Toàn cảnh Logistics | Tuần 1/2026: Tái cấu trúc mạng lưới, biến động cước phí

Tuần đầu tiên của năm 2026 mở ra trong bối cảnh thị trường logistics toàn cầu tiếp tục điều chỉnh sâu về cấu trúc vận hành. Các hãng vận tải biển đẩy mạnh sắp xếp lại mạng lưới tuyến, cắt giảm hoặc bổ sung cảng ghé nhằm tối ưu năng lực và kiểm soát chi phí.

Song song, mặt bằng cước vận tải diễn biến trái chiều giữa đường biển và hàng không, phản ánh nhu cầu vận chuyển lệch pha trước Tết Nguyên đán và áp lực kéo dài từ việc chuyển hướng tuyến tránh Biển Đỏ.

Bên cạnh yếu tố giá và năng lực, các yêu cầu về phát thải, an toàn khai thác và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng tiếp tục trở thành biến số quan trọng chi phối quyết định của doanh nghiệp logistics trong giai đoạn đầu năm.

_______________

Tuyến vận tải: tái cấu trúc mạng lưới trở thành trọng tâm
Hoạt động điều chỉnh mạng lưới tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trên các tuyến container quốc tế. CMA CGM và Maersk đồng loạt cập nhật tuyến liên doanh SEAS3/ASAS2 kết nối Viễn Đông với Bờ Đông Nam Mỹ. Theo cấu trúc mới, hai hãng bổ sung Hồng Kông và Itajaí, đồng thời rút Cái Mép khỏi vòng khai thác, qua đó thu hẹp danh sách cảng ghé và tập trung hơn vào các điểm gom hàng chiến lược.

Việc điều chỉnh này phản ánh xu hướng các hãng tàu ưu tiên hiệu quả mạng lưới thay vì mở rộng độ phủ bằng mọi giá, trong bối cảnh nhu cầu trên tuyến Nam Mỹ tiếp tục phân hóa theo từng khu vực và chủng loại hàng.

Trên hành lang Far East–Caribbean, CMA CGM cùng COSCO Shipping Lines mở rộng tuyến PEX2/CAX2 bằng việc bổ sung Cái Mép và Manzanillo (Mexico). Động thái này giúp tăng cường kết nối trực tiếp giữa các trung tâm sản xuất châu Á với thị trường Caribbean và Trung Mỹ – khu vực đang hưởng lợi từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và tái phân bổ dòng thương mại toàn cầu.

Ở phạm vi nội Á, xu hướng chuyên biệt hóa tuyến dịch vụ tiếp tục rõ nét. HMM công bố tách mạng Intra Cross Network (ICN) thành hai tuyến độc lập, lần lượt phục vụ thị trường Indonesia và nhóm Campuchia – Thái Lan – Việt Nam. Cách tiếp cận này cho phép hãng phân bổ năng lực sát hơn với nhu cầu từng thị trường, đồng thời cải thiện độ ổn định lịch tàu.

Cùng chiều hướng tinh gọn, COSCO điều chỉnh tuyến Japan–China–Vietnam (JVC), thay đổi điểm cập cảng tại Nhật Bản, tập trung vào Nansha ở khu vực châu thổ sông Châu Giang và loại bỏ một số cảng ghé kém hiệu quả. Mục tiêu chính là rút ngắn hành trình, tăng khả năng gom hàng và nâng hiệu suất khai thác trên tuyến nội Á.

Tuyến khu vực và dịch vụ ngắn tuyến: bổ sung “mạch kết nối” mới
Bên cạnh các tuyến trục, thị trường ghi nhận sự gia tăng của các dịch vụ ngắn tuyến nhằm tăng tính linh hoạt cho chuỗi cung ứng. Greta Shipping – hãng tàu mới đăng ký tại Singapore – chính thức đưa vào khai thác tuyến shuttle RS1 kết nối Salalah (Oman) và Djibouti với tần suất hàng tuần.

Dù không đi vào Biển Đỏ, tuyến RS1 đóng vai trò cầu nối trực tiếp giữa Biển Ả Rập và Đông Phi. Việc dự kiến nâng công suất tàu từ 1.000 lên 1.700 TEU cho thấy kỳ vọng tăng trưởng nhu cầu trên hành lang này, đồng thời mở thêm lựa chọn vận tải cho các chủ hàng và doanh nghiệp logistics khu vực.

Cước vận tải biển: đường biển chịu áp lực tăng, hàng không hạ nhiệt
Diễn biến cước phí tiếp tục là tâm điểm chú ý của thị trường. Trên các tuyến châu Á – châu Âu và châu Á – Địa Trung Hải, cước container tăng mạnh vào giai đoạn cuối năm. Nhu cầu đẩy sớm hàng trước Tết Nguyên đán, kết hợp với thời gian vận chuyển kéo dài do tàu phải chuyển hướng tránh Biển Đỏ, khiến mặt bằng giá được duy trì ở mức cao.

