quốc gia và xu hướng tập trung hóa công suất trong ngành container.
Ở phân khúc vận tải biển ngắn châu Âu, CLdN mua lại mảng UK & Ireland của Samskip, bao gồm hơn 1.000 lượt cập cảng mỗi năm và trên 5.000 thiết bị vận tải đa phương thức . Thương vụ giúp CLdN mở rộng nhanh năng lực kết nối Anh – Ireland – lục địa châu Âu trong bối cảnh thương mại hậu Brexit còn nhiều phân mảnh.
Các giao dịch này cho thấy xu hướng hợp nhất tiếp tục gia tăng, đặc biệt khi thị trường vận tải container được dự báo bước vào chu kỳ điều chỉnh cung – cầu sau giai đoạn tăng trưởng mạnh hậu đại dịch.
Cảng và logistics Trung Đông: Gia tăng kiểm soát chuỗi cung ứng
Tại Saudi Arabia, DP World bán 37,5% Southern Container Terminal tại Jeddah cho APM Terminals, trong khi vẫn giữ quyền chi phối . Thỏa thuận củng cố vị thế Jeddah như cửa ngõ Biển Đỏ, đồng thời phản ánh chiến lược nắm giữ cổ phần chiến lược tại các hành lang thương mại trọng yếu.
Bên cạnh đó, Mediterranean Shipping Company thông qua MEDLOG đầu tư hơn 150 triệu SR xây trung tâm logistics 100.000 m² tại cảng King Abdulaziz (Dammam) . Việc mở rộng hạ tầng tích hợp cảng – kho – vận tải nội địa cho thấy xu hướng các hãng tàu lớn gia tăng kiểm soát chuỗi giá trị từ cầu cảng đến giao nhận cuối cùng.
Các động thái tại Saudi Arabia phù hợp với chiến lược Vision 2030, đồng thời củng cố vai trò khu vực Biển Đỏ như trung tâm trung chuyển giữa Á – Âu – Phi trong bối cảnh rủi ro địa chính trị tại các tuyến thay thế.
Ấn Độ nổi lên trong đóng tàu và chiến lược đội tàu
Tập đoàn CMA CGM Group đặt đóng 6 tàu container 1.700 TEU chạy LNG tại Cochin Shipyard, trị giá khoảng 360 triệu USD . Đây là lần đầu một hãng container quốc tế đặt đóng tàu loại này tại Ấn Độ, đánh dấu bước tiến của ngành đóng tàu nước này.
Việc đa dạng hóa địa điểm đóng tàu ngoài Trung Quốc và Hàn Quốc cho thấy chiến lược phân tán rủi ro chuỗi cung ứng thượng nguồn của các hãng vận tải. Đồng thời, Ấn Độ đặt mục tiêu lọt nhóm 10 quốc gia đóng tàu hàng đầu, tận dụng hỗ trợ tài chính trong nước để nâng năng lực công nghệ.
Cùng thời điểm, MSC vượt mốc 7,2 triệu TEU, chiếm 21,4% công suất container toàn cầu . Quy mô đội tàu gần 1.000 chiếc và lượng đơn hàng 2,18 triệu TEU cho thấy xu hướng tập trung công suất vào nhóm hãng dẫn đầu tiếp tục gia tăng.
Rủi ro vận hành: Panama và châu Âu
Tại Panama, CH Hutchison đề nghị đàm phán lại hợp đồng vận hành hai cảng Balboa và Cristobal sau khi Tòa án Tối cao tuyên bố luật nhượng quyền là vi hiến . Hai cảng này xử lý hơn 38% trong gần 10 triệu TEU container của Panama, nên nguy cơ gián đoạn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trung chuyển qua Kênh đào.
Trong khi đó, tàu container One Humber gặp sự cố cháy phòng máy khi tiến vào Southampton (Anh) nhưng không gây thương vong hay ô nhiễm . Dù được xử lý nhanh chóng, sự kiện nhấn mạnh rủi ro kỹ thuật vẫn có thể làm gián đoạn lịch trình tuyến châu Âu.
Nhận định thị trường: Bất định chính sách và tập trung công suất
Tuần qua phản ánh hai xu hướng song song: bất định chính sách thương mại gia tăng tại Mỹ và quá trình tập trung hóa công suất trong ngành vận tải container toàn cầu. Khi môi trường pháp lý biến động, các hãng tàu lớn và nhà khai thác cảng tăng tốc M&A, mở rộng sở hữu chiến lược và đầu tư hạ tầng tích hợp để củng cố vị thế dài hạn.
Điểm cần theo dõi trong tuần tới là phản ứng pháp lý đối với chính sách thuế mới của Mỹ và tiến trình phê duyệt các thương vụ M&A lớn, đặc biệt là thương vụ Hapag-Lloyd – ZIM. Diễn biến tại Panama cũng sẽ là chỉ báo quan trọng về mức độ ổn định của các nút trung chuyển chiến lược.
