Nhật Bản và Hàn Quốc đồng loạt đạt bước tiến quan trọng trong tàu tự hành, với Genbu được chứng nhận và HiNAS Control được phê duyệt, mở đường thương mại hóa.
Ngành vận tải biển đang bước vào giai đoạn chuyển từ thử nghiệm sang thương mại hóa tàu tự hành, nhưng rào cản lớn vẫn là thiếu chuẩn quốc tế và cơ chế công nhận xuyên biên giới.
Nhật Bản và Hàn Quốc ghi nhận các bước tiến đáng chú ý trong phát triển hệ thống điều hướng tự động cho tàu thương mại, tập trung vào hoàn thiện tiêu chuẩn an toàn và thúc đẩy ứng dụng thực tế trong vận hành.
Tại Nhật Bản, The Nippon Foundation tiếp tục tài trợ các dự án thử nghiệm nhằm hoàn thiện công nghệ tàu tự hành. Theo ClassNK (Hiệp hội phân cấp tàu biển Nhật Bản), mục tiêu chính là giảm thiểu rủi ro từ lỗi con người và cải thiện điều kiện làm việc cho thuyền viên thông qua giảm tải vận hành.
Áp lực nhân lực là yếu tố thúc đẩy quá trình này. Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa lực lượng thuyền viên và suy giảm nhân sự, trong khi vẫn phụ thuộc lớn vào vận tải biển để duy trì chuỗi cung ứng giữa các đảo.
Trong khuôn khổ chương trình MEGURI2040 (Chương trình tàu tự hành hoàn toàn đến năm 2040), một cột mốc quan trọng đã được thiết lập khi ClassNK cấp chứng nhận tàu tự hành hoàn toàn (autonomous notation – ký hiệu phân cấp cho tàu tự hành) cho tàu container nội địa Genbu (5.374 DWT). Đây là tàu duy nhất được đóng mới trong dự án, dài 134 mét, sức chở 696 TEU.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên một tàu hoạt động trên tuyến ven biển trung – dài được cấp chứng nhận điều hướng tự động. Tàu do Kyokuyo Shipyard đóng mới đã hoàn tất thử nghiệm và đánh giá kỹ thuật. Trước đó, một tàu phà trong cùng dự án cũng đã được chứng nhận.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn quốc tế cho tàu tự hành vẫn chưa hoàn thiện. ClassNK cho biết đã xây dựng bộ hướng dẫn riêng dựa trên kết quả thử nghiệm, bao gồm yêu cầu vận hành và bảo trì hệ thống, làm cơ sở cho việc triển khai thực tế.
Cùng thời điểm, Hàn Quốc cũng đạt tiến triển trong chuẩn hóa công nghệ. Avikus – công ty con về điều hướng tự động của HD Hyundai – đã hợp tác với DNV (Na Uy) trong ba năm để xây dựng yêu cầu an toàn và khung xác minh hệ thống.
Kết quả, DNV đã cấp Type Approval (chứng nhận phê duyệt kiểu loại) cho hệ thống HiNAS Control của Avikus. Đây là lần đầu tiên một hệ thống điều hướng tự động được sản xuất hàng loạt, có thể áp dụng cho nhiều loại tàu, được cấp chứng nhận.
Trước đó, các hệ thống thường được thiết kế riêng cho từng tàu hoặc dự án. Với chứng nhận này, HiNAS Control có thể được lắp đặt mà không cần đánh giá lại, giúp rút ngắn thời gian triển khai và nâng cao hiệu quả khai thác. Đồng thời, việc được chứng nhận cũng góp phần củng cố niềm tin từ các chủ tàu quốc tế.
Việc cả Nhật Bản và Hàn Quốc cùng đạt tiến triển cho thấy cuộc đua tiêu chuẩn hóa tàu tự hành đang tăng tốc, với khả năng hình thành chuẩn quốc tế trong vài năm tới.
(Theo Maritime Executive)