Ngược lại, thị trường hàng không bước vào giai đoạn điều chỉnh sau cao điểm. Giá cước trên nhiều tuyến chính giảm sâu, phản ánh việc năng lực vận chuyển dần bắt kịp nhu cầu sau mùa thương mại điện tử sôi động. Tuy vậy, triển vọng trung hạn của cước hàng không vẫn phụ thuộc vào tốc độ mở rộng đội bay chở hàng so với đà tăng sản lượng.

Trong bối cảnh chi phí nhiên liệu và phát thải gia tăng, MSC Mediterranean Shipping Company công bố biểu cước mới cho các tuyến từ Viễn Đông đi Bắc Âu, Địa Trung Hải và Biển Đen, áp dụng trong nửa cuối tháng 1/2026. Việc cước có thời hạn hiệu lực ngắn cho thấy mức độ nhạy cảm của giá vận tải trước biến động chi phí và các quy định môi trường ngày càng chặt chẽ.

Hàng không: tăng trưởng song hành cùng áp lực phát thải
Ở lĩnh vực hàng không, International Air Transport Association dự báo sản lượng hàng hóa toàn cầu năm 2026 đạt 71,6 triệu tấn. Con số này khẳng định vai trò then chốt của vận tải hàng không trong chuỗi logistics, đồng thời đặt ra bài toán cân bằng giữa tăng trưởng và giảm phát thải.

Ngành hàng không đang hướng tới việc huy động tài chính khí hậu thông qua cơ chế CORSIA, song song với đầu tư mạnh cho nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Các hãng bay, bao gồm cả mảng chở hàng, buộc phải điều chỉnh chiến lược khai thác để vừa đáp ứng nhu cầu logistics, vừa tuân thủ các cam kết môi trường ngày càng khắt khe.

An toàn khai thác và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng
Tuần qua cũng ghi nhận nhiều diễn biến liên quan đến sự cố vận hành. Vụ cháy trên tàu ONE Henry Hudson tại cảng Los Angeles khiến quá trình dỡ hàng và kiểm tra kéo dài sang cuối tháng 12/2025, phát sinh các thủ tục liên quan đến cứu hộ và tổn thất chung. Tương tự, tàu WAN HAI 503 đã hoàn tất dỡ toàn bộ container nhưng vẫn đang trong giai đoạn làm sạch hầm tàu và xử lý lượng nước chữa cháy tồn đọng.

Những sự cố này cho thấy rủi ro khai thác có thể tạo tác động kéo dài lên chuỗi logistics, đồng thời nhấn mạnh vai trò của công tác quản trị rủi ro, phối hợp giữa hãng tàu, cảng và các bên liên quan trong giai đoạn hậu sự cố.

Giao hàng chặng cuối và công nghệ: drone logistics tăng tốc
Ở mảng giao hàng chặng cuối, Skye Air Mobility công bố đã hoàn tất hơn 2 triệu chuyến giao hàng bằng drone trong năm 2025 tại Ấn Độ. Với công suất xử lý khoảng 5.500 đơn mỗi ngày, mô hình drone logistics đang từng bước khẳng định vai trò trong giao hàng hyperlocal, góp phần giảm áp lực giao thông đô thị và mở rộng khả năng tự động hóa trong mạng lưới phân phối.

Nhìn tổng thể, các diễn biến trong tuần đầu năm 2026 cho thấy thị trường logistics toàn cầu đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mang tính cấu trúc rõ rệt. Việc các hãng tàu đồng loạt tái sắp xếp mạng lưới, tinh gọn tuyến dịch vụ và tập trung lại các điểm gom hàng phản ánh ưu tiên kiểm soát chi phí và độ ổn định vận hành trong bối cảnh nhu cầu chưa phục hồi đồng đều giữa các khu vực. Song song đó, biến động trái chiều giữa cước vận tải biển và hàng không cho thấy dòng hàng đang dịch chuyển theo mùa vụ và thời gian vận chuyển kéo dài, thay vì tăng trưởng đồng loạt.

Trong giai đoạn tới, diễn biến cước phí trước Tết Nguyên đán, tiến độ điều chỉnh mạng lưới trên các tuyến Đông – Tây và nội Á, cùng áp lực tuân thủ các yêu cầu về phát thải và an toàn khai thác sẽ tiếp tục là những yếu tố chi phối nhịp vận hành của chuỗi cung ứng toàn cầu. Cách các doanh nghiệp logistics và chủ hàng thích ứng với những biến số này sẽ quyết định mức độ ổn định và hiệu quả vận hành trong những tháng đầu năm 2026.