Toàn cảnh Logistics | Tuần 5/2026: Hạ tầng, công suất và rủi ro vận hành cùng tái định hình chuỗi cung ứng

Tuần 5/2026 ghi nhận một loạt diễn biến then chốt trong ngành logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu, xoay quanh ba trục chính: điều chỉnh công suất vận tải, tái cấu trúc kiểm soát hạ tầng và gia tăng rủi ro vận hành.

Từ việc các hãng tàu và hãng hàng không cargo thay đổi cấu hình đội phương tiện, đến những biến động pháp lý tại các điểm trung chuyển chiến lược như Panama và Suez, thị trường cho thấy nỗ lực cân bằng giữa chi phí, độ ổn định và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng.
Song song đó, đầu tư vào cảng biển, đóng tàu và công nghệ logistics tiếp tục tăng tốc, phản ánh xu hướng dịch chuyển từ mô hình vận tải thuần túy sang kiểm soát toàn diện hệ sinh thái logistics.
Bản tin tuần này tập trung làm rõ những động lực đang chi phối thị trường và các điểm nghẽn mà doanh nghiệp logistics cần theo dõi sát trong ngắn hạn.

____________

Vận tải biển container: Công suất dư thừa và độ ổn định lịch tàu chịu áp lực

Thị trường container toàn cầu tiếp tục đối mặt với áp lực giảm cước khi nhu cầu suy yếu trước kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán tại châu Á. Theo dữ liệu Drewry, chỉ số World Container Index giảm tuần thứ ba liên tiếp, phản ánh sự chững lại rõ rệt trên các tuyến xuyên Thái Bình Dương và châu Á – châu Âu.
Trong bối cảnh đó, các hãng tàu gia tăng hủy chuyến nhằm quản lý công suất, song biện pháp này mới chỉ kìm đà giảm giá trong ngắn hạn, chưa đủ tạo nền tảng đảo chiều.

Độ tin cậy lịch tàu tiếp tục là điểm nghẽn. Thống kê tháng 12/2025 của Sea-Intelligence cho thấy tỷ lệ đúng lịch chỉ đạt 62,8%, giảm so với tháng trước dù cải thiện đáng kể so với cùng kỳ năm 2024. Khoảng cách giữa các hãng ngày càng rõ, với một số hãng duy trì độ tin cậy trên 70% trong khi phần lớn còn lại dao động quanh ngưỡng 50–60%, làm gia tăng chi phí dự phòng tồn kho cho chủ hàng.

Thời tiết cực đoan tại Đại Tây Dương và Bắc Âu trong tuần cũng buộc nhiều hãng, trong đó có CMA CGM, phải điều tàu vào vị trí an toàn. Những biện pháp phòng ngừa này giúp giảm rủi ro nhưng kéo theo nguy cơ chậm lịch dây chuyền trên các tuyến châu Âu, làm gia tăng bất định cho chuỗi cung ứng khu vực.

Hạ tầng trung chuyển chiến lược: Suez củng cố năng lực, Panama bước vào giai đoạn bất định

Kênh đào Suez ghi nhận tín hiệu tích cực khi tàu container siêu lớn CMA CGM SEINE hoàn tất chuyến quá cảnh đầu tiên, khẳng định năng lực tiếp nhận tàu gần 24.000 TEU. Động thái này cho thấy Suez đang chủ động lấy lại niềm tin của các hãng tàu trong bối cảnh rủi ro Biển Đỏ vẫn là biến số lớn. Việc các hãng lớn dần quay lại Suez có thể nhanh chóng giải phóng công suất từng bị “hút” khi tàu đi vòng Mũi Hảo Vọng, qua đó tạo thêm áp lực giảm cước trong các quý tới.

Trái ngược với Suez, Panama bước vào giai đoạn nhạy cảm sau phán quyết của Tòa án Tối cao tuyên các hợp đồng nhượng quyền tại Balboa và Cristobal là vi hiến. Chính quyền Panama đã kích hoạt phương án vận hành chuyển tiếp nhằm tránh gián đoạn dòng chảy hàng hóa, song tranh chấp pháp lý với doanh nghiệp nhượng quyền cũ và yếu tố địa chính trị Mỹ–Trung khiến triển vọng ổn định dài hạn vẫn chưa rõ ràng. Với các hãng tàu coi Panama là trung tâm trung chuyển then chốt, giai đoạn bất định này làm gia tăng rủi ro kế hoạch mạng lưới.

Đầu tư đội tàu và đóng mới: Quy mô tiếp tục phình to, áp lực quản trị gia tăng

Các hãng tàu lớn tiếp tục đặt cược vào mở rộng đội tàu, bất chấp tín hiệu nhu cầu chưa phục hồi rõ rệt. Evergreen Marine công bố chương trình đóng mới 23 tàu container tại Trung Quốc với tổng giá trị lên tới 1,47 tỷ USD, trong khi MSC quay lại phân khúc tàu cỡ trung nhằm tăng tính linh hoạt cho mạng lưới tuyến.

Ở phân khúc chuyên biệt, HMM lập kỷ lục mới với tàu chở xe 10.800 CEU chạy LNG, phản ánh xu hướng gia tăng quy mô tàu PCTC để giảm chi phí trên mỗi đơn vị hàng. Tuy nhiên, sự phình to này kéo theo yêu cầu khắt khe hơn đối với hạ tầng cảng và khả năng tổ chức luồng hàng, đặc biệt tại các cảng chưa được nâng cấp tương ứng.

Song song đó, việc Japan thành lập liên doanh Sakura Ocean cho thấy nỗ lực giữ chuỗi giá trị đóng tàu trong nước, trong bối cảnh cạnh tranh từ Trung Quốc và Hàn Quốc ngày càng gay gắt. Đây là dấu hiệu cho thấy đóng tàu không còn chỉ là câu chuyện thương mại, mà đã trở thành vấn đề chiến lược quốc gia.

Cảng biển và kiểm soát hạ tầng: Từ vận tải sang logistics tích hợp

Xu hướng kiểm soát hạ tầng tiếp tục lan rộng. CMA CGM hợp tác với quỹ Stonepeak lập liên doanh cảng biển quy mô gần 10 tỷ USD, mở rộng danh mục terminal tại Mỹ và nhiều khu vực khác. Mục tiêu rõ ràng là giảm phụ thuộc vào biến động vận tải biển thuần túy và củng cố khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng đầu–cuối.

Tại châu Âu, Hapag-Lloyd đổi thương hiệu terminal tại Le Havre sau khi nắm cổ phần chi phối, cho thấy chiến lược chuẩn hóa mạng lưới cảng theo hướng dài hạn. Ở châu Á, Wan Hai Lines chi khoảng 87 triệu USD để kiểm soát bến C9 tại Osaka, nhằm bảo đảm độ ổn định lịch tàu trên các tuyến nội Á cự ly ngắn có mức cạnh tranh cao.

Hàng không cargo và logistics hàng không: Tối ưu hóa thay vì mở rộng nóng

Trong lĩnh vực hàng không hàng hóa, Maersk Air Cargo quyết định dừng khai thác Boeing 767 trên tuyến châu Á – Mỹ, chấm dứt hợp đồng với Amerijet và chuyển trọng tâm sang đội Boeing 777 hiệu quả hơn cho đường bay dài. Động thái này phản ánh xu hướng tái cấu trúc công suất, ưu tiên hiệu quả chi phí thay vì mở rộng quy mô trong bối cảnh nhu cầu cargo hàng không vẫn trầm lắng.

Tại Việt Nam, Hermes Logistics Technologies mở rộng hiện diện thông qua dự án nhà ga hàng hóa sân bay Long Thành, nhấn mạnh vai trò của công nghệ và khả năng hiển thị dữ liệu trong vận hành logistics hàng không quy mô lớn ngay từ giai đoạn đầu.

Tuân thủ và rủi ro pháp lý: Chi phí ẩn của chuỗi cung ứng

Tuần qua cũng cho thấy xu hướng siết chặt quản lý tại các thị trường trọng điểm. Ủy ban Hàng hải Liên bang Mỹ (FMC) phạt MSC hơn 22 triệu USD vì sai phạm liên quan đến phí demurrage, detention và container lạnh. Quyết định này gửi đi thông điệp rõ ràng rằng các vấn đề billing và tuân thủ không còn là rủi ro thứ yếu, mà có thể tác động trực tiếp đến chi phí và uy tín của hãng tàu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhận định

Bức tranh logistics tuần 5/2026 cho thấy ngành đang ở giai đoạn “điều chỉnh chiều sâu” thay vì phát triển chiều rộng. Các hãng vận tải và nhà đầu tư hạ tầng tập trung tối ưu hóa công suất, kiểm soát điểm nghẽn và gia tăng quyền chủ động trước những biến động về nhu cầu, thời tiết và địa chính trị.
Trong ngắn hạn, rủi ro lớn nhất vẫn nằm ở sự kết hợp giữa công suất dư thừa tiềm ẩn và độ ổn định lịch trình chưa được cải thiện đồng đều. Việc các tuyến chiến lược như Suez và Panama diễn biến theo hai hướng trái ngược càng làm tăng mức độ phân hóa trong quyết định mạng lưới của các hãng tàu.

Tuần tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi sát phản ứng của các hãng trước xu hướng giảm cước kéo dài, cũng như cách các chính quyền và nhà khai thác hạ tầng xử lý những điểm nóng pháp lý và an ninh có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng.